မြေလတ်အသံ

အင်းတော်၊ ဧပြီလ ၃၀၊ ၂၀၂၆။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ အင်းတော်မြို့နဲ့ ၆ မိုင်အကွာရှိ နဘားလမ်းဆုံထိ စစ်ကော်မရှင် စစ်ကြောင်းရောက်ရှိလာပြီး တချို့ကအင်းတော်မြို့ထဲကိုဝင်ရောက်နေကြပြီလို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဧပြီ ၂၉ ရက်ညနေ ၃ နာရီခန့်မှာ ကသာမြို့ကနေထွက်လာတဲ့စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းဟာ နဘားလမ်းဆုံအထိရောက်လာပြီးနောက် အင်အားဖြန့်ကျက်ထားကာ ဧပြီ ၃၀ ရက်ဒီမနက်မှာ အင်အားတချို့က အင်းတော်မြို့ထဲကို ဝင်ရောက်သွားပြီး တချို့ကတော့ နဘားရွာဘုန်းကြီးကျောင်းအနီးမှာ တပ်စွဲထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“စစ်ကြောင်းက နဘားရောက်နေပြီ။ အင်းတော်ဘက်တောင် တချို့တဝက်ထွက်ခွာနေပြီ။ အင်းတော်ထဲမှာ ဘာမှတော့ရစရာမရှိဘူး။ မြို့ကပျက်နေပြီးသား။ တပ်မ ၇၇ ကုန်းကလည်း ပျက်စီးနေပြီး။ ဓာတ်ပုံသွားရိုက်မလို့လားမသိဘူး။ မြို့ထဲမှာက ပြည်သူလည်းမရှိဘူး။ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေလည်း မရှိဘူး။ ဒီမနက်မြို့ထဲတော့ရောက်လောက်ပြီ”လို့ မြေပြင်အခြေအနေကိုသိရှိတဲ့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

နဘားလမ်းဆုံဟာ အင်းတော်မြို့နဲ့ကားလမ်းအတိုင်း ၆ မိုင်၊ လယ်ကွင်းတွေကိုဖြတ်သွားပါက ၁ မိုင်သာဝေးကွာတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းဟာ ဧပြီ ၂၁ ရက်ကတည်းက ကသာမြို့ကနေ အင်အား ၃၀၀ ကျော်နဲ့ အင်းတော်ဘက်ကို ထွက်လာတာဖြစ်ပြီး လမ်းတလျှောက် ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ တိုက်ပွဲ ၅ ကြိမ်ထက်မနည်းဖြစ်ခဲ့ပြီး ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကသာနဲ့အင်းတော်မြို့ဟာ ဆိုင်ကယ်နဲ့သွားပါက ၄၅ မိနစ်ခန့်သာ ကြာမြင့်တဲ့ခရီးဖြစ်ပေမယ့် စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းက ၉ ရက်နီးပါးလာခဲ့ရတယ်လို့ မြေပြင်အခြေအနေကိုသိရှိတဲ့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကြောင်းကြောင့် မော်လူးမြို့၊ နန်းမကြိုင်း၊ နဘား၊ ကမ်းနီ၊ နန်းရခေါင်၊ ကြံတော၊ နန်းတောင်၊ ကျော်ရွာ စတဲ့ရွာတွေက ဒေသခံပြည်သူ ၅,၀၀၀ ကျော်ဟာ ဧပြီ ၂၁ ရက်ကတညကစတင်ပြီး တဖြည်းဖြည်းနဲ့ကျေးရွာတွေကိုစွန့်ခွာပြီး ဘေးလွတ်ရာကိုထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရပါတယ်။

အင်းတော်မြို့နယ်ကို ၂၀၂၅ ဧပြီလမှာ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်တွေကသိမ်းယူခဲ့တာဖြစ်ပြီး အဲ့ဒီအချိန်ကတည်းက မြို့ခံအများစုကတော့ အင်းတော်မြို့ထဲမှာပြန်လည်နေထိုင်တာ မရှိကြဘူးလို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ပခုက္ကူ၊ ဧပြီ ၂၉၊ ၂၀၂၆။

မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ အင်ပင်ကျေးရွာအနီးမှာ စစ်ကြောင်းထဲကနေ ထွက်ပြေးလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်သား ၁ ဦးကို လက်နက်နဲ့အတူဖမ်းမိခဲ့တယ်လို့ ဒေါင်းညီနောင်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဆီက သိရပါတယ်။

ဖမ်းမိသူဟာ ပခုက္ကူအခြေစိုက် တပ်မ ၁၀၁ တပ်က အသက် ၃၂ နှစ်အရွယ် ဓနု (ခ) အောင်ငြိမ်းချမ်း ဆိုသူဖြစ်ပြီး ဧပြီ ၂၂ ရက်မနက် ၇ နာရီခန့်မှာ မကျီးကန်ကျေးရွာကိုစစ်ကြောင်းထိုးပြီး အင်ပင်ရွာကို ပြန်လာချိန် ထွက်ပြေးလာစဥ်မှာ ဖမ်းမိခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“အင်ပင်အထိုင်ဂိတ်ကိုပြန်အဝင်မှာ ဒီကောင်က ဆေးကြောင်ကြောင်ပြီး ထွက်ပြေးလာတာ။ မြေပြင်ပြည်သူတွေက သတင်းပေးတာနဲ့ လိုက်လံရှာဖွေဖမ်းဆီးထားတာ။ ပြည်သူတွေက လှမ်းပြောတယ်။ စစ်သား ၁ ယောက်လက်နက်နဲ့ လျှောက်သွားနေတယ်ဆိုလို့ လိုက်ဖမ်းတာ။ သူကို အင်ပင်အရှေ့ဘက် မီတာ ၂၅၀ ခန့်တောထဲမိတာ။ သူ့ကိုမိတာလည်း ရုန်းရင်းဆန်ခတ်မဖြစ်ဘူး။ သူ့လူတွေထင်ပြီးလိုက်လာတာ”လို့ ဒေါင်းညီနောင်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တာဝန်ခံထံက သိရပါတယ်။

အဆိုပါတပ်သားဟာ စစ်မှုထမ်းအပတ်စဥ် ၁၇ ဆင်းပြီးနောက် အင်ပင်ရွာမှာတာဝန်ကျနေတာဖြစ်ပြီး
လက်ရှိမှာတော့ စစ်သုံးပန်းဥပဒေအရထိန်းသိမ်းထားကာ ဖမ်းမိချိန်မှာ MA 1 ၁ လက်၊ ကျည်ဘောက် ၂ ခုနဲ့ကျည် ၆၅ တောင့်ကိုပါ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့စစ်ဆေးချက်အရ သူဟာ ပင်းတယမြို့ခံဖြစ်ပြီး ၂၀၂၅ စက်တင်ဘာလမှာ နေအိမ်မှာရှိနေချိန် ပေါ်တာဆွဲဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် ဗထူးစစ်သင်တန်းကျောင်းကို ပို့ဆောင်ခံလိုက်ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

သင်တန်း ၃ လခွဲတက်ရောက်ပြီးနောက် ပခုက္ကူ တပ်မ ၁၀၁ ကိုတာဝန်ကျချိန် ပုဂံ-ညောင်ဦးဘက် ရိက္ခာပို့ ၁ ကြိမ်သာ ရှေ့တန်းလိုက်ခဲ့ရပြီးနောက် ပခုက္ကူမြို့မီးသတ်ရုံး၊ စက်မှုဇုံဂိတ်တွေမှာ အစောင့်တာဝန်ကျခဲ့ကာ အဲ့ဒီကတဆင့် အင်ပင်ရွာတဝိုက်ကိုစစ်ကြောင်းထိုးရာမှာ လိုက်လာခဲ့သူဖြစ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ဆော၊ ဧပြီ ၂၈၊ ၂၀၂၆။

မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့နယ်၊ ကံကြီးကျေးရွာကို စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်ရာကနေ အထိုင်ချတပ်စွဲထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကျောက်ထုမြို့အခြေစိုက် အမှတ် ၃၆၈ အမြောက်တပ်ရင်းကနေ အင်အား ၁၈၀ ခန့်နဲ့ ထွက်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းဟာ ကျောက်ထုမြို့နဲ့ ၇ မိုင်သာကွာဝေးတဲ့ ဆောမြို့နယ် ကံကြီးကျေးရွာမှာ ဧပြီ ၂၅ ရက်ကစတင်ပြီး အထိုင်ချတပ်စွဲထားတာလို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

“ဒီရွာဟာ မကွေး – ချင်း – ရခိုင် ကုန်လမ်းကြောင်းအတွက် အချက်အချာကျတဲ့နေရာလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ စစ်ကြောင်းရောက်ကတည်းက ဘယ်ကုန်ကားမှ အဝင်အထွက်မရှိသလို ကုန်ကားတွေလည်း မဖြတ်ကြပါဘူး။ ၂၆ ရက်က ပလက်ဝဘက်ကနေ ဆင်းလာတဲ့ကုန်ကား ၁ စီး အဖမ်းခံရတာကလည်း လူတွေကို ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်ပြီလို့ သိရပါတယ်။ အဆင်း‌ဆိုတော့ ကုန်အလွတ်တွေပါ။ ခုတော့ အတက်ခြမ်းက ကုန်ကားတွေ ဆောမြို့ထဲမှာပဲ ရှိနေကြသေးတယ်။” လို့ ဆောမြို့နယ် ဒေသခံအမျိုးသားတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်အထိုင်ချမှုကြောင့် ချင်း – ရခိုင် ဘက်မှ မကွေးတိုင်းဘက်သို့ သွားရောက်မယ့်ကုန်ကားတွေ ဖမ်းဆီးခံရမှာကိုလည်း ကုန်ကားမောင်းသူတွေက စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

“ချင်းနဲ့ ရခိုင်ဘက်က ကုန်ကားတွေတော့ အထွက်နားထားတယ်ဗျ။ မကွေးဘက်ကအဝင်တော့ မသိပေမဲ့ ကျနော်တို့က ပလက်ဝဘက်ကနေ ဆင်းရမှာဆိုတော့ ဖမ်းခံရနိုင်ခြေ ပိုများတယ်။” လို့ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့မှ ကုန်ကားနောက်လိုက်တဦးက ပြောပါတယ်။

ကံကြီးရွာကို အင်အား ၁၈၀ နဲ့ စစ်ကြောင်းထွက်လာတာကြောင့် ကျောက်ထုမြို့ အမတ ၃၆၈ တပ်ရင်းမှာလည်း သူတို့နှင့်အနီးတဝိုက် ကင်းလှည့်တာတွေလုပ်ဆောင်ရာမှာ အင်အားနည်းပါးနေတယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တဦးက ပြောပါတယ်။

“အမတ ၃၆၈ မှာက ဌာန်ကုန်ရှိမှ အင်အား ၃၀၀ လောက်ပဲ။ ဒီလိုစစ်ကြောင်းထွက်လာတော့ တပ်အင်အားနည်းသွားတယ်။ သူတို့ပုံမှန်လုပ်နေကျ ကင်းပတ်တာတွေ နယ်မြေရှင်းလင်းရေးဝင်တာတွေတောင် အနားကရွာတွေအထိ မရောက်တော့ဘူး။ တပ်နားတင် ကင်းပတ်ပြီးပြန်ကြတယ်။” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ကံကြီးရွာအတွင်း လမ်းဆုံ၊ လမ်းခွမျတွေနဲ့ ရွာအဝင်အထွက်တွေမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်သားတွေကကင်းပုန်း၀ပ် နေရာယူထားကြပြီး ကျေးရွာအတွင်း ပြည်သူအချို့ပဲကျန်ရစ်ကာ အခြားပြည်သူတွေကတော့ ရှောင်ရှားနေကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

သတင်း – မရွှေထား

ရေစကြို၊ ဧပြီ ၂၇၊ ၂၀၂၆။

မကွေးတိုင်း၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ငသရော်ကျေးရွာမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ကဒရုန်းဗုံးကြဲလို့ ၈ နှစ်အရွယ် ကိုရင်အပါအဝင် ၃ ဦးသေဆုံးဆယ်လို့ ရေစကြိုမြို့နယ်ပကဖ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူဆီက သိရပါတယ်။

ဧပြီ ၂၅ ရက် ညနေ ၄ နာရီခန့်မှာ ငသရော်ရွာနဲ့ ၁ မိုင်ကျော်အကွာ မင်းရွာပျူစောထီးစခန်းမှာ တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်ကော်မရှင်အဖွဲ့တွေက ဒရုန်းနဲ့ကျေးရွာထဲကို ဗုံး ၂ လုံးကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဒေသခံတွေ ထိခိုက်သေဆုံးတဲ့အပြင် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်လည်းပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ရွာမြောက်ဖျားက လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ကို ကျတာ။ စတားလင့်လည်းဖွင့်တယ်။ ကလေးတွေက အဲ့မှာလိုင်းသုံးနေကြတာနေမှာ”လို့ ရေစကြိုမြို့နယ်ပကဖ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

ဗုံးထိမှန်တာကြောင့် အသက် ၈ နှစ်အရွယ် ကိုရင် ၁ ပါး၊ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် လူငယ် ၂ ဦး စုစုပေါင်း ၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး အသက် ၁၅ နှစ်ကနေ ၄၀ ကြား အမျိုးသား ၅ ဦးလည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရကာ အားလုံးကို နီးစပ်ရာဆေးရုံကိုပို့ဆောင်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်ကလည်း ပခုက္ကူ တပ်မ ၁၀၁ မှ တက်လာတဲ့ စက်တပ်လေထီးက ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ချင်းယားကုန်းကျေးရွာကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၂ ဦးသေဆုံးကာ ၂ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း