လက်ပံတန်း၊ စက်တင်ဘာ ၅၊ ၂၀၂၅။

ပဲခူးတိုင်း၊ လက်ပံတန်းမြို့နယ်၊ သရက်ချောင်းရွာမှာ စစ်ရှောင်ရာကနေ နေအိမ်ခဏပြန်နေတဲ့အမျိုးသား ဒရုန်းဗုံးထိမှန်ပြီး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ရွှေတန်းမြေပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဆီက သိရပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၄ ရက်နေ့လယ် ၁၂ နာရီကျော်မှာ အသက် ၃၀ အရွယ် ကိုဇေယျာလင်းက သရက်ချောင်းရွာက သူ့နေအိမ်မှာရှိနေချိန် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့တွေကြဲချတဲ့ ဒရုန်းဗုံးထိမှန် သေဆုံးခဲ့တာလို့ဆိုပါတယ်။

“ဆင်တလင်းရွာထိအောင် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့တွေရောက်လာပြီးတော့ အဲ့ဒီကနေ ဒရုန်းလွှတ်ပြီးတော့ ဗုံး ၂ လုံးကြဲချတယ်။ ရွာပြင်ကို ၁ လုံး၊ ၁ လုံးကရွာထဲက သေဆုံးသူအိမ်ပေါ်တည့်တည့်ကျပြီး အိမ်လည်းပျက်စီး လူလည်းသေတာ”လို့ ရွှေတန်းမြေပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူ ကပြောပါတယ်။

ဒရုန်းဗုံးကျချိန် သေဆုံးသူ ၁ ဦးတည်းသာ နေအိမ်မှာရှိနေပြီး ကျန်မိသားစုဝင်တွေက စစ်ရှောင်နေရလို့ ထိခိုက်တာမရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

“အဲ့နေရာတွေက အရင်ကတည်းက စစ်ရေးတင်းမာမှုတွေဖြစ်တော့ မိသားစုလိုက်စစ်ရှောင်ရတာ ရှိတယ်။ အခုနည်းနည်းအေးချမ်းတော့ မိသားစုလိုက်မပြန်ကြဘဲနဲ့ အိမ်ထောင်ဦးစီးတွေက အိမ်စောင့် သဘောမျိုး၊ အလုပ်အကိုင်လက်လွှတ်မရသူတွေက လာနေတာမျိုးလုပ်ရင်းဖြစ်တာ”လို့ အထက်ပါတာဝန်ရှိသူက ဆက်ပြောပါတယ်။

ကိုဇေယျာလင်းရဲ့ နာရေးကိုတော့ ကျေးရွာအတွင်းရှိနေသူအချို့က နေ့ချင်းသဂြိုလ်ပေးလိုက်ရကာ ကျေးရွာအတွင်းပြန်ရောက်နေသူအချို့ကလည်း စစ်ကြောင်းထိုးမှာ၊ ဒရုန်းနဲ့ဗုံးထပ်ကြဲမှာ စိုးရိမ်ပြီး ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

သရက်ချောင်းကျေးရွာမှာ နေအိမ် ၁၀၀ ကျော်ရှိပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လက စစ်ကြောင်းထိုးတာနဲ့ တိုက်ပွဲကြောင့် ရွာလုံးကျွတ်ထွက်ပြေးခဲ့ကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက်ကလည်း လက်ပံတန်းမြို့နယ်၊ ရေငံကျေးရွာက ကိုအောင်မောင်းဆိုသူဟာ စစ်ရှောင်နေရာကနေ နေအိမ်ကိုပြန်လာစဥ် နေအိမ်အနီးအရောက်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ထောင်ထားတဲ့ မြေမြှုပ်မိုင်းကိုနင်းမိတာကြောင့် ခြေထောက်ပြတ်သွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ထီးလင်း၊ စက်တင်ဘာ ၂၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ ထီးလင်းမြို့နယ်နဲ့‌ ပေါက်မြို့နယ်အစပ်ရှိ တော်လှန်ရေးတပ်တွေသိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ပုံတောင်ကာကင်းစခန်းကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က မြေပြင်ကနေစစ်ကြောင်းထိုးလာသလို စခန်းအနီးတဝိုက်ကိုလည်းလေကြောင်းကနေ ဆက်တိုက်ဗုံးကြဲနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ပေါက်မြို့အခြေစိုက် အမှတ် ၂၄ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ (ကပစ ၂၄) ကထွက်လာတဲ့ အင်အား ၁၅၀ ကျော်ပါ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ ဩဂုတ်လကုန်ပိုင်းမှာ ဒေသအခေါ် ပုံတောင်နတ်ထိပ် ကပစ ကာကင်းစခန်းကို ဦးတည်စစ်ကြောင်းထိုးလာနေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

” ဒီနေ့မနက်က ‌ထီးလင်းနယ်နဲ့ ပေါက်အစပ်က ပုံတောင်ဘက်ကိုကြဲတာ၊ ပေါက်မြို့နယ်ကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေးလည်း ကြေညာထားတာဆိုတော့ နယ်မြေရှင်းလင်းချင်တဲ့ သဘောလည်းပါတယ်။ သူတို့ဆုံးရှုံးထားတဲ့ နယ်မြေကိုလည်း ပြန်လိုချင်တာကြောင့်လည်းဖြစ်တယ်” လို့ ပေါက်ဒေသခံ ကိုလရောင် က မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဩဂုတ် ၃၁ ရက် ည ၁၂ နာရီ ကစတင်ကာ စက်တင်ဘာ ၂ ရက် ဒီကနေ့မနက်ပိုင်းအထိ ၃ ရက်ဆက်တိုက် ပေါက်မြို့နယ်အရှေ့ဘက် ပုံတောင်နယ်အစပ် ပုံတောင်နတ်ထိပ်မှာရှိတဲ့ ကာကင်းစခန်းအနီးတဝိုက်ကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးအလုံးရေ ၉၀ ကျော် ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပုံတောင်နတ်ထိပ်မှာရှိတဲ့ အဲ့ဒီကပစကာကင်းစခန်းကို ၂၀၂၅ နှစ်ဆန်းပိုင်းမှာ ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တာပါ။

လက်ရှိမှာ အဲ့ဒီစစ်ကြောင်းဟာ ကပစကာကင်းစခန်းအနီးမှာရောက်ရှိနေပြီး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတာမရှိသေးပေမယ့် စစ်ကြောင်းလာရာလမ်းတလျှောက်ကျေးရွာ ၅ ရွာထက်မနည်းက ဒေသခံ ၃,၀၀၀ ကျော်မှာ စစ်ရှောင်ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပုံတောင်နတ်ထိပ်ကာကင်းစခန်းဟာ ပုံတောင်တဖက်စီမှာတည်ရှိတဲ့ ကပစ ၂၃ နဲ့ ၂၄ ရဲ့ ကာကင်းစခန်းဖြစ်ပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်က ပုံတောင်လမ်းကို နယ်မြေစိုးမိုးမှုပြန်လည်ရရှိလိုတာကြောင့် ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်လာတာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက သုံးသပ်ထားပါတယ်။

စာတည်း – ဟိန်းစံ

ပုလဲ၊ ဩဂုတ် ၂၉၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ လက်ပုကန်ရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးချိန် ရှောင်တိမ်း နေရတဲ့ အသက် ၇၀ ကျော်အရွယ်အဘွားအို ၂ ဦး ရှောင်တိမ်းနေတဲ့ ယာစောင့်တဲထဲမှာ အစာငတ် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ လက်ပုကန်ရွာခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

လက်ပုကန်ရွာရဲ့ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ယာစောင့်တဲတခုမှာ ရှောင်တိမ်းနေရတဲ့ အသက် ၇၀ ကျော် အရွယ် မျက်စိမမြင်သူ ဒေါ်ဝင်းကြည်နဲ့ ညီမဖြစ်သူ ဒေါ်လှဝင်းတို့ကို ဩဂုတ် ၂၈ ရက်မှာ တူဖြစ်သူက ယာစောင့်တဲကိုသွားကြည့်ချိန်မှာ သေဆုံးနေတာကိုတွေ့ရှိခဲ့တာလို့ လက်ပုကန်ရွာခံ အမျိုးသမီးတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

“အစာငတ်လို့ သေတာလို့ ပြောတယ်၊ တယောက်က အဲ့ဒီ မျက်စိမမြင်တဲ့သူကတော့ ကုတင်ပေါ်မှာပဲတဲ့၊ မျက်စိမြင်တဲ့သူက သွားကြည့်တော့ ပုပ်တောင် ပုပ်နေပြီလို့ ပြောတယ်၊ အောက်မှာတဲ့၊ မြေကြီးပေါ်မှာလို့ ပြောတယ်။”လို့ အထက်ပါအမျိုးသမီးက ပြောပါတယ်။

သေဆုံးသူ ဒေါ်လှဝင်းနဲ့ ဒေါ်ဝင်းကြည်တို့ရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကိုတော့တွေ့ရှိခဲ့တဲ့ ဩဂုတ် ၂၈ ရက်မှာပဲ ရွာပြင်မှာသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်း လက်ပုကန်ရွာကိုဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ သြဂုတ် ၂၄ ရက် မတိုင်ခင်ကတည်းက ရွာသားတွေက တိမ်းရှောင်နေကြရတာဖြစ်ပြီး စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းထဲက တပ်သားတချို့က ဒီကနေ့ဩဂုတ် ၂၉ ရက်အထိ လက်ပုကန်ရွာကို အထိုင်ချထားဆဲပဲလို့သိရပါတယ်။

အဆိုပါစစ်ကြောင်းဟာ သြဂုတ် ၂၀ ရက်ကစတင်ကာ မင်းတိုင်ပင်ကျေးရွာက အိမ်ခြေ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ အိုင်းမရွာကနေအိမ်တွေကိုလည်း မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး သြဂုတ် ၂၄ ရက်မှာ လက်ပုကန်ရွာကို ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ဩဂုတ် ၂၅ ရက်ကစလို့ ဇီးဖြူကုန်းရွာဘက်ကို ပြည်သူပိုင်ပစ္စည်းတွေ သယ်ဆောင်နေခဲ့တာလို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဩဂုတ် ၂၉ ရက်အထိ မင်းတိုင်ပင်ရွာ၊ လက်ပုကန်ရွာ၊ ကုက္ကိုကုန်းရွာနဲ့ နွယ်ရှောက်ရွာတို့မှာလည်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ကအင်အားဖြန့်တပ်စွဲနေထိုင်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကျေးရွာတွေကပစ္စည်းတွေကို သယ်ယူရာမှာလည်း ဒေသခံတွေကိုပါဝင်ရောက်သယ်ယူခိုင်းနေတာတွေရှိတယ်လို့ ဒေသခံအမျိုးသမီးတဦးက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါစစ်ကြောင်းက ၆၀ မမ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုကြောင့် ဩဂုတ် ၂၄ ရက်ကလည်း ကြောင်သန်းရွာနေ မီးဖွားပြီးကာစ အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီး ၁ ဦး အသက်သေဆုံးခဲ့ပါသေးတယ်။

စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းတွေကြောင့် မင်းတိုင်ပင်၊ လက်ပုကန်၊ နှောကန်၊ နှောရိုး၊ ကျောက်ဖျာကန်၊ မြေနီကုန်း၊ ငှက်ပျောတော၊ စပါးစေ့၊ မန်ကျည်းကုန်း၊ အိုးဘို၊ အိုင်းမ၊ သရက်ချောင်းနား၊ သပြေကုန်း၊ ညောင်ပင်စု၊ ကုန်းကိုင်း၊ ကုက္ကိုလ်ကုန်း စတဲ့ကျေးရွာတွေက ဒေသခံ ၈,၀၀၀ ကျော်နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေကြရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ဘုတလင်၊ ဩဂုတ်၂၇၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ အနောက်ဇီးတောကြီးရွာကို စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းဝင်ရောက်ကာ နေအိမ်တွေကပစ္စည်းတွေယူဆောင်ပြီးနောက် မီးရှို့နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

မုံရွာ အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်(နမခ) ကနေ ဩဂုတ် ၂၇ ရက် ဒီကနေမနက် ၆ နာရီခန့်ကထွက်လာတဲ့ အင်အား ၁၀၀ ကျော်ပါ စစ်ကြောင်းဟာ မနက် ၇ နာရီခွဲလောက်မှာ အနောက်ဇီးတောကြီးရွာကို ဝင်ရောက်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ ပစ်ဖောက် ခြိမ်းခြောက်ပြီးဝင်လာတာပါ၊ ပစ္စည်းလုချင်လို့ ပြေးအောင် ခြောက်တဲ့သဘောဗျ။ အိမ်တွေမွှေနှောက်ပြီး တန်ဖိုးကြီးပစ္စည်း ရှာဖွေလုယက်ပြီး အိမ်တွေမီးရှို့တာ” လို့ ဘုတလင်မြို့နယ်ပအဖအဖွဲ့ဝင်တဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

အနောက်ဇီးတောကြီးရွာဟာ ဘုတလင်မြို့နယ်အတွင်းမှာ ရှိတာဖြစ်ပေမယ့် မုံရွာ နမခ နဲ့ ၃ မိုင်ခန့်သာကွာဝေးတာကြောင့် တန်ဖိုးကြီး လက်ဝတ်ရတနာတွေကိုတောင် မယူဆောင်နိုင်ဘဲ ကိုယ်လွတ်ရုန်းပြေးခဲ့ရတာလို့ ရွာခံအမျိုးသားတဦးကလည်း ပြောပါတယ်။

“အနောက်ဇီးတောနဲ့ နမခ က ၃ မိုင်လောက်ပဲ ဝေးတာ၊ မုံရွာမြို့အဝင် ဆိုင်းဘုတ်ကျော်ရင် အနောက်ဇီးတော ရောက်ပြီလေ၊ အဲဒီတော့ ခဏခဏခံရတယ်၊ တချို့လည်း မနေကြတော့တာ နှစ်ချီကြာပြီ။ ပြေးတော့ ကျန်ခဲ့တဲ့ လက်ဝတ်လက်စားနဲ့ ပိုက်ဆံတွေ မွှေနှောက်ရှာယူကြတာ၊ ပြီးမှ မီးရှို့တာ၊ သူတို့ ထုံးစံအတိုင်း။ သေနတ်ဖောက်တော့ အသက်လုပြေးရတာလေ၊ ပြီးမှ ဘယ်သူဘာပါသွားလဲဆိုတာ ပေါ်(သိရ)တာ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

အနောက်ဇီးတောကြီးရွာ ကျေးရွာနေအိမ်တွေဟာ ဒီကနေ့မနက် ၁၀ နာရီ အထိ ဆက်လက်မီးလောင်နေဆဲဖြစ်ပြီး လက်ရှိအထိ ကျေးရွာအတွင်းစစ်ကြောင်းရှိနေသေးတာကြောင့် နေအိမ်တွင်းပစ္စည်းတွေပျောက်ဆုံးတာနဲ့ မီးလောင်တဲ့အခြေအနေတွေကို မသိရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ် ။

ဘုတလင်မြို့နယ်၊ အနောက်ဇီးတောကြီးရွာဟာ နမခအနီးမှာရှိတာကြောင့် ယခင်ကတည်းက စစ်ဘေးကြိုတင်ရှောင်နေကြသူတွေရှိပြီး ၂၀၂၄ အတွင်းမှာ စစ်တပ်က ၂ ကြိမ် မီးရှို့ခဲ့တာကြောင့် အိမ်ခြေ ၄၀ ခန့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရပါတယ်။

ဩဂုတ် ၂၆ ရက် ယမန်နေ့ညနေပိုင်းကလည်း မုံရွာ နမခကတက်လာတဲ့ ပါရာမော်တာ၊ တိုက်လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် သခွတ္တနယ်ရွာက ပြည်သူ ၃ ဦး အသက်ဆုံးပါးခဲ့ရပါသေးတယ်။

စာတည်း – ဟိန်းစံ

ဒေသခံ ၇,၀၀၀ ကျော်ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရပြီး အကူအညီတွေလိုအပ်နေ

မြေလတ်အသံ၊ ဩဂုတ် ၂၅၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်လူမြို့နယ်ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ၁၀ရက်ကြာ စစ်ကြောင်းထိုးမီးရှို့နေတာကြောင့် ဒေသခံ ၁၁ ဦးသေဆုံးကာ လူနေအိမ် ၄၃၀ မီးရှို့ခံရပြီး ဒေသခံ ၇,၀၀၀ကျော် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကသိရပါတယ်။

အဆိုပါသေဆုံးသူတွေ၊ ထွက်ပြေးနေရသူတွေနဲ့ မီးရှို့ခံရတဲ့နေအိမ်တွေဟာ ဩဂုတ် ၁၆ ရက်ကနေ ၂၅ ရက်အထိ ၁၀ ရက်တာအတွင်း ပျူစောထီးတွေအပါအဝင် စစ်ကော်မရှင်တပ်သား ၂၀၀ ကျော် စစ်ကြောင်းထိုးနေချိန်ဖြစ်ခဲ့တာလို့ ကျွန်းလှ ကန့်ဘလူ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့ – ကန့်ဘလူခရိုင်က ဩဂုတ် ၂၄ ရက်ကထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဩဂုတ် ၁၆ ရက်ကနေ ၂၀ ရက်အတွင်းမှာ လူနေအိမ် ၄၃၀ လုံးနဲ့ စာသင်ဆောင် ၄ လုံးတို့ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က မီးရှို့ ခဲ့ရာ ရွာမရွာသစ်မှ ၄ လုံး၊ ထိန်တောရွာက ၇၅ လုံး၊ အင်္ဂါဒေါင့်ရွာက ၃၁ လုံး၊ သရက်တောရွာက ၇၈ လုံး၊ ကိုင်းရိုးရွာက ၁၂ လုံးနဲ့ ကျေးပင်အက်ရွာက ၂၃၀ လုံးအပြင် စာသင်ဆောင် ၄ ဆောင်တို့ဖြစ်ပါတယ်။

သေဆုံးသူ ၁၁ ဦးမှာ ဩဂုတ် ၁၆ ရက်ကနေ ၂၃ ရက်အတွင်း သရက်တောရွာက ၃ ဦး၊ ရီးဒွေးရွာက ၁ ဦး၊ ထိန်တောရွာက ၄ ဦး၊ ကျေးပင်အက်ရွာက ၁ ဦးနဲ့ ဘူးကုန်းရွာအနီးကားလမ်းမပေါ်က ဆီဘောက်ဆာကား သမား ၂ ဦးတို့ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးကာ သတ်ဖြတ်ခဲ့တာလို့ ကျွန်းလှကန့်ဘလူ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့ – ကန့် ဘလူခရိုင်က ဖော်ပြထားပါတယ်။

“နာမည်တွေအတိအကျရဖို့က ခက်ခဲတယ်ဗျ။ နေအိမ်မီးရှို့ခံရတာ၊ သတ်ဖြတ်ခံရတာ၊ ရှောင်တိမ်းနေရဆဲမို့ မလွယ်ကူဘူးဗျ။ ကျနော်တို့ရွာက ၂ ရက်ပေါင်း ၅ ကြိမ် မီးရှို့ခံရတာဆိုတော့ အိမ်ခြေ ၂၃၀ တောင် မီးလောင်ပျက်စီးသွားတယ်။ ယာယီတဲထိုးနေဖို့တောင် အတော်ခက်ခဲပါတယ်။ အကူအညီရှိရင်လည်း ကူညီကြဖို့တောင်းဆိုပါတယ်”လို့ ကျွန်းလှကန့်ဘလူ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့ – ကန့်ဘလူခရိုင်ကို ကျေးပင်အက်ရွာခံအမျိုးသားတဦးက ပြောဆိုထားပါတယ်။

အထက်ပါစစ်ကြောင်းဟာ ဩဂုတ် ၂၃ ရက်မှာ ယမနေကျေးရွာကနေ ဘူးကုန်းကျေးရွာဘက်ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာချိန် ဒေသခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အိမ်ခြေ ၄၀၀ ကျော်ခန့်ရှိတဲ့ ရေကြည်ဦး၊ စကျင်၊ ကျီးကျင်း၊ ဘူးကုန်း၊ မလယ်ရွာစတဲ့ကျေးရွာတွေကို ဆက် လက်စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်ခဲ့တာကြောင့် ဒေသခံ ၇,၀၀၀ ကျော် ထွက်ပြေးခဲ့ကြရတာပါ။

ဒါ့အပြင် ဩဂုတ် ၂၄ ရက်မှာလည်း ကျီးကျင်းကျေးရွာကို ဝင်ရောက်ပြီး မီးရှို့ကာ ရွာပတ်ပတ်လည်ကိုလည်း ဒရုန်းဗုံးတွေနဲ့ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့သလို ဩဂုတ် ၂၅ ရက်ဒီကနေ့အထိ အဲ့ဒီကျေးရွာအတွင်း တပ်စွဲထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အခုလိုစစ်ကော်မရှင်တပ်က အင်အား ၂၀၀ ကျော်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်နေတာကြောင့် ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ စစ်ဆေးရေးလုပ်ဆောင်နေတဲ့ ကန့်ဘလူ အရှေ့ဘက်ရှိ ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနား ဗျူဟာလမ်း-ကွင်းလမ်း-ရေကြည်ဦး-မလယ်ဂိတ်တွေကို စစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်နိုင်တော့ဘဲ ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ယာယီပိတ်ထားရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကသိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

မုံရွာ၊ ဩဂုတ် ၂၁၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာမြို့နယ်ကို စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းက သြဂုတ် ၈ ရက်ကစတင်စစ်ကြောင်းထိုးကာ ကျေးရွာတွေကိုမီးရှို့နေတဲ့အတွက် ရွာပေါင်း ၂၀ ကျော်ကဒေသခံတွေစစ်ရှောင်နေရပြီး ဆေးဝါးနဲ့ ရိက္ခာလိုအပ်လာနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကသိရပါတယ်။

သြဂုတ် ၈ ရက်မှာ မုံရွာမြို့နဲ့ အရာတော်မြို့နယ်ဘက်ကနေ စုပေါင်းအင်အား ၄၀၀ ဝန်းကျင်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့အတွက် မုံရွာမြို့နယ်ရှိကျေးရွာတွေက ဒေသခံသောင်းနဲ့ချီ စစ်ဘေးရှောင်နေကြရတာလို့ ဒေသခံတဦးကပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီစစ်ဘေးရှောင်တွေဟာ သြဂုတ် ၂၀ ရက်ဒီကနေ့ထိ နေရပ်မပြန်နိုင်သေးဘဲ စစ်ရှောင်ကလေးငယ်တွေမှာ ခြင်ကတဆင့်ဖြစ်တဲ့ ဖျားနာရောဂါတွေ၊ ရေအပြောင်းအလဲကြောင့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါတွေ ဖြစ်နေကြကာ သယ်လာတဲ့ရိက္ခာတွေကလည်းကုန်နေပြီလို့ ဆိုပါတယ်။

“ကျမတို့ စစ်ရှောင်တွေအနေနဲ့ ရေတွေအပြောင်းအလဲကြောင့် ဝမ်းလျှောကြပါတယ်၊ အစားအစာတွေကလည်း ရက်တွေကြာနေပြီမို့လို့ အစားအစာကလည်း သိပ်မရှိတော့ပါဘူး၊ ဘယ်သူကမှလည်း လာမကူနိုင်ကြဘူးပေါ့နော်၊ အခက်အခဲတွေနဲ့ ဆိုတော့လေ။”လို့ စစ်ရှောင်အမျိုးသမီးတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ဘေးရှောင်တွေဟာ ဆန်နဲ့ ဟင်းချက်စရာတွေကို အဓိကလိုအပ်နေပြီး ငွေရှိရင်တောင်ဝယ်စားဖို့ မလွယ်ကူဘူးလို့ သိရပါတယ်။

“အဓိကကတော့ ဆန်ပေါ့နော်၊ ဟင်းချက်စရာလေးတွေပါ၊ ရိက္ခာပြတ်သွားရင်တော့လည်း ကျမတို့တွေ ဘာဆက်လုပ်ရမလဲဆိုတာ တွေးလို့တောင် မရနိုင်တော့ပါဘူး၊ ဘာအလုပ်မှလည်း မလုပ်ကြရဘူး၊ ပိုက်ဆံရှိရင်တောင် ဝယ်စားဖို့ သိပ်မလွယ်လှပါဘူး။” လို့ စစ်ရှောင်အမျိုးသမီးတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

စစ်ကြောင်းကြောင့် ရွာတုံ၊ ထနောင်းဝင်း၊ ကျောက္ကာတောင်ရွာ၊ ကျောက္ကာမြောက်ရွာ၊ ရေနံကုန်း၊ စည်သာလေး၊ ညောင်ပင်၊ သပွတ်ကုန်း၊ အောင်သာကုန်း၊ ဝါးတန်းဆူးလေကုန်း၊ ကျွန်းဖိုပင်၊ တုံးတင်ကန်၊ ကမ်းဖြူကျေးရွာတို့ အပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀ ခန့်က ဒေသခံတွေ တိမ်းရှောင်နေကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

“မုံရွာ-အရာတော်လမ်းမှာကိုက ရွာပေါင်း ၂၀ လောက် ရှိမယ်ပေါ့နော်၊ မုံရွာ-ဗောဓိတထောင် လမ်းဘက်က ညောင်ပင်ရွာကလည်းပြေးနေရတယ်၊ ကလေးတွေအများဆုံးပါတာဆိုတော့ ကလေးတွေအတွက် ခြင်ကိုက်တာတွေများလာတော့ ဖျားတာတွေ ရှိပါတယ်၊ ကျမတို့ရွာကတော့ တခြားရွာလေးမှာနေရတော့ နည်းနည်း နေစရာလေး ဘုန်းကြီးကျောင်းရှိသေးတယ်၊ တခြားရွာတွေကတော့ တောတွေထဲမှာနေရတဲ့ရွာက ပြည်သူတွေလည်း ရှိပါတယ်။” လို့ သူက ဆက်ပြော ပါတယ်။

သြဂုတ် ၈ ရက်ကစတင်ဝင်ရောက်လာတဲ့ အဆိုပါစစ်ကြောင်းဟာ ဩဂုတ် ၁၈ ရက်နဲ့ ၁၉ ရက်တွေမှာ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျောက္ကာတောင်ရွာနဲ့ ညောင်ပင်ရွာတွေကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး အဲ့ဒီရွာတွေမှာ စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းရှိနေသေးတာကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအခြေအနေကို မသိရသေးဘူးလို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

စစ်ကြောင်းထိုးမီးရှို့စဥ်အတွင်းမှာလည်း စစ်ဘေးရှောင်တွေနဲ့ နီးတဲ့နေရာတွေအထိ လက်နက်ကြီးနဲ့ ပစ်ခတ်တာတွေလုပ်ခဲ့တယ်လို့ စစ်ဘေးရှောင်တွေက ပြောပါတယ်။

သြဂုတ် ၂၁ ရက်ဒီကနေ့ထိ စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းထဲက အင်အား ၁၀၀ ခန့်က ညောင်ပင်ရွာမှာ တပ်စွဲပြီး အင်အား ၃၀၀ ခန့်က ကျောက္ကာတောင်ရွာမှာ တပ်စွဲနေထိုင်နေကာ ပြန်လည်ဆုတ်ခွါမယ့် အနေအထားမရှိသေးဘူးလို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ရက်ရှည်စစ်ဘေးရှောင်နေရတဲ့ ဒေသခံတွေ စားနပ်ရိက္ခာလိုအပ်လာ

မုံရွာ၊ ဩဂုတ် ၁၉၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျောက္ကာရွာ ရွှေဂူဖြူဘုရားမှာတပ်စွဲနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေက ကျောက္ကာ(တောင်)ရွာ လူနေအိမ်တွေကို ထပ်မံမီးရှို့ခဲ့တယ်လို့ ဒေသသတင်းရင်းမြစ်တွေထံက သိရပါတယ်။

ကျောက္ကာ(တောင်)ရွာကို ဩဂုတ် ၁၈ ရက် ယမန်နေ့ည ၇ နာရီခန့်မှာ စတင်မီးရှို့ခဲ့ရာ ည ၉ နာရီခန့်အထိ အချိန် ၂ နာရီကြာ နေအိမ်တွေမီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး ဒီကနေ့ဩဂုတ် ၁၉ ရက်မနက်ပိုင်းမှာလည်း ထပ်မံမီးရှို့ခဲ့ကာ ကျေးရွာတွေမှာ စစ်ကြောင်းရှိနေသေးတာကြောင့် နေအိမ်မီးလောင်ပျက်စီးမှု အခြေအနေတွေကို မသိရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

မုံရွာမြို့နယ်၊ ကျောက္ကာရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဩဂုတ် ၈ ရက်က စတင်ကာ အမြောက်သံချပ်ကာကားတွေနဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာပြီးနောက် အဲ့ဒီနေ့ညနေပိုင်းမှာပဲ ကျောက္ကာ(မြောက်)ရွာကို မီးရှို့ခဲ့ပြီး ဒီကနေ့အထိ ရွှေဂူဖြူဘုရားမှာ တပ်စွဲနေတာပါ။

အဲ့ဒီစစ်ကြောင်းကြောင့် မုံရွာ- အရာတော်လမ်းပိုင်းနံဘေးက ကျောက္ကာတောင်ရွာနဲ့ မြောက်ရွာ၊ ဇလုပ်၊ ကိုင်းတော၊ ရေကန်စု၊ ထနောင်းဝန်း၊ ရွာတုံး စတဲ့ကျေးရွာတွေက ဒေသခံ ၇,၀၀၀ ကျော် စစ်ဘေးရှောင်နေကြရပြီး လက်ရှိထိ ရက်ရှည်ကြာတပ်စွဲနေသေးလို့ စစ်ရှောင်တွေမှာ ကျေးရွာတွေကို ပြန်မဝင်နိုင်သေးဘဲ စားနပ်ရိက္ခာအတွက် အခက်အခဲဖြစ်လာတယ်လို့ သိရပါတယ်။

“ရှောင်နေရတဲ့ပြည်သူတော့ အတော်များတယ်၊ ရက်ရှည်ရှောင်နေရတော့ အစားအစာကလည်း လိုအပ်နေတာရှိနေတယ်လို့ လာအကူအညီတောင်းထားတာတွေ ရှိတယ်။ ခန့်မှန်း ၁၂၊ ၁၃ ရက်လောက်တော့ ရှိမယ်။ အဲဒီဘက်က နည်းနည်းအစားအစာက ရှားသလိုဖြစ်နေတာ” လို့ စစ်ရှောင်တွေရဲ့ အခြေအနေကိုသိရှိထားသူ မုံရွာဒေသခံတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

စစ်ကော်မရှင်တပ်က မုံရွာ-အရာတော်လမ်းပိုင်းကို အင်အားထပ်မံဖြည့်တင်းကာ ရက်ရှည်စစ်ကြောင်းထိုးနေတာကြောင့် လမ်းပိုင်းအသုံးမပြုကြဖို့ ဒေသတွင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက သတိပေးထားပါတယ်။

စစ်ကော်မရှင်တပ်က မုံရွာ-အရာတော်လမ်းပိုင်းကို စစ်ကြောင်းထိုးနေတာဟာ အရာတော်မြို့နယ်အတွင်းက ပျူစောထီးအထိုင်စခန်းရှိတဲ့ ကျေးရွာတွေနဲ့ အရာတော်မြို့အခြေစိုက် အမှတ် ၁၀ စစ်အခြေခံလေ့ကျင့်ရေးတပ် (စခတ ၁၀)၊ အမှတ် ၅၀၀၄ သံချပ်ကာတပ်ရင်းနဲ့ အမှတ် ၃၆၉ အမြောက်တပ်ရင်းတွေကို ရိက္ခာနဲ့ စစ်လက်နက်ခဲယမ်း ပို့ဆောင်လိုတာကြောင့်နဲ့ လမ်းပိုင်းစိုးမိုးမှုရယူပြီး ကုန်စည်စီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့လိုတာကြောင့်လို့ ဒေသခံတွေနဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေက သုံးသပ်ထားကြပါတယ်။

စာတည်း – ဟိန်းစံ