ဝမ်ပေါင်

မြေလတ်အသံ၊ စက်တင်ဘာ၂၈၊ ၂၀၂၅ ။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ ကြေးစင်တောင်စီမံကိန်း ကြေးနီထုတ်စီမံကိန်းလုပ်ငန်းခွင်ထဲ လက်နက်ကြီးဗုံးသီး ကျရောက်ပေါက်ကွဲတာကြောင့် တရုတ်ကုမ္ပဏီဝမ်ပေါင်နဲ့ယန်စီရဲ့ ကြေးနီထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို ယာယီရပ်ဆိုင်းလိုက်တယ်လို့ ကုမ္ပဏီနဲ့နီးစပ်တဲ့ ဒေသခံဆီက သိရပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက် ယမန်နေ့ မနက် ၁၀ နာရီလောက်မှာ ကြေးပြားထုတ်စက်ရုံအနီး ၁လုံး၊ မိုင်းမြို့တွင်း ၁ လုံး၊ စက်ကြီးပြင်စက်ရုံအနီး ၁ လုံး၊ စက်ရုံတွင်းလမ်းပေါ် ၂ လုံး စုစုပေါင်း ၅လုံး ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့တာဖြစ်ပြီး အဲ့ဒီနောက်တူးဖော်ရေးဌာနက စက်ယန္တရားတွေအပါ ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းတွေကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ဆဲလိုင်း( နံပါတ် ၁၁) ပေါ်ကျတဲ့အလုံးဆို ကြေးပြားထုတ်တဲ့စက်ရုံနဲ့ အနီးစပ်ဆုံးကျတာ။ တရုတ်တွေတော်တော်ကြောက်သွားပုံရတယ်။ လုပ်ငန်းချက်ချင်းရပ်သွားတာ။” လို့ ကုမ္မဏီနဲ့နီးစပ်တဲ့ဒေသခံတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

အခင်းဖြစ်ပြီးနောက် ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်မနက်ပိုင်းအထိ ကြေးနီထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းတွေ ရပ်ဆိုင်းထားဆဲဖြစ်ကြောင်းသိရပြီး ဖြစ်စဥ်နဲ့ပတ်သက်လို့ ဘယ်တပ်ဖွဲ့တွေက ပစ်ခတ်တယ်ဆိုတာ အတည်မပြုနိုင်သေးသလို ဒေသတွင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေဘက်ကလည်း ထုတ်ပြန်ထားတာမတွေ့ရသေးပါဘူး။

ကြေးနီစီမံကိန်းအတွင်း ဗုံးသီးကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီးနောက် ယန်စီကုမ္မဏီတွင်းတပ်စွဲနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်သားတွေက စီမံကိန်းအနီးရှိ ကျေးရွာတွေဘက်ကို လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့လို့ ရွှေပန်းခိုင်နဲ့ သဲတောကြီးကျေးရွာတွေအနီး ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ကာ လူထိခိုက်မှုတော့ မရှိဘူးလို့ သိရပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လက်ပံတောင်းနဲ့ ကြေးစင်တောင် ကြေးနီထုတ်လုပ်ရေးစီမံကိန်းလုပ်ငန်း ခွင်ကအလုပ်သမားအများစု အကြမ်းမဖက်အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု CDM မှာပါဝင်ခဲ့လို့ လုပ်ငန်းတွေ ၃ နှစ်ကျော်ကြာရပ်ဆိုင်းခဲ့ရပေမယ့် အခုနှစ်စပိုင်းကစတင်ကာ CDM ဝန်ထမ်းအများစု လုပ်ငန်းခွင်ပြန်လည်ဝင်ရောက်သွားတာကြောင့် လက်ရှိမှာ အာဏာမသိမ်းမီကအတိုင်း ပုံမှန်ပြန်လည် လည်ပတ်နေတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

စာတည်း – ဟိန်းစံ

မြေလတ်အသံ၊ ဇူလိုင် ၂၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ လက်ပံတောင်းတောင်စီမံကိန်း တရုတ်ကုမ္ပဏီ ၁ ခုဖြစ်တဲ့ ဝမ်ပေါင်ကုမ္ပဏီက ကြေးနီတွေကို ချင်းတွင်းမြစ်ကြောင်းကနေ ပြောင်းလဲသယ်ယူနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇွန် ၃၀ ရက်ကစပြီး ဖလပ်ခွန် ၂ စီးနဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့သင်္ဘောတွေပေါ်ကိုသယ်ယူနေတာဖြစ်ပြီး သယ်ယူနေချိန်မှာ ကုန်းကြောင်းဘက်မှာ လုံခြုံရေးချထားသလို စက်တပ်လေထီးတွေနဲ့လည်း ကင်းယူပေးတာတွေရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ကြေးသယ်တာ ၃ ရက်ရှိပြီ၊ လက်ပံတောင်းတောင်ခြံစည်းရိုးကနေ ဇက်ဆိပ်အထိ စစ်သား၊ရဲသားတွေ ကင်းယူထားတယ်ဗျ။ ခရီးသွားဆိုင်ကယ်တွေ၊ကားတွေကို စစ်ဆေးတာတွေ လုပ်နေတယ်။ သူတို့ကို ကြောက်တော့ အသွားအလာတောင် သိပ်မလုပ်ကြဘူး”လို့ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်တဦးက မြေလတ်အသံကိုပြောပါတယ်။

သင်္ဘောတွေဟာ ကုမ္ပဏီအတွက် ကြေးပြားထုတ်လုပ်ရာမှာအသုံးပြုတဲ့ ဒိုင်လုရင့်နဲ့ အခြားပစ္စည်း တွေကိုသယ်ဆောင်လာပြီး အပြန်မှာကြေးနီတွေကို သယ်ယူနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဝမ်ပေါင်ကုမ္ပဏီကကြေးနီပြားတွေကို ၁၂ ဘီးကား ၆ စီးဝန်းကျင်တွေနဲ့ ထန်းတောဇက်ဆိပ်ကိုပို့ကာ အဲ့ဒီကတဆင့် ဖလက်ခွန်မော်တော် ၂ စီးနဲ့ ချောင်းပေါက်ဆိပ်ကမ်းမှာ ရပ်နားထားတဲ့ စစ်ကောင်စီသင်္ဘောပေါ်ကို ဇူလိုင် ၂ ရက် ဒီနေ့အထိ ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် သယ်ယူတင်ဆောင်နေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

ထန်းတောဇက်ဆိပ်နဲ့ ဝမ်ပေါင်ကုမ္ပဏီရဲ့ခြံစည်းရိုးဟာ ၁ မိုင်ဝန်းကျင်သာကွာဝေးပြီး စားနပ်ရိက္ခာတွေကိုလည်း အဆိုပါလမ်းကြောင်းကနေ သယ်ဆောင်လေ့ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ယခုလို ရေကြောင်းနဲ့သယ်ယူတာဟာ ကုမ္ပဏီအတွက် သယ်ယူစရိတ်ကုန်ကျမှုများပေမယ့် ကုန်းကြောင်းလောက်အန္တရယ်မများဘဲ လွယ်ကူစွာသယ်ယူနိုင်တာကြောင့်ဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

ယခင်ကြေးနီတွေသယ်ယူရာမှာ ကုန်းကြောင်းကနေသယ်ယူလေ့ရှိပြီး သယ်ယူချိန်မှာလည်း လမ်းပိုင်းတွေမှာ စစ်ကောင်စီဘက်က လုံခြုံရေးယူတာတွေရှိပေမယ့် ချင်းတွင်းမြစ် အနောက်ဘက်ကမ်း မြောက်ယမားရွာတဝိုက်နဲ့ မုံရွာ-မန္တလေးလမ်းပိုင်းမှ ကာကွယ်ရေးတပ်တွေရဲ့ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခံရတာလည်းရှိခဲ့ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ဇွန် ၂၇ ရက်ကလည်း အထက်ပါစစ်ကောင်စီတပ်တွေလိုက်ပါလာတဲ့သင်္ဘောတွေ ဆားလင်းကြီး မြို့နယ်ထဲကိုဝင်လာချိန်မှာ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်တွေက ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။

သတင်း – သိုက်ထွန်း၊ စာတည်း – လင်း

စစ်ကိုင်း၊ ဇွန် ၄၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ် ပြည်သူ့ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ဖမ်းဆီးခံထားရပြီး ၄ ရက်အကြာ ဇွန်လ ၃ ရက်မှာ မုံရွာစစ်ကြောရေးကို ပြောင်းရွေ့ ပို့ဆောင်ခံလိုက်ရပြီး လက်ရှိမှာ အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်နေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အသက် ၄၀ ကျော်အရွယ်ရှိ ဦးဗန့်ဂျီကို ဇွန်လ ၃ ရက်မွန်းလွှဲ ၁ နာရီကျော်မှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတဲ့ နောင်အိုင်ကြီးရဲစခန်းကနေ မုံရွာမြို့က စစ်ကြောရေးတနေရာကို ပို့ဆောင်လိုက်တာဖြစ်တယ်လို့ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးမှ တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

“ကိုဗန့်ဂျီကို စကစအင်အား ၃၀ ကျော်က မော်တော်နဲ့ နောင်အိုင်ကြီးရဲစခန်းကနေ မုံရွာစစ်ကြောရေးကို ပို့လိုက်တာ။ မုံရွာက (နမခ)ကိုလား၊ ဘယ်တပ်၊ ဘယ်နေရာကို ပို့တယ်ဆိုတာတော့ တိတိကျကျမသိရဘူးဗျ။ သူရိုက်နှက်ခံထားရလို့ အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်နေရတယ်”လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ဦးဗန့်ဂျီမှာ နောက်ထပ်အဖွဲ့သား ၃ ဦးနဲ့အတူ မေလ ၃၁ရက် မွန်းလွှဲ ၂ နာရီကျော်မှာ စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းတခုကို ကင်းထောက်ရင်း ညောင်ပင်ကြီးကျေးရွာအနီးမှာ မုံရွာဘက်ကနေ ဝမ်ပေါင်ကိုရိက္ခာလာပို့တဲ့ စစ်ကြောင်းနဲ့ ထိပ်တိုက်တွေ့ပြီး ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခံလိုက်ရတာဖြစ်တယ်လို့ အထက်ပါတာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

“ကိုဗန့်ဂျီနဲ့ ပါလာတဲ့သူတွေကတော့ ရှောင်နိုင်လိုက်လို့ အဖမ်းမခံလိုက်ရဘူး။ သူကကျတော့ ဆိုင်ကယ်ကို နောက်ပြန်ဆုတ်တဲ့အချိန်မှာ စကစတွေရဲ့ ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးတာကိုခံလိုက်ရတာ” လို့ သူက ဆက်ရှင်းပြပါတယ်။

ဦးဗန့်ဂျီကို ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးနေချိန်မှာလည်း အနီးပတ်ဝန်းကျင်မှာရှိနေတဲ့ ညောင်ပင်ကြီးကျေးရွာက ဒေသခံအမျိုးသား ၁ ဦးမှာလည်း ဘယ်ဖက်ပေါင်ကို ကျည်ထိမှန်ခဲ့တာကြောင့် မစိုးရိမ်ရ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်းဇေ

စစ်ကိုင်း၊ မေ ၂၉၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ဝမ်ပေါင်ကြေးနီကုမ္ပဏီ လုံခြုံရေးယူဖို့လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်းက ဒေသခံနေအိမ် ၁၀၀ လုံးခန့်ကို မွှေနှောက်ပစ္စည်းတွေယူသွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

မုံရွာ(နမခ)က ရောက်ရှိလာတဲ့ အင်အား ၁၀၀ ခန့်ပါစစ်ကြောင်းဟာ မေလ ၂၈ ရက် မနက်ပိုင်းကစတင်ပြီး ကံကုန်း၊ ဂုဏ်တော၊ ဒုန်းတောကျေးရွာတွေက နေအိမ်တွေကိုဝင်ရောက်မွှေနှောက်ပြီး ပြည်သူပိုင်ပစ္စည်းတွေ ယူဆောင်နေတာလို့ ဒေသခံတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

” ဒီတခေါက်လာတဲ့ စစ်ကြောင်းက တရုတ်တွေပြန်အထွက်ကို လာစောင့်ပေးတာလို့တော့သိရတယ်။ ၂၇ ရက်နေ့ညပိုင်းမှာ ဒုန်းတောဘက်ကို စဝင်လာတော့ ဒေသခံတွေကပြေးကြတယ်။ သူတို့ (စစ်ကြောင်း)က ဒုန်းတောဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ တပ်စွဲပြီး ရွာ ၃ ရွာက အိမ်တွေကို မွှေတော့တာ” လို့ ပြောပါတယ်။

စစ်ကောင်စီတပ်၊ ရဲတပ်ဖွဲ့တွေပါဝင်တဲ့ စစ်ကြောင်းဟာ ကျေးရွာနေအိမ်တွေက ဆိုင်ကယ် ၇ စီး၊ ဆန်အိတ် ၊ ဆီ၊ ပန်ကာ၊ ရေခဲသေတ္တာနဲ့ အိမ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတွေကိုပါသယ်ယူပြီး စစ်ကြောင်းတပ်စွဲထားတဲ့ ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာစုပုံကာ ပြန်သယ်ဖို့လုပ်ဆောင်နေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“စကစစစ်ကြောင်းက ဝမ်ပေါင်အတွက်မကြာခဏလာတယ်။ လာတိုင်းရွာတွေကို မွှေတယ်၊ ပစ္စည်းတွေ စိတ်ကြိုက်ယူတယ်။ ဒေသခံတွေကပြေးလိုက် ပြန်လာလိုက်ဖြစ်နေတယ်။ ခုအခေါက်က တော်တော်များတယ်သယ်ကြတာ။ ခုလိုလုပ်ရပ်ကို ဝမ်ပေါင်က တားပေးမလား၊ မတားပေးနိုင်ရင် ဝမ်ပေါင်ကို စစ်ရေးပစ်မှတ်အနေနဲ့ တိုက်ခိုက်သွားမယ်”လို့ Salingyi Border Task Force တာဝန်ရှိသူကပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီ စစ်ကြောင်းဟာ မေလ ၂၉ ရက်နေ့ ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်းထိ ဒုန်းတောဘုန်းကြီးကျောင်းကနေ ပြန်မထွက်သေးဘဲ ဒေသခံနေအိမ်တွေက ယူဆောင်ထားတဲ့ပစ္စည်းတွေကို စစ်သုံးကားတွေနဲ့ နမခဘက်ကို သယ်နေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

နမခကနေ ဝမ်ပေါင်ကုမ္မဏီ ကြေးနီသယ်ကားလမ်းကြောင်းလုံခြုံရေးအတွက် တလကို ၁ ကြိမ်ကနေ ၃ ကြိမ်အထိလွှတ်လေ့ရှိပြီး လုံခြုံရေးလာရောက်တဲ့ စစ်ကြောင်းတွေဝင်ရောက်လာတိုင်း ပြည်သူပိုင်ပစ္စည်းတွေကိုဖျက်ဆီး၊ ခိုးယူတာတွေလုပ်ဆောင်တာကြောင့် အုံတုံပင်၊ ကျေးစာကျ ၊ဘိန်းနွယ်ချောင် ၊ ဂုဏ်တော၊ ဒုန်းတော၊ ကံကုန်းကျေးရွာတွေက ဒေသခံ ၇၀၀၀ လောက်ဟာ အမြဲတမ်းလိုလိုထွက် ပြေးနေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းကလည်း ကြေးနီသယ်ကားလမ်းကြောင်းလုံခြုံရေး စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းက ဒုန်းတောနဲ့ ဂုဏ်တောကျေးရွာက ကွမ်းခြံတဲ၊ နေအိမ် ၁ လုံးနဲ့ ရေစက် ၂ လုံးကို မီးရှို့ခဲ့ပြီး နေ အိမ် ၁၀ လုံးကို ဝင်မွှေကာ ပစ္စည်းတွေယူဆောင်သွားသေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – ရင်ငြိမ်း