စစ်ဘေးရှောင်

ပေါက်၊ ဇူလိုင် ၄၊ ၂၀၂၆။

မကွေးတိုင်း၊ ပေါက်မြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲဖြစ်နေတာကြောင့် ဒေသခံ ၁ သောင်းကျော် စစ်ဘေးရှောင်နေရတယ်လို့ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တာဝန်ရှိသူတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇွန် ၂၉ ရက်ကတည်းက ပေါက်မြို့နယ်ထဲကိုဝင်ရောက်လာတဲ့ ပခုက္ကူတပ်မ ၁၀၁ စစ်ကြောင်းနဲ့ ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်တို့ ထောက်ရှာပင်နဲ့ နှောပေါက်ရွာအနီးအပါအဝင် နေရာတချို့မှာ ဇူလိုင် ၁ ရက်ကစတင်တိုက်ပွဲဖြစ်နေပြီး လေကြောင်းကနေပါ ဗုံးကြဲနေတာကြောင့် ဒေသခံတွေ တိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“စစ်ကြောင်းကပေါက်နယ်ထဲကိုရောက်နေတာ ၅ ရက်ရှိပြီ။ တိုက်ပွဲက ထောက်ရှာပင်နဲ့ နှောပေါက်နားမှာ ဖြစ်နေတာ ၂ ရက်ရှိနေပြီ။ ဒီမနက်လည်းတိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့နားကို လေကြောင်း လာကြဲတာ ရှိသေးတယ်။ ဒီမနက်ထိတိုက်ပွဲဖြစ်နေတုန်းပါ”လို့ ဒေသကာကွယ်ရေး အဖွဲ့တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီစစ်ကြောင်းနဲ့ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေဟာ ဇူလိုင် ၄ ရက်ဒီမနက်အထိ ထောက်ရှာပင်နဲ့ နှောပေါက်နားမှာတိုက်ပွဲဖြစ်နေပြီး နှစ်ဖက်ထိခိုက်ကျဆုံးအခြေနေကိုတော့ ပြောလို့မရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကြောင်းထိုးတာ၊ တိုက်ပွဲနဲ့ လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုတွေကြောင့် ရေထွက်၊ ထောက်ရှာပင်၊ အင်ပင်၊ သငုတ်ပြင်၊ ညောင်ရေထဲ၊ ညောင်ပင်တိုက်၊ သနပ်ပင်ဇင်း၊ ထူးကြီး၊ နှောပေါက်ရွာတွေက ဒေသခံ ၁၀,၀၀၀ ကျော်ဘေးလွတ်ရာကိုတိမ်းရှောင်နေကြရတာလို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီစစ်ကြောင်းဟာ မြိုင်နယ်၊ တွင်းမရွာနားမှာ MI 17 ရဟတ်ယာဥ်တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ ဇွန် ၂၃ ရက်ကတည်းက ပခုက္ကူကနေထွက်လာပြီး ပခုက္ကူနဲ့ မြိုင်မြို့နယ်ထဲက ကျေးရွာတွေကို စစ်ကြောင်းထိုးပြီးမှ ပေါက်မြို့နယ်ထဲကိုရောက်လာတာလို့ သိရပါတယ်။

ဇွန် ၄ ရက်ကလည်း ရေပြာကျေးရွာရဲစခန်းနဲ့ ကုက္ကိုလ်စုရွာ ပျူစောထီးစခန်းတို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုတွေက သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲတွင်း စစ်ကော်မရှင်နဲ့ပျူစောထီးအများအပြားသေဆုံးကာ စစ်သားနဲ့ပျူစောထီး ၅၀ ဦးကျော်ကိုလည်းအရှင်ဖမ်းမိခဲ့ပြီး လက်နက်ခဲယမ်းတွေလည်း သိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့ပါသေးတယ်။

ကနီ၊ ဇူလိုင် ၃၊ ၂၀၂၆။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကနီမြို့နယ်က စစ်ဘေးရှောင် ၃၀၀၀ ခန့်အတွက် စားနပ်ရိက္ခာတွေ လိုအပ်နေတယ်လို့ စစ်ဘေးရှောင်အရေး ကူညီပေးနေတဲ့ ဒေသခံတဦးဆီက သိရပါတယ်။

စစ်ကော်မရှင်တပ်က ကနီမြို့နယ်ကို ဧပြီလ ၂၃ ရက်ကစလို့ စစ်ကြောင်းထိုးနေတာဖြစ်ပြီး ချောင်းမရွာနဲ့ ဇီးပင်တွင်းရွာတွေမှာ ဒီနေ့အထိ အင်အား ၂၀၀ ကျော်နဲ့ တပ်စွဲထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

၂ လကျော်ကြာ စစ်ဘေးရှောင်နေရတာကြောင့် ထောင်နဲ့ချီတဲ့ ဒေသခံတွေအတွက် ဆန်၊ ဆီ၊ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ အမိုးအကာတွေ လိုအပ်နေတယ်လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

“အခုစစ်ရှောင်လာရတဲ့ ကာလက ၂ လကျော်လာပြီ၊ ၂ လကျော် ကြာလာတဲ့အချိန်မှာ ဒီလုပ်လက်စ အလုပ်တွေ ပစ်ထားခဲ့ရတယ်။ သီးနှံတွေလည်း စိုက်ပျိုးထားရတာ မရှိဘူးလေ။ မိုးကာ၊ ပဲ၊ ဆီ၊ ဆန် အဲဒါတွေကလည်း အိတ်လိုက်တွေ၊ ပိဿာလိုက်တွေ မဟုတ်ဘူးလေ၊ ရေသန့်ဘူး ၁ ဘူးတို့ ဆန် ၄ ပြည် အဲလိုမျိုးလေးတွေ လုပ်ပေးရတာဆိုတော့ နည်းနည်းတော့ အထောက်အကူ ဖြစ်တာပေါ့၊ ဒါတောင်မှ စစ်ရှောင်တွေ အကုန်မဟုတ်ဘူး။” လို့ စစ်ရှောင်ကူညီပေးနေသူတဦးက ပြောပါတယ်။

အနီးအနားရွာတွေက နီးစပ်ရာအိမ်တွေမှာ နေကြရတာကြောင့် အချိန်ကြာလာပြီး စားဝတ်နေရေး ခက်ခဲတာတွေ၊ မိုးရာသီဖြစ်တာကြောင့် တောထဲမှာ နေရသူတွေအတွက် အမိုးအကာလိုအပ်တာတွေ ရှိနေတယ်လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

“သူများအိမ်မှာ ကပ်နေရတာတွေ ရှိတယ်။ တိရစ္ဆာန်တွေပါတဲ့ လူတွေကကျ တောတွေထဲမှာ နေရတာတွေ ရှိတယ်။ တောတွေထဲမှာ နေရတဲ့လူတွေဆိုရင် ရေအခက်အခဲဖြစ်တယ်။ မီးအခက်အခဲဖြစ်တယ်။ နွားစာတွေ အခက်အခဲဖြစ်တယ်။ လူစာတွေ အခက်ဖြစ်တယ်။ကျန်းမာရေးတွေ ချို့ယွင်းကြတယ်။” လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကနီမြို့နယ်ကိုဖြတ်ပြီး မုံရွာ-ယာကြီး-ကလေးဝ လမ်းအတိုင်း ထိုးလာတဲ့စစ်ကြောင်းက မင်းကင်းမြို့နယ်၊ မြင်ဦးရွာကို ရောက်ရှိနေပြီး ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ကနီမြို့နယ် လာပို့ရွာက အသက် ၆၃ နှစ် အရွယ် ဦးဝင်းနိုင်နဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးချို့တဲ့နေတဲ့ ၃၆ နှစ်အရွယ် ကိုဖြိုးသူတို့ကိုလည်း သတ်ဖြတ်သွားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပခုက္ကူ၊ ဇွန် ၂၄၊ ၂၀၂၆။

မကွေးတိုင်း၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ တွင်းမကျေးရွာအနီး Mi-17 ရဟတ်ယာဥ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် စစ်ကော်မရှင်တပ်က မြေပြင်စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့အပြင် လေကြောင်းကနေပါတိုက်ခိုက်နေတာကြောင့် ဒေသခံထောင်နဲ့ချီ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇွန် ၂၃ ရက်ညနေ ၆ နာရီကျော်ကစတင်ပြီး ပခုက္ကူ တပ်မ ၁၀၁ အပါအဝင် ပူးပေါင်းတပ်အင်အား ၃၀၀ ကျော်ဟာ ကမ္မမြို့ဘက်ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာပြီး တွင်းမရွာနဲ့အနီးဝန်းကျင်ရွာတွေကို လေကြောင်းကနေဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“မြေပြင်စစ်ကြောင်းက ဒီမနက် ကမ္မရောက်နေပြီ။ တွင်းမဘက်ထွက်တဲ့ လမ်းအားလုံးကို ဖြန့်ထားတယ်။ ဝေဟင်ကကျတော့ အဲ့နားတပတ်ချာလည်ကြဲနေတာ။ မနေ့ညကဆို သစ်ပလွေကုန်းနဲ့ အနီးအနားတွေကြဲနေတယ်။ မနေ့က ဖြစ်တဲ့နေရာနဲ့ ၇ မိုင်လောက်ဝေးတဲ့နေရာတွေကိုပါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု လုပ်နေတာ။ အခုလည်း လိုက်ချနေတုန်း”လို့ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်တဦးက ပြောပါတယ်။

လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သစ်ပုလွေကုန်းရွာကနေအိမ် ၁၀ လုံးနီးပါးပျက်စီးပြီး လူထိခိုက်သေဆုံးမှု ရှိ၊ မရှိဆိုတာကိုတော့ စုံစမ်းလို့မရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ကမ္မမြို့ကဒေသခံတွေအပြင် ပုခုက္ကူနဲ့ မြိုင်မြို့နယ်ရှိ သစ်ပုလွေကုန်း၊ သံဘို၊ မန်ကျည်းသုံးပင်၊ ထနောင်း၊ မန်ကျည်းတန်း၊ အင်းဘတ်၊ ထန်းတပင်ရွာတွေအပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀ ခန့်က ပြည်သူ ၇,၀၀၀ ထက်မနည်းစစ်ရှောင်နေရတယ်လို့ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်တဦးက ပြောပါတယ်။

ဇွန် ၂၃ ရက်ညနေပိုင်းမှာ မြိုင်မြို့နယ်၊ တွင်းမရွာပျူစောထီးစခန်းကို ရိက္ခာလာပို့ပြီး လူနာတွေ ပြန်သယ်တဲ့ MI 17 ရဟတ်ယာဥ်ကို ပေါက်မြို့နယ်ပကဖအပါအဝင် ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေက ဒရုန်းနဲ့တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရဟတ်ယာဥ်ထိမှန်ပျက်စီးပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်သားအချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရတာရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဆီက သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ခင်ဦး၊ ဇွန် ၂၀၊ ၂၀၂၆။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ခင်ဦးမြို့နယ်နဲ့ ရွှေဘိုမြို့နယ်အတွင်းမှာ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ အသေခံဒရုန်း၊ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ခတ်မှုတွေကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေရှိခဲ့တယ်လို့ သက်ဆိုင်ရာဒေသအခြေစိုက် ပအဖနဲ့ ပကဖ တာဝန်ရှိသူတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇွန် ၁၉ ရက်မနက် ၇ နာရီခန့်မှာ ရွှေဘိုလေ့ကျင့်ရေး ၈ ကနေ အသေခံဒရုန်း ၂ စီးအပြင် လက်နက်ကြီးတွေနဲ့လည်းပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ခင်ဦးမြို့နယ်၊ ယောက်သွားအိုင်ရွာအပြင်ဘက် စစ်ရှောင်တွေနေတဲ့ တောတိုက်ထဲကို ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ G 12 ကျောင်းသူ ၁ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဆူဆိုက် (Suicide Drone) နဲ့အရင်ပစ်တယ်။ ပြီးမှလက်နက်ကြီးနဲ့ထုတာ။ သူတို့ဟာသူတို့ပစ်တာ။ ဘာတိုက်ပွဲမှမရှိဘူး။ ရွာမှာ မီးရှို့ထားတာဆိုတော့ တောထဲထွက်နေကြတာ။ လူနေတဲပေါ်ကျတာ”လို့ ခင်ဦးမြို့နယ်ပကဖ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

လက်နက်ကြီးထိမှန်တာကြောင့် အလယ်ရှိုရွာကနေ စစ်ရှောင်နေတဲ့ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ် G 12 ကျောင်းသူ ၁ ဦးသေဆုံးသွားပြီး တဲလည်းပျက်စီးသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်နက်ကြီးကျပြီးနောက်ပိုင်း အဲ့ဒီနေရာအနီးက စစ်ဘေးရှောင်တွေမှာ အခြားနေရာတခုကို ချက်ချင်းရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဆိုပါ တောတိုက်ထဲမှာ နေထိုင်တဲ့စစ်ရှောင်တွေဟာ အလယ်ရှို၊ ယောက်သွားအိုင်ကျေးရွာနဲ့ အနီးအနားကျေးရွာတွေက ပြည်သူတွေဖြစ်ပြီး စစ်ရှောင်နေရတာ တနှစ်ကျော်လောက်ရှိပြီလို့ အထက်ပါတာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဇွန် ၁၈ ရက်မနက် ၇ နာရီ ၄၅ မိနစ်မှာလည်း ရွှေဘိုလေ့ကျင့်ရေး ၈ ကနေ လွှတ်တင်လိုက်တဲ့ အသေခံဒရုန်းတစီးဟာ ရွှေဘိုမြို့နယ်အနောက်ခြမ်းရှိ တိုက်နယ် ၅ ပအဖ စခန်းအတွင်း ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ ထိခိုက်မှုတွေရှိခဲ့တယ်လို့ တိုက်နယ် ၅ ပအဖ တာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

“မီးဖိုချောင်အနောက်ဘက်မှာ ကျတာ။ နှစ်စီးလာတာကို တစီးက စခန်းထဲလာကျတာ။ နောက်တစီးကဘယ်နားကျတာလည်းတော့ မသိဘူး။ လိုကေးရှင်းအတိအကျပေးတဲ့သူရှိလို့ အတိအကျလာချတာလို့ ပြောလို့ရတယ်”လို့ တိုက်နယ် ၅ ပအဖ တာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပအဖတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး ပေါင်နဲ့နားရွက် အစမှန်ဒဏ်ရာ၊ အချုပ်သား ၁ ဦး အရေပြားပွန်းပဲ့ဒဏ်ရာရပြီး မီးဖိုချောင်ပျက်စီးကာ တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက်မှာ အရေးပေါ်အခြေနေအရ ရွှေ့ပြောင်းမှုတွေပြုလုပ်ထားရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မေ ၂၇ ရက်ကလည်း ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ရေတော်မူကျေးရွာကို မုံရွာနမခက လွှတ်လိုက်တဲ့ဒရုန်း ကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး လင်မယား ၂ ဦးသေဆုံးကာ အမျိုးသမီး ၂ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့ပါသေးတယ်။

စာတည်း – လင်း

ဆော၊ ဇွန် ၁၃၊ ၂၀၂၆ ။

မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့နယ်တောင်ပိုင်းမှာ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတွေကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေရတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူ ၁၅,၀၀၀ ကျော်အတွက် အရေးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာလိုအပ်နေတယ်လို့ စစ်ရှောင်ကူညီပေးနေသူတွေထံက သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မေ ၁၁ ရက်ကစလို့ ဆောမြို့နယ်တောင်ပိုင်းကျေးရွာတွေကို အင်အားထောင်ချီပါ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတွေ ဖြန့်ခွဲ ဝင်ရောက်လာတာကြောင့် ဒေသခံတွေအနေနဲ့ ဘေးလွတ်ရာတောတောင်တွေထဲ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတာပါ။

စစ်တပ်က စစ်ရှောင်တွေဆီပို့ဆောင်မယ့် ရိက္ခာလမ်းကြောင်းတွေကို ဖြတ်တောက်ပိတ်ဆို့ထားတာကြောင့် ဒေသတွင်းမှာ စားနပ်ရိက္ခာဝယ်ယူဖို့နဲ့ သွားလာရေးလည်းခက်ခဲလာသလို ရိက္ခာပြတ်လပ်မှုတွေလည်းကြုံတွေ့နေရတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ဟင်းကတော့ အဆင်ပြေအောင်ဖန်တီးစားနေကြရတယ်။ ဟင်းကပုံမှန်မရတာရှိလာတယ်။ ဆန်ဆိုလည်း လောက်ငှမှုနည်းလာတယ်။ ဆန်ပြုတ်သောက်ရတဲ့အခြေနေထိရှိလာတယ်။ အချို့သူတွေက စစ်ရှောင်ကတည်းက ဆန်တွေယူလာတဲ့သူတွေက နည်းပါးအဆင်ပြေကြတယ်။ အချို့စစ်ရှောင်စခန်းတွေကလာကူညီသူအနည်းအကျဥ်းရှိလို့ အနည်းငယ်အဆင်ပြေနေကြသေးပေမယ့် အကူအညီမရတဲ့နေရာတွေမှာ အဆင်ပြေသလိုရှောင်နေရသူတွေက တအားခက်ခဲနေကြတယ်။ အဓိကစားနပ်ရိက္ခာပါပဲ”လို့ စစ်ရှောင်တွေကိုကူညီပေးသူတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

လတ်တလောမှာ စစ်ရေးအခြေနေအရ ကျေးရွာတွေမှာ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတွေ ဆက်လက်တပ်စွဲထားဆဲဖြစ်ပြီး ပြန်လည်ဆုတ်ခွာမယ့်အခြေအနေမရှိတာကြောင့် စစ်ဘေးရှောင်ကာလ ပိုကြာလာနိုင်ကာစားနပ်ရိက္ခာအကူအညီမရပါက စစ်ဘေးရှောင်တွေမှာ အငတ်ဘေးနဲ့ကြုံတွေ့လာရနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်တပ်စစ်ကြောင်းထိုးနေတာကြောင့် ဆောမြို့ပေါ်နဲ့ ဆောမြို့တောင်ပိုင်းကျေးရွာတွေဖြစ်တဲ့ တပြင်း၊ အကြည်ပန်းပလွန်း၊ အညာပန်းပလွန်း၊ ရေရှင်၊ ကံချောင်း၊ နသိုး၊ ရေယဥ်၊ ကျောက်ဆစ်၊ တောင်ဘို့ကြီးရွာတွေအပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်း ၂၅ ရွာက ဒေသခံပြည်သူ ၁၅,၀၀၀ ကျော်ဟာ လက်ရှိအထိ ၁ လကျော်ကြာ စစ်ဘးရှောင်နေရတာပါ။

လောင်းရှည်အခြေစိုက် ကပစ ၂၅ တပ်ကနေ ထွက်ခွာလာတဲ့ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတွေကလည်း ဇွန် ၁၃ ရက် ဒီကနေ့အထိ တပြင်း၊ ကံချောင်း၊ ဆောမြို့၊ မင်းကြည်၊ သီးကုန်း၊ လောင်းရှည်ကျေးရွာတွေမှာ အင်အားတွေဖြန့်ကျက်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

သတင်း – ကျော်ကြီး

မြိုင်၊ ‌ဇွန် ၅၊ ၂၀၂၆။

မကွေးတိုင်း၊ မြိုင်မြို့နယ်၊ မြိုင်စက်မှု ၂ ကထွက်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့၀င်‌တွေက နေအိမ် ၇၀ ကျော်ကိုမီးရှို့ပြီး ဒေသခံ ၂ ဦးကိုလည်းသတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ အညာမြေတပ်ပေါင်းစုဆီက သိရပါတယ်။

ဇွန် ၄ ရက် မနက် ၇ နာရီခန့်မှာ မြိုင်စက်မှု ၂ ကထွက်လာတဲ့ အင်အား ၈၀ ခန့်ပါ စစ်ကော်မရှင် စစ်ကြောင်းက မြိုင်မြို့နယ်၊ ၀က်ပုတ်ရွာက နေအိမ် ၄၅ လုံးနဲ့ ဇွန် ၁ ရက် မနက်ပိုင်းမှာ ကုန်းရွာက နေအိမ် ၂၄ လုံးကျော်ကိုမီးရှို့ခဲ့ပြီး အဲ့ဒီရွာက အသက် ၅၀ အရွယ် အမျိုးသား ၂ ဦးကိုလည်း သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“စစ်ဘေးရှောင်နေရတာတော့ အဲ့ ၂ ရွာထဲမဟုတ်ဘူး။ ဒေသကျေးရွာ ၅ ရွာမှာနဲ့ ၇ ရွာထက်မနည်းပေါ့၊ ရှောင်နေကြရတာပေါ့။ အိမ်ထောင်စုကတော့ ၆၀၀ ကျော် ၇၀၀ လောက်ရှိမယ်ထင်ပါတယ်”လို့ အညာမြေတပ်ပေါင်းစုပြန်ကြားရေး တာဝန်ခံ ကိုဘိုဘိုသန့်ဇင်က မြေလတ်အသံကိုပြောပါတယ်။

ဝက်ပုတ်ရွာဟာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ မီးရှို့ခံရတာ ၄ ကြိမ်းထပ်မနည်းရှိခဲ့ကာ ၂၀၂၁ ကနေ ၂၀၂၄ ဩဂုတ်အထိ ပျူစောထီးကျေးရွာအဖြစ်ရှိခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ သြဂုတ် ၈ ရက်မှာ တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့တွေက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“မီးရှို့ခံရတဲ့ကျေးရွာတွေမှာ ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့ လိုအပ်တာတွေတော့ အများကြီးရှိတယ်။ အခုလက်ရှိသူတို့စစ်ဘေးရှောင်နေကြရတော့လေ သူတို့မှာအများကြီးပေါ့ ဖော်ပြလို့မရတဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာတွေ ကိုယ်ဒဏ်ရာတွေ အများကြီးရကြတာတွေလည်းရှိတာပေါ့လေ။ တော်တော်ကို ဖော်ပြလို့မစွမ်းနိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေ ဒါတွေလည်း သူတို့မှာ ကြုံတွေ့နေရတာ‌ရှိပါတယ်”လို့ အထက်ပါပြန်ကြားရေးတာ၀န်ခံက ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မေ ၂၄ ရက်ကစပြီး မြိုင် စက်မှု ၂ ရဲ့ အနီး၀န်းကျင်ကျေးရွာတွေကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးပြီး နေအိမ်တွေကို မီးရှို့နေတာကြောင့် ဒေသခံတွေဘေးလွတ်ရာကို ရှောင်တိမ်းနေကြရကာ အရေးပေါ်အကူအညီတွေလည်း လိုအပ်နေတယ်လို့သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

အုတ်ဖို၊ မေ ၂၇၊၂၀၂၆။

ပဲခူးတိုင်းအနောက်၊ အုတ်ဖိုမြို့နယ်အရှေ့ဘက်ရှိကျေးရွာတွေမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးတပ်စွဲနေတာကြောင့် စစ်ရှောင်နေရတဲ့ဒေသခံတွေမှာ အရေးပေါ်အကူညီတွေ လိုအပ်နေတယ်လို့ ဒေသတွင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့နဲ့ စစ်ရှောင်တွေကိုကူညီနေသူတွေဆီက သိရပါတယ်။

မေ ၂၇ ရက် ဒီကနေ့အထိ စစ်ကော်မရှင်တပ်စစ်ကြောင်းက နှောကုန်း‌၊ မြောင်၊ မျောက်ချောပင်၊ ရှားစေးဖို၊ ကိုင်းကြီးကျေးရွာတွေမှာ အင်အား ၇၀ နီးပါးနဲ့ တပ်စွဲထားဆဲဖြစ်တာကြောင့် ဒေသခံတွေမှာ နေရပ်မပြန်နိုင်သေးဘဲ အရေးပေါ်အကူအညီတွေလိုအပ်နေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“တိုက်ပွဲထပ်ဖြစ်တာမျိုးတော့ မရှိသေးဘူး။ အရင်စိုးမိုးနယ်မြေလို့ ပြောလို့ရတယ်။ စစ်ကြောင်းပြန် မဆုတ်သေးဘူး။ တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့ရွာကနေ နောက်နည်းနည်းပြန်ဆုတ်သွားတယ်။‌ အဓိက လိုအပ်တာတော့ စား‌သောက်ကုန်နဲ့ ဆေးဝါးပါ”လို့ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၀င်တဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းဟာ မေ ၂၁ ရက်ကစတင်စစ်ကြောင်းထိုးလာတာကြောင့် အုတ်ဖိုမြို့နယ်ထဲက သရက်တော၊ ထွက်တိုး၊ စံပြ၊ ကိုင်းကြီး၊ ကိုင်းကလေး၊ မအူတန်း၊ ကြို့ကိုးပင်၊ ကျွဲဖြူမ၊ ဂွေးချိုကွင်း၊ ရှားစီးဖိုကျေးရွာအပါ ရွာပေါင်း ၃၀ နီးပါးက ဒေသခံ ၁ ထောင်ကျော် စစ်ရှောင်နေရတာလို့ သိရပါတယ်။

“စစ်ကြောင်းက ရွာတွေထဲရှိပါသေးတယ်။ အမိုးအကာ၊ဆေးဝါး စားနပ်ရိက္ခာလိုပါတယ်။ စစ်ရှောင်တွေ အိမ်ထောင်စုထောင်ချီပါတယ်”လို့ ‌စစ်ရှောင်‌တွေကိုကူညီဆောင်ရွက်‌နေသူတဦးက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီစစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းဟာ အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ တိမ်မြုပ်ကျေးရွာမှာရှိတဲ့ အမှတ် ၆ ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ၆) ထဲမှာ စုဖွဲ့ပြင်ဆင်မှုတွေပြုလုပ်ပြီးနောက် အင်အား ၃၀၀ ကျော်နဲ့ မြို့ရဲ့ ၅ မိုင်၀န်းကျင်ရှိ ကျေးရွာတွေထဲကို စစ်ကြောင်းထိုးလာတာဖြစ်ပြီး တိုက်ပွဲတွေတော့မရှိတော့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ဆော၊ မေ ၂၆၊ ၂၀၂၆။

မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့နယ်၊ ကျောက်ထုမြို့အနီးက ရွာသာရွာကို မေ ၂၆ ရက်ဒီမနက် ၇ နာရီခန့်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကမီးရှို့ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

တပြင်ရွာဘက်ကလာတဲ့ အင်အား ၃၀၀ ခန့်ပါစစ်ကော်မရှင်တပ်တွေက မီးတင်ရှို့နေတာဖြစ်ပြီး အပျက်အစီးများနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“မနေ့ညကတည်းက စစ်ကြောင်းက ရွာထဲရောက်ပြီး ဒီမနက်မီးရှို့နေတာ။ မီးကအခုချိန်ထိ လောင်နေတုန်းပါ။ အပျက်အစီးများနိုင်တယ်။ ရွာကလူတွေလည်း ပြေးနေကြရတယ်။”လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

ရွာသာရွာမှာ အိမ်ခြေ ၁၅၀ ခန့်ရှိပြီး အိမ်ခြေထက်ဝက်နီးပါးမီးလောင်ပျက်စီးနိုင်ကာ စစ်ကြောင်းမထွက်သေးတာကြောင့် အသေးစိတ်မသိနိုင်သေးဘူးလို့ဆိုပါတယ်။

မေလ ၂၅ ရက်မှာ တပြင်ရွာကနေနောက်ထပ်ထွက်လာတဲ့ အင်အား ၁၅၀၀ ခန့်ပါစစ်ကြောင်းဟာလည်း အင်အားဖြန့်ခွဲပြီးနောက် အကြည်ရွာ၊ နသိုးရွာရောက်နေသလို ကျောက်ထုတပ်ထဲက ထွက်လာတဲ့ အင်အား ၈၀ ခန့်ပါ စစ်ကြောင်းဟာလည်း ငလွန်းကျေးရွာဘက်မှာ တပ်စွဲထားတယ်လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

မေလ တတိယအပတ်ကစတင်ပြီး ပေါက်မြို့နယ်ကနေတဆင့် ဆက်တိုက်ဝင်လာနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်အဖွဲ့တွေဟာ ကျောက်ထုနယ်တဝိုက်မှာ အင်အား ၂,၀၀၀ ခန့်ထိရောက်ရှိနေပြီး စစ်အင်အားတွေကို ဖြန့်ချထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းနဲ့ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်တွေလည်း ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး တိုက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်တဲ့အခြေနေတွေကိုတော့ အတည်မပြုနိုင်သေးဘူးလို့ဆိုပါတယ်။

စစ်ကြောင်းရောက်နေတာကြောင့် တပြင်၊ ရွာသာ၊ နသို၊ ငလွန်း၊ အကြည်အပါအဝင် ကျေးရွာ ၁၀ ခန့်က ဒေသခံ ၈,၀၀၀ ကျော်ဘေးလွတ်ရာမှာတိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း