ဝက်လက်၊ မေ ၁၄၊ ၂၀၂၆။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝက်လက်မြို့နယ်နဲ့ ချောင်းဦးမြို့နယ်တို့ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် ကလေးငယ်နဲ့သံဃာတော်တွေ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဝက်လက်နဲ့ ချောင်းဦးမြို့နယ်ပကဖတာဝန်ရှိသူတွေဆီက သိရပါတယ်။

မေ ၁၃ ရက်နေ့လယ် ၁၂ နာရီခန့်မှာ ဂျက်ဖိုက်တာ ၁ စီးက ဝက်လက်မြို့နယ်၊ နဘဲပင်လှကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းအနီးကို ဗုံး ၂ လုံးကြဲချခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားတာမရှိဘဲ အကြောင်းမဲ့လာကြဲတာပဲ။ ဘုန်းကြီးကျောင်းနားကိုကျတာ။ ကျောင်းက ရွာထဲမှာပဲ။ ထိတဲ့ကလေးက ကျောင်ဘေးနားအိမ်က ကလေးပါ။ “လို့ ဝက်လက်မြို့နယ် ပကဖ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

ဗုံးထိမှန်တာကြောင့် သက်တော် ၃၀ ကျော်အရွယ် သံဃာ ၁ ပါးနဲ့အသက် ၇ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ် ၁ ဦးတို့ မစိုးရိမ်ရဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့လူနေအိမ် ၁ လုံးပျက်စီးခဲ့ကာ ဗုံးကြဲခံရပြီးနောက် ဒေသခံအချို့ကတော့ ရွာကနေ ဘေးလွတ်ရာကိုထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြတယ်လို့ ဆို ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အဲ့ဒီနေ့ညနေ ၃ နာရီကျော်မှာလည်း ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ အမြင့်ကျေးရွာအနီးကို စက်တပ်လေထီး ၂ စီးက ဗုံး ၂ လုံးကြဲချခဲ့တယ်လို့ ချောင်းဦးမြို့နယ်ပကဖ တာဝန်ရှိသူကပြောပါတယ်။

“ရွာမြောက်ဘက်ကို လုပ်(ကြဲ)သွားတာ။ အရင်လုပ်နေကျ နေရာပဲ။ လူထိခိုက်တော့မရှိဘူး။ အဆောက်အဦတွေကလည်း ခဏခဏ ထုခံနေရတော့ ထပ်ပြီးပျက်စီးစရာလည်းမရှိတော့ပါဘူး”လို့ ပြောပါတယ်။

မေလ ၆ ရက်ကလည်း ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ချက်ပြဲကျေးရွာမှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲခံရတာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၄ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ကနီ၊ မေ ၁၄၊ ၂၀၂၆။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကနီမြို့နယ်အတွင်း လှည့်ပတ်စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ပြန်ထွက်သွားပြီးနောက် မုံရွာ-ယာကြီး-ကလေးဝ လမ်းတလျှောက်ကျေးရွာတွေက ခိုင်းနွားအများအပြားနဲ့ နွားလှည်း ၈ စီးထက်မနည်း ပျောက်ဆုံးနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဧပြီ ၂၃ ရက်ကစတင်ကာ ယင်းမာပင်နဲ့ကနီနယ်အစပ်ကျေးရွာတွေကို စစ်တပ်က ၃ ပတ်ကြာ လှည့်ပတ်စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့တာဖြစ်ပြီး မေလ ၁၁ ရက်မှာ စစ်ကြောင်းပြန်လည်ထွက်ခွာပြီးနောက် ကျေးရွာတွေအသီးသီးကနေ နွားနဲ့လှည်းတွေအပါ လူသုံးပစ္စည်းတွေပျောက်ဆုံးနေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ လမ်းတလျှောက် ရွာတွေကနေ ပစ္စည်းတွေကို ရသလောက် အကုန်သယ်တာ၊ ကုန်စုံဆိုင်တွေက စားစရာ သောက်စရာတွေရော။ စားသောက်ဆိုင်တွေက အရက်၊ ဘီယာ၊ ခေါင်ရည်တွေရော အကုန်ယူတာ။ ဆိုင်ရှင်တွေက ရွာထဲပြန်ဝင်လာတော့ ခင်ဗျားတို့ မပြေးကြနဲ့၊ ကျုပ်တို့က ဘာမှမလုပ်ဘူးလို့ ပြောတယ်။ အိမ်မှာ လူမတွေ့ရင်တော့ သူတို့ကို ဆန့်ကျင်တယ်လို့ ယူဆပြီး သူတို့လုပ်ချင်ရာလုပ်မယ်လို့ ပြောတယ်” လို့ ယာကြီးရွာခံ အမျိုးသမီးတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

စစ်ကြောင်းထိုးစဉ်ကာလအတွင်း စစ်တပ်က ဒေသခံတွေရဲ့ နွားလှည်းတွေကို အသုံးပြုပြီး ဒေသခံတွေပိုင်တဲ့ သံသေတ္တာ၊ ဗီဒို၊ ရေနွေးဓာတ်ဘူး စတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်ရာကို ယူမသွားနိုင်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ယူဆောင်ခဲ့တာလို့ မျက်မြင်တွေ့သူ ဒေသခံအချို့က ပြောပါတယ်။

အဆိုပါ စစ်ကြောင်းဟာ လမ်းတလျှောက်ကျေးရွာတွေက ပြည်သူ ၇ ဦးထက်မနည်းကို ဓားစာခံဖမ်း ဆီးသွားခဲ့ပြီး ကနီမြို့ထဲကို ပြန်ဝင်တဲ့ မေလ ၁၁ရက်မှာတော့ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

“ ဒီနားတင် ၁ အိမ်တည်းနဲ့ နွား ၃ကောင် ပျောက်တဲ့အိမ် ရှိတယ်၊ စစ်ပြေးရတော့ နွားတွေကို အစာနဲ့ ရေရှိတဲ့နေရာသွားလို့ရအောင် ကြိုးတွေ လွှတ်ထားခဲ့တာ၊ အဲဒီလွှတ်ထားတဲ့နွားတွေကို သူတို့က လိုက်ဖမ်းပြီး လှည်းတပ်မောင်းတာ။ လှည်း ၁ စီးရဲ့ နောက်မှာလည်း နွား ၃ ကောင်လောက် အပိုဆွဲသွားသေးတာ၊ အခု နွားပျောက်တဲ့လူတွေက မဟူရိုးပေါ် သူတို့ ကနီအထိ သွားတဲ့လမ်းတလျှောက် နွားရှာနေကြတယ်၊ တွေ့တဲ့ သူတွေလည်း ရှိတယ်၊ တချို့လည်း မတွေ့ကြသေးဘူး” လို့ မုံရွာ-ယာကြီး လမ်းဘေးနေ ပြည်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကြောင်းထဲမှာအမျိုးသမီးအချို့လည်း လိုက်ပါလာခဲ့ပြီး စာသင်ကျောင်းနဲ့ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းတွေဖွင့်ပြီး ကျေးရွာတွေကို ပြန်လည်တိုးတက်အောင် လုပ်ပေးမယ်လို့ပြောဆိုကာ လမ်းတလျှောက်ပြည်သူတွေကို စည်းရုံးရေးဆင်းသွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆိုကြပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ဒေသခံတွေရဲ့ခိုင်းနွားအကောင်ရေ ၂၀ ကျော်နဲ့ လှည်း ၈ စီးထက်မနည်းပျောက်ဆုံးထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၃ ပတ်နီးပါးအကြာ လှည့်ပတ်ထိုးခဲ့တဲ့ အဲ့ဒီစစ်ကြောင်းကြောင့် ယင်းမာပင်နဲ့ ကနီမြို့နယ်အစပ် ကျေးရွာတွေအပါ ရွာပေါင်း ၃၀ ထက်မနည်းက ဒေသခံတွေ သောင်းနဲ့ချီ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်နေခဲ့ကြရတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဆော၊ မေ ၁၃၊ ၂၀၂၆။

မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့နယ်အတွင်းကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ကအင်အား ၁,၀၀၀ ကျော်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးနေတာကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ ၁၀,၀၀၀ ကျော်ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

မေ ၁၂ ရက်ညနေပိုင်းမှာ ပေါက်မြို့နယ်၊ ကျောက်တံခါးရွာဘက်ကနေ တပ်မ ၉၉ က စစ်ကြောင်းမှူး ဗိုလ်မှူး သိုက်အောင်မောင်းဦးစီးတဲ့ အင်အား ၄၀၀ ပါစစ်ကြောင်းဟာ ဆောမြို့နယ်၊ ပုံတောင် တောင်ပေါ်ကိုတက်လာတဲ့အပြင် လောင်းရှည်အခြေစိုက် ကပစ ၂၅ က အင်အား ၇၀၀ ပါစစ်ကြောင်းကလည်း လောင်းရှည်မြို့ကတဆင့် ဆောမြို့နယ်၊ တောင်ဘို့ကြီးရွာကိုဝင်လာတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ဆောနယ်ထဲကိုရောက်နေတာက ၂ ကြောင်းပေါ့။ ပုံတောင်နဲ့ တောင်ဘိုကြီးရောက်နေကြပြီ။ မနေ့ညနေမှာ ပုံတောင်ဘက်ကို ကင်းထောက်ပြီးတော့မှာ ဒရုန်းနဲ့ဗုံး ၁၁ ကြိမ်ချသေးတယ် တောထဲကို၊ ကျောက်တံခါးအနောက်ဘက်မှာ ရွာမရှိတော့ဘူး။ ဒီမနက်မှာလည်း ကံကြီးရွာဘေးပတ်ဝန်းကျင်ကို ဂျက်ဖိုက်တာ ၂ စီးနဲ့ Y12 နဲ့ဗုံးကြဲသေးတယ်။ စစ်ကြောင်းထိုးနေတော့ လမ်းကြောင်းရှင်းတဲ့သဘော ဗုံးကြဲနေတာ”လို့ ဖြစ်စဥ်ကိုသိထားတဲ့ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုတွေအတွင်း ထိခိုက်မှုအခြေအနေတွေကိုတော့ စုံစမ်းနေဆဲလို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကြောင်းတွေကြောင့် ကံကြီး၊ ချောင်းခွ၊ ပြင်လယ်၊ ကံချောင်း၊ ရေရှင်ရွာတွေအပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်း ၁၀ ရွာကျော်က ပြည်သူ ၁၀,၀၀၀ ကျော်ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အဲ့ဒီစစ်ကြောင်း ၂ ကြောင်းဟာ မေလ ၁၃ ရက်အထိ တောင်ဘို့ကြီးနဲ့ ပုံတောင်အနီးတဝိုက်မှာပဲ ဆက်ရှိနေပြီး ပုံတောင်တဝိုက်ကစစ်ကြောင်းနဲ့ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်တွေအကြားမှာတော့ ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေ ရှိနေပြီး ထိခိုက်မှုအခြေအနေတွေကိုမသိရသေးဘူးလို့ အထက်ပါဒေသခံက ပြောပါတယ်။

တဖက်မှာလည်း မေလ ၁၂ ရက်မှာ စလင်းကထွက်လာတဲ့ အင်အား ၁၀၀ ကျော်ပါစစ်ကြောင်းကလည်း စလင်း-ကံပြားလမ်းအတိုင်း စေတုတ္တရာ-ဆောလမ်းပိုင်းကတဆင့် လောင်းရှည်ဘက်ကိုဦးတည်ထွက်ခွာလာနေသေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း