စစ်ဘေးရှောင်

ရွှေဘို၊ အောက်တိုဘာ ၂၊ ၂၀၂၆။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်အတွင်းက ကင်းပြား၊ အိုးဘို၊ ချီပါရွာတွေဘက်ကို စစ်ကြောင်းထိုးဗုံးကြဲနေလို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးထားပြီး ၈,၀၀၀ ကျော်ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်တွေထံက သိရပါတယ်။

စက်တင်ဘာလ (၂၇) ရက်နေ့မှာ ရွှေဘိုကနေ အင်အား ၁၀၀ ကျော်ပါ စစ်ကြောင်းဟာ မင်းကုန်းကိုရောက်လာပြီးနောက် ချီပါရွာကို ဒရုန်းနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု (၄) ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ကျေးရွာအတွင်းနေ အသက် (၄၀) ကနေ (၅၀) ကြားအရွယ် အမျိုးသမီး (၁) ဦး၊ အမျိုးသား (၂) ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ကလေးငယ် (၁) ဦးအပါအဝင် အသက် (၃၀) ကနေ (၅၀) ကြား အမျိုးသား (၃) ဦး၊ အမျိုးသမီး (၃) ဦးဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စက်တင်ဘာလ (၂၈) ရက်နေ့မှာတော့ မင်းကုန်းကနေ တဆင့် ကင်းပြား၊ အိုးဘိုကျေးရွာကို စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့ပြီး အိုးဘိုကျေးရွာအနီး မြို့နယ်ပကဖ ကင်းစခန်းတစ်ခုကို သိမ်းယူခံရကာ အဲဒီတိုက်ပွဲမှာ ပကဖ အဖွဲ့ဝင်တွေ ထိခိုက်တာမရှိခဲ့ဘူးလို့ သိရပါတယ်။

စစ်တပ်စစ်ကြောင်းဟာ အိုးဘို၊ ကင်းပြားရွာတွေမှာ ယနေ့ အောက်တိုဘာလ (၂) ရက်နေ့အထိ အထိုင်ချထားပြီး ချီပါကျေးရွာဘက်ကို နေ့စဥ်ဒရုန်းတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“လက်ရှိအထိုင်ချထားတဲ့ရွာတွေကနေ ရှေ့ဆက်မတိုးသေးဘူး။ နေ့တိုင်းတော့ ချီပါဘက်ကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုလုပ်နေတယ်။ အခုမနက်ကို မာတီနဲ့ သုံးကြိမ်၊ ဗုံး ၂ ကြိမ်ချထားတယ်။ လက်ရှိတော့ နှစ်ဖက်စစ်ဆိုင်ထားတဲ့အခြေနေရှိတယ်။ သူတို့ဝင်လာကတည်းက တနေ့ကို အနည်းဆုံးသုံးလေးကြိမ် အများဆုံး ၇ ကြိမ် ၈ ကြိမ် ဗုံးချနေတာ” လို့ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်တဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်ဘက်က စစ်ကြောင်းထိုးလာချိန် ထိတွေ့တိုက်ပွဲအချို့လည်းဖြစ်ထားပြီး လုံခြုံရေးအခြေအနေအရ အသေးစိတ်ကို ပြောလို့မရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကြောင်းထိုးပြီး ဒရုန်းတွေနဲ့ချနေတာကြောင့် အိမ်ခြေ (၃၀၀) ကနေ (၇၀၀) ကြားရှိတဲ့ ချီပါ တောင်ရွာ၊ ချီပါ မြော​က်ရွာ၊ အိုးဘို၊ ကင်းပြားရွာတွေက ဒေသခံ ပြည်သူ (၈,၀၀၀) ကျော်ဟာ ဘေးလွတ်ရာကိုတိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စက်တင်ဘာလ (၁၆) ရက်နေ့ကလည်း ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ နှမစားရစ်ကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းဝင်းထဲမှာ ရေသန့်စက်ဖွင့်ပွဲလုပ်နေချိန် ဗုံးကြဲခံရလို့ သံဃာတပါးအပါအဝင် (၃) ဦးသေဆုံးပြီး (၈) ဦးဒဏ်ရာရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – စိုးဦး

■ စစ်ကြောင်းကြောင့် ရွာပေါင်း ၂၀ ကျော်က ဒေသခံ ၁ သောင်းကျော်ထွက်ပြေးနေရ

ချောက်၊ ဇူလိုင် ၂၅၊ ၂၀၂၆။

မကွေးတိုင်း၊ ချောက်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ပုဂံနဲ့ခေတ်ပြိုင်ယဥ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်တွေရှိတဲ့ ပခန်းငယ် (ခ) ပုဂံငယ်ရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ကစစ်ကြောင်းဝင်မီးရှို့ခဲ့တာကြောင့် ဒေသခံ ၁ သောင်းကျော် ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ မကွေးတိုင်းပကဖတာဝန်ရှိသူတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇူလိုင် ၂၅ ရက်မနက် ၈ နာရီခန့်မှာ စလေအခြေစိုက် ခမရ ၄၁၆ တပ်ကနေ အင်အား ၂၀၀ ကျော်ပါတဲ့ စစ်ကြောင်းဟာ ကျေးရွာထဲကိုရောက်လာပြီး နေအိမ်တွေကို မီးရှို့နေတာလို့ဆိုပါတယ်။

“စစ်ကြောင်းဝင် မီးရှို့နေလို့ ချောက်မြို့နယ်မြောက်ပိုင်းက ကျေးရွာတွေအကုန်စစ်ရှောင်နေရတယ်။ စစ်ကြောင်းက ရွာထဲရှိနေတုန်းပါ။ မီးလောင်ပျက်စီးအခြေနေကတော့ လတ်တလောမသိရသေးပါဘူး”လို့ မကွေးတိုင်းပကဖ တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကြောင်းဝင်မီးရှို့နေတာကြောင့် ပခန်းငယ် (ခ) ပုဂံငယ်၊ နဘဲတန်း၊ ရွာငယ်ကန်၊ မြင်သာကုန်း၊ ချောင်းပိုက်၊ အုတ်ဖို၊ ဥယျာဥ်ကျေးရွာတွေအပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀ လောက်က ဒေသခံပြည်သူ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ဘေးလွတ်ရာကို တိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အိမ်ခြေ ၂၀၀ ခန့်ရှိတဲ့ ပခန်းငယ် (ခ) ပုဂံငယ်ကျေးရွာဟာ ပုဂံနဲ့ ခေတ်ပြိုင် ယဉ်ကျေးမှုတွေထွန်းကားခဲ့တဲ့နေရာဖြစ်ပြီး ကျေးရွာထဲနဲ့အနီးဝန်းကျင်မှာ လက်ရှိထိန်းသိမ်းထားရတဲ့ ဘုရားစေတီနဲ့ ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံပေါင်း ၈၁ ခု ရှိတယ်လို့ မကွေးတိုင်းပကဖ တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

ဘုရားစေတီနဲ့ အဆောက်အဦတွေရဲ့ အတွင်းပိုင်းလက်ရာတွေမှာ ပုဂံခေတ် ယဉ်ကျေးမှုလက်ရာတွေ တွေ့မြင်ရပြီး အပြင်ဘက်ပိုင်းမှာတော့ ညောင်ရမ်းခေတ်၊ အင်း၀ခေတ်၊ ကုန်းဘောင်ခေတ် လက်ရာတွေဖြစ်ပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေက ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော် ပုဂံနဲ့ ခေတ်ပြိုင် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခဲ့တဲ့ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်တွေရှိနေတဲ့ကျေးရွာကို ဖျက်ဆီးဖို့ လုပ်နေကြတာလို့လည်း သူကဆက်ပြောပါတယ်။

စစ်ကြောင်းဝင်လာတဲ့လမ်းတလျှောက်မှာ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်တွေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုတွေရှိခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အသေးစိတ်ကိုတော့ မထုတ်ပြန်သေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

■ တိုက်ပွဲ ၁၇ ကြိမ်ဖြစ်ပြီး စစ်ကော်မရှင်ဘက်က သေဆုံးသူများဟုဆို

မင်းတုန်း၊ ဇွန် ၁၊ ၂၀၂၆။

မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က အင်အား ၁,၀၀၀ ကျော်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးနေပြီး ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်တွေနဲ့လည်း တိုက်ပွဲ ၁၇ ကြိမ်ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ဇွန်လ ၁ ရက်မှာ သရက်ခရိုင် အမှတ် ၄ တပ်ရင်းက သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဧပြီ ၁၈ ရက်ကနေ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁ ရက်အထိ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ သရက်-မင်းတုန်းလမ်းပိုင်းမှာ စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းဝင်ရောက်နေပြီး ပြောင်းကျေးရွာနဲ့ ဒေါင်းတိုက်ကျေးရွာအနီးမှာ ကြားဖြတ် ပစ်ခတ်မှု၊ မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်မှုနဲ့ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုတွေပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“လက်နက်ခဲယမ်း သိမ်းဆည်းရမိတာမျိုးတော့ မရှိပါဘူး။ ရန်သူသေဆုံးမှုကို တိုက်ပွဲထဲ မျက်မြင်တွေ့ရှိတာတွေနဲ့ ကျနော်တို့ အထောက်တွေဆီကနေ ပြန်လည်သိရှိရတာတွေနဲ့ အတည်ပြုနိုင်ပါတယ်။ ဒဏ်ရာရရှိတဲ့သူတွေကို မင်းတုန်းနဲ့ သရက်ကို ပို့တာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ စစ်ကြောင်းက ၃ ကြောင်းခွဲပြီး မင်းတုန်းမြို့နယ်အနောက်ခြမ်းကျေးရွာတွေနဲ့ ရခိုင်ရိုးအစပ်ကို ဆက်ပြီး စစ်ကြောင်းထိုးနေတယ်။ ပြီးတော့ မင်းတုန်းရဲ့ တောင်ဘက်နဲ့ မြောက်ဘက်ကို ဆက်ထိုးနေတယ်။” လို့ သရက်ခရိုင် အမှတ် ၄ တပ်ရင်း သတင်းပြန်ကြားတာဝန်ခံ ကိုမြတ်က မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

အဲဒီတိုက်ပွဲတွေအတွင်းမှာ သရက်ခရိုင် အမှတ် ၄ တပ်ရင်းက တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦး လက်နက်ကြီးစထိမှန်ကာ မစိုးရိမ်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။

အဆိုပါစစ်ကြောင်းဟာ ရက်ရှည်ဝင်ရောက်နေတဲ့အတွက် မင်းတုန်းမြို့နယ်က ကျေးရွာ ၂၀ ထက်မနည်းက ဒေသခံတွေလည်းထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရပြီး သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

“ပြည်သူတွေကတော့ မြို့ပေါ်လည်းရှောင်ကြတဲ့လူရှိသလို တောင်ယာတွေထဲမှာ ယာယီတဲလေးတွေ ဆောက်ပြီးရှောင်ကြပါတယ်။ အဓိကကတော့ မိုးရာသီလည်း ဖြစ်တဲ့အတွက် ကျန်းမာရေး အခက်အခဲတွေရှိပါတယ်။ ငှက်ဖျားဖြစ်တာတွေလည်း ရှိပါတယ်။” လို့ ကိုမြတ်က ပြောပါတယ်။

စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်နေစဉ်အတွင်း ကျေးရွာတွေကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးတာနဲ့ ဒေသခံပြည်သူတွေကို ဖမ်းဆီးတာတွေရှိပြီး အသေးစိတ်ကိုတော့အတည်မပြုနိုင်သေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ခလရ ၄၄၊ ကပစ ၁၂၊ လပခလက်အောက်ခံတပ်တွေနဲ့ စစ်မှုထမ်းတပ်သားတွေပါဝင်တဲ့ စစ်ကြောင်းဟာ ဆက်လက်စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့အတွက် တိုက်ပွဲတွေဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး ဒေသခံတွေအနေနဲ့ လေကြောင်းနဲ့ လက်နက်ကြီးအန္တရာယ်သတိပြုဖို့၊ ဘေးကင်းလုံခြုံတဲ့နေရာတွေမှာ နေထိုင်ဖို့လည်း သရက်ခရိုင် အမှတ် ၄ တပ်ရင်းက တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

အုတ်ဖို၊ မေ ၂၅၊ ၂၀၂၆။

ပဲခူးတိုင်းအနောက်၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ သရက်နှစ်ဖျားလိန်ရွာစာသင်ကျောင်းကို လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စာသင်ကျောင်းဆောင်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသတွင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ တခုဆီက သိရပါတယ်။

မေ ၂၃ ရက် မနက် ၁၂ နာရီ၀န်းကျင်မှာတိုက်ပွဲဖြစ်တာမရှိဘဲ သရက်နှစ်ဖျားလိန်ရွာ အထက်တန်းကျောင်းကို ဗုံး ၆ လုံးခန့် ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး စာသင်ကျောင်းဆောင်ပေါ် ၃ လုံး ရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ ကျောင်းဆောင်‌ပြိုကျပျက်စီးပြီး လူထိခိုက်မှုတော့မရှိခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

“၂၂ ရက်နေ့ညနေ တိုက်ပွဲဖြစ်တယ်ဗျ။ ကျီးပျက်ရွာကို စကစက ၀င်ထိုင်တော့၊ ၀င်လာတယ်ပေါ့၊ ၀င်လာပြီးတော့ ကျနော်တို့ ညနေပိုင်းတိုက်ပွဲဖြစ်တယ်။ တိုက်ပွဲဖြစ်တော့ ဒီကောင် (စစ်ကော်မရှင်တပ်) တွေ အတော်လေးအထိနာသွားပုံရတယ်။ နောက်ကစစ်ကူတွေဘာတွေ ထပ်လိုက်တယ်။ ညဘက်ကျတော့ ပြန်ပြီးတော့ပြေးသွားတယ်။ သူတို့ဘက်ကတော့ ည‌ပိုင်းတွေ လက်နက်ကြီး တောက်လျှောက်ပစ်တယ်။ မနက်ပိုင်းစောစောပိုင်းလည်းပစ်တယ်။ ပစ်ပြီးတော့ ၂၃ ရက်နေ့ မနက်ကျမှ သရက်နှစ်ဖျားလိန်စာသင်ကျောင်းကို လေယာဉ်၀င်ကြဲသွားတာ”လို့ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ တာ၀န်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

မေ ၂၂ ရက် ညနေပိုင်းမှာ ကျီးပျက်နဲ့ ရှားစေဖိုကျေးရွာအကြာား စစ်ကော်မရှင်တပ်နဲ့ ဒေသတွင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့ပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်က အထိနာခဲ့တာကြောင့် အုတ်ဖိုမြို့အခြေစိုက် ခမရ ၆ ထဲကို စစ်ကား၂ စီးနဲ့ အင်အားဖြည့်တင်းခဲ့ပြီး အုတ်ဖိုမြို့နယ်အရှေ့ဘက်မှာရှိ‌တဲ့ ကျေးရွာတွေကို အင်အား ၃၀၀ ခန့်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုး ၀င်ရောက်နေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

အုတ်ဖိုမြို့နယ် ဒေါင်းကြီး၊ ဒေါင်းလေး၊ ကျီးပင်ဆိပ်၊ မအူတန်း၊ ၀င်းသရက်၊ သရက်နှစ်ဖျားလိန်၊ ကိုင်းရှိုကြီး၊ သာလိကာ၊ ချောင်းခွကြီး၊ ကျွဲတဲကုန်း၊ ကြိုးကြာကွင်း၊ စမ်းကြီးကုန်း၊ စံပြ၊ အထွက်တိုး၊ ရေငံ၊ စမ်းသုခ၊ ကိုင်းတောစု၊ ကြို့ကိုးပင်၊ ချင်းစု၊ ကျွဲဖြူမ၊ ရွာရှောင်၊ ကိုင်းကြီး၊ ကိုင်းလေး၊ တင်းကုတ်၊ ဦးတို၊ ရေဒါနဲ့ ကျီးပြတ်ရွာတွေက ဒေသခံ ၁ ထောင်ကျော်စစ်ရှောင်နေကြရပြီး အရေးပေါ်အကူအညီတွေ လိုအပ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မေ၂၁ ရက်ကလည်း ‌အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ ချောင်းခွကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဘက်က ဒရုန်းနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အသက် ၆၄ နှစ်အရွယ် ဒေသခံအမျိုးသား ၁ ဦး ဗုံးစထိမှန် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သလို ‌လူနေအိမ် ၃ လုံးထပ်မနည်းလည်း ပျက်စီးခဲ့ပါသေးတယ်။

စာတည်း – လင်း