ဒေသခံ

စစ်ကိုင်း၊ မေ ၁၄၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ခင်ဦးမြို့နယ်အနောက်ခြမ်းကို စစ်ကောင်စီနဲ့ ပျူတပ်သားတွေက မေလ ၁၄ ရက် ဒီမနက် ၆ နာရီကျော်မှာ လက်နက်ကြီးတွေ ပစ်ခတ်ပြီး စစ်ကြောင်းထိုးနေတာကြောင့်ဒေသခံ ၃၀၀၀ ကျော် မိုးပြင်ထဲထွက်ပြေးနေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

အင်အား ၅၀ ကျော်ပါတဲ့ စစ်ကြောင်းဟာ ချမ်းသာကုန်းကျေးရွာထဲကို ဝင်ရောက်ပြီး နေအိမ်တွေမှာရှိတဲ့ စားသောက်ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ယူဆောင်သွားခဲ့ကြတယ်လို့ ခင်ဦးမြို့နယ် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ တာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

“စကစနဲ့ပျူတွေက ရိက္ခာပြတ်သွားလို့ ပြည်သူတွေရဲ့နေအိမ်တွေက စားသောက်ကုန်ပစ္စည်း တွေဝင်ယူကြတာ။ ချမ်းသာကုန်းရွာက နေအိမ်တွေကို တအိမ်ဝင်တအိမ်ထွက် ရှာဖွေမွှေနှောက် ပြီးယူသွားတာ။ အခုက မိုးတအားသဲထန်းစွာရွာနေတယ်။ မိုးရေပြင်ထဲ ဒေသခံတွေထွက်ပြေးနေရတာ”လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

အဆိုပါစစ်ကြောင်းဟာ ချမ်းသာကုန်းကျေးရွာ ကနေပြီးတော့ အင်းပတ်ကွေ့ကျေးရွာထဲကို လက်နက်ကြီးတွေ အဆက်မပြတ်ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် အမည်မသိရသေးတဲ့ အသက် ၄ နှစ်အရွယ်ယောင်္ကျားလေးတဦးရဲ့ပေါင်မှာ လက်ကြီးကျထိမှန်သွားခဲ့တယ်လို့ အထက်ပါတာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

အခုစစ်ကြောင်းဟာ ရေဦးမြို့နယ်ထဲက စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေနဲ့ ရွာသစ်ကုန်းပျူစောထီးတွေ ပူးပေါင်းထားတာဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိမှာ စစ်ကြောင်းက ပျူစခန်းကိုဝင်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်ပေမယ့် လက်နက်ကြီးတွေ ပစ်ခတ်လာမှာစိုးရိမ်တာကြောင့် ချမ်းသာကုန်း၊ အင်းပတ်ကွေ့၊ မြင်းဒေါင်းကျေးရွာတွေက ဒေသခံ ၃၀၀၀ ကျော်ဟာ ဘေးလွတ်ရာကို ထွက်ပြေးနေကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်းဇေ

ကန့်ဘလူ၊ မေ ၁၁၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ထန်းကုန်းတိုက်နယ်က သရက်ခေါင်းရွာနဲ့ ဖလံချိုင်ရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက မေလ ၁၁ ရက် ဒီနေ့တရက်တည်းမှာတင် စစ်ကြောင်းထိုး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဖောင်းပြင်မြို့အခြေစိုက် ခမရ ၃၆၈ မှ စစ်သားအင်အား ၁၅၀ ဝန်းကျင်က ဒီမနက် ၆ နာရီလောက်မှာ သရက်ခေါင်းရွာကိုဝင်ရောက်လာပြီး နေအိမ် ၅ လုံးနဲ့ စာသင်ဆောင် ၂ ဆောင်ကို မီးရှို့ခဲ့ပါတယ်။

“သရက်ခေါင်းရွာက အခုလိုမီးရှို့ခံရတာ ဒုတိယအကြိမ်ရှိပါပြီ။ ဧပြီ ၂၉ ရက်နေ့မှာ အဲဒီရွာက စာသင်ဆောင် ၂ ဆောင်မီးရှို့ခံရတယ်။ ရွာကို ၂ ကြိမ်လုံး လာရောက်မီးရှို့တဲ့အဖွဲ့က ခမရ ၃၆၈ တပ်က စခတွေပါပဲ။ အခုအချိန်ထိ ရွာသားတချို့ကသာ ရွာထဲမှာပြန်ဝင်ကြတယ်။ အများစုကတော့ တောတောင်တွေထဲမှာပဲ ပုန်းခိုနေတုန်း”လို့ ကျွန်းလှတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီစစ်ကြောင်းဟာ သရက်ခေါင်ရွာကို မီးရှို့ပြီး မနက် ၈ နာရီလောက်မှာတော့ အဲ့ဒီရွာနဲ့ ၁ မိုင်ကျော်ဝေးတဲ့ ဖလံချိုင်ရွာကို ဆက်သွားပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်ထိ ဖလံချိုင်ရွာထဲမှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ ရှိနေဆဲဖြစ်တဲ့အတွက် မီးလောင်သွားတဲ့ အိမ်ခြေပမာဏကိုတော့ မသိရသေးပါဘူး။

သရက်ခေါင်းရွာမှာ အိမ်ခြေ ၅၀၀နဲ့ ဖလံချိုင်ရွာမှာ အိမ်ခြေ ၈၀ လောက်လောက်ရှိပြီး လက်ရှိမှာ ဒေသခံ ၃၅၀၀ လောက် ရွာကနေ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အဲ့ဒီစစ်ကြောင်းဟာ မေလ ၁၀ ရက် မနေ့ကလည်း ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ သိုးဘိုးရွာက နေအိမ်တွေကို မီရှို့ခဲ့ပါသေးတယ်။

အခုနှစ် ဧပြီလကုန်ပိုင်းကနေ လက်ရှိမေလ ၁၁ ရက်အထိ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ထန်းကုန်းတိုက်နယ်၊ ဇီးတောတိုက်နယ်နဲ့ ကာဘိုးတိုက်နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်က စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်နေတဲ့အတွက် ကျေးရွာ ၂၀ ဆယ်နီးပါးက ဒေသခံပြည်သူ ၂ သောင်းနီးပါး စစ်ဘေးရှောင်နေရတယ်လို့ ကျွန်းလှတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ရေးသားထားပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

စစ်ကိုင်း၊ မေ ၁၀၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ထန်းတောကျေးရွာထိပ်ရှိ CDM ဆရာ၊ ဆရာမတွေ သင်ကြားပေးနေတဲ့ စာသင်ကျောင်းကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ထန်းတောရွာ အပါအဝင် အနီးနားဝန်းကျင်ရွာတွေက ဒေသခံ ၅ ထောင်ကျော် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် နေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ထန်းတော၊ တင်းတိန်ရံ၊ မြို့ကြီး၊ ရွာမ၊ တောင်တောစတဲ့ကျေးရွာတွေက ဒေသခံ ၅ ထောင်ကျော်ဟာ မေလ ၉ ရက်၊ နေ့လည် ၂ နာရီကျော်ကတည်းက ဘေးလွတ်ရာကျေးရွာတွေဆီကို ထွက်ပြေးခဲ့ကြရတာလို့ ထန်းတောရွာသူတဦးက ပြောပါတယ်။

“လေယာဉ်နဲ့တကြိမ်ဗုံးကြဲခံထားရတော့ ဒီနေ့လည်း ဗုံးလာကြဲမှာကိုကြောက်လို့ ရွာကို တယောက်မှမသွားရဲကြတာပါ။ ကျမသားလေးက အဲ့ကျောင်းမှာ စာသင်နေတာ။ CDM ကျောင်းဖြစ်လို့ ဗုံလာကြဲတာလို့ ထင်ပါတယ်။ ကျမသားအပါအဝင် ကလေးတွေကတော့ ကံကောင်းလို့ မထိခိုက်ခဲ့ဘူး။ ကျမတို့ကတော့ ရွာကို ဘယ်နေ့ပြန်ဝင်ကြရမလဲဆိုတာကို မသိရသေးဘူး။ အခုက တခြားရွာတွေမှာရှောင်နေရတော့ အခက်အခဲအများကြီး ရှိကြတာပေါ့နော်”လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိ တိမ်းရှောင်နေကြရသူတွေဟာ နေထိုင်ရာနေရာ၊ စားနပ်ရိက္ခာအတွက် အခက်အခဲ ရှိနေတဲ့အပြင် နာမကျန်းဖြစ်နေကြတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေပါလာတာကြောင့် အောက်ဆီဂျင်ဗူးတွေကိုပါ သယ်ဆောင်ထားကြရတယ်လို့ အထက်ပါအမျိုးသမီးက ပြောပါတယ်။

“အခုရှောင်နေရသူတွေက လူဦးရေများတော့ နေဖို့နေရာမရကြဘူး။ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေမှာ နေနေရတာ။ ပြီးတော့ အခုက နေပူက တအားပြင်းတာ။ ကလေးတွေ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေဆိုရင် နာမကျန်းဖြစ်သူတွေရှိတယ်ဗျ။ ဆေးဝါးတွေ လိုအပ်ပါတယ်။ စားစရာတွေလိုပါတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

ထန်းတောကျေးရွာဘက်မှာ မေလ ၁၀ ရက် ဒီနေ့အထိ လေကြောင်းအခြေအနေကို စိုးရိမ်နေရသေးတာကြောင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေအနေနဲ့လည်း တိမ်းရှောင်နေရသူတွေကို ကျေးရွာတွေထဲ ပြန်ပြီးမဝင်ခိုင်းထားသေးဘူးလို့ People’s Defense Comrade မှ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ထူးခန့်ဇော်(အမေ့သား)ကပြောပါတယ်။

“အခုရှောင်တိမ်းနေသူတွေအတွက် စားနပ်ရိက္ခာတွေကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားတာမရှိလို့ အခက်အခဲရှိနေတယ်။ ရာသီဥတုက မမှန်တာကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ နေပူကျဲထဲမှာ ပြေးလွှားကြရလို့ အမောဖောက်တာတွေရှိတယ်။ ဆေးဝါးအခက်အခဲပေါ့”လို့ ဆိုပါတယ်။

မေလ ၉ ရက် မနေ့ကနေ့လယ် ၂ နာရီကျော်မှာ ထန်းတောကျေးရွာက CDM စာသင်ကျောင်းကို တံတားဦးလေတပ်စခန်းကနေ ဂျက်ဖိုက်တာ ၁ စီးနဲ့ ဗုံးသီး ၂ လုံးကြဲချခဲ့တာကြောင့် စာသင်ကျောင်းထဲရှိ လုပ်သားအဆောင်တဆောင်မှာ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သလို ကျောင်းမုခ်ဦးတွေနဲ့ ရွာမှာသွယ်တန်းထားတဲ့ လျှပ်စစ်မီးကြိုးတွေလည်း ပြတ်ကျသွားခဲ့ပါသေးတယ်။

စာတည်း – လင်း

ပခုက္ကူ၊ မေ ၂၊ ၂၀၂၃။

မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်က ကျေးရွာ ၂ ရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်က မေလ ၂ ရက် ဒီမနက် ၆ နာရီမှာ အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်ရောက်စီးနင်းနေလို့ ရွာလုံးကျွတ် ထွက်ပြေးနေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

အင်အား ၁၅၀ ကျော်ပါတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေဟာ ညောင်လှ၊ အိုင်ကြီးစတဲ့ကျေးရွာ ၂ ရွာကို တိုက်ပွဲမဖြစ်ဘဲ ဝင်ရောက်စီးနင်းနေတာကြောင့် အနီးနားက ကံကြီးစုရွာ၊ ပေါက်တောရွာ၊ မြို့စိုးရွာ၊ သီရိလေးရွာ၊ ငှက်ပျောတောရွာ၊ ငွေသောင်ရွာ၊ ချမ်းသာကြီးရွာ၊ ဆယ်လံရွာက ဒေသခံတွေလည်း ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ အိုင်ကြီးရွာသား တဦးက ပြောပါတယ်။

“မနေ့က အိုင်ကြီးရွာက ရွာခံအမျိုးသား ၂ ယောက်ကို စကစ ၁၀ လောက်က ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးတယ်။ မမိခဲ့ဘူး။ အဲ့စကစတွေ ရွာဆိုင်းဘုတ်နားမှာ မိုင်းကွဲလို့ ၂ ကောင် သေတယ်။ အဲ့တာကိုမကျေနပ်လို့ ဒီနေ့မှာ အင်အားအတော်များနဲ့ ရွာကို ဝင်စီးနေကြတာ။ သေနတ်ပစ်ခတ်သံတွေလည်း ကြားရတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

အခုလို စစ်ကြောင်းထိုးနေတာကြောင့် ကျွန်းပြင်ပေါ်တွေမှာ စစ်ရှောင်နေကြရတဲ့ စစ်ရှောင်တွေ အပါအဝင် အခု ထွက်ပြေးနေရတဲ့ ဒေသခံတွေ စုစုပေါင်း သောင်းချီရှိပြီး၊ လက်ရှိမှာလည်း ပခုက္ကူကနေ ပုဂံ-ညောင်ဦးဘက်ကို သွားလို့ရတဲ့ ရေကြောင်းလမ်းကိုလည်း စစ်ကောင်စီတပ်က ပိတ်ပင်ထားတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

“အခုကျွန်းပြင်တွေမှာ စစ်ရှောင်သူတွေလည်း ထပ်ပြေးနေရပြီ။ တော်တော်ဒုက္ခရောက်နေရပြီ။ ပုဂံဘက်ကိုပြေးလို့လည်း မရတော့ဘူး။ ရေကြောင်းကို ဒီမနက်ပဲ ပိတ်လိုက်ပြီလို့ သိရတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိရွာတွေကို ထိုးနေတဲ့စစ်ကြောင်းဟာ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးနဲ့ လေ့ကျင့်ရေးအမှတ် (၁)တပ်(BPI)နဲ့ ကျွန်းချောင်း(EPC)စက်ရုံထဲ တပ်စွဲနေကြတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေ ဖြစ်ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်ကလည်း (PBI)တပ်ကို ပခုက္ကူအခြေစိုက် မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်(MCKCPDF)မှ ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အပြန်အလှန်တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့တာကြောင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာ ၁၂ ရွာမှ ဒေသခံ ၂ သောင်းခန့်ဟာ ဘေးလွတ်ရာကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်းဇေ