စစ်ဘေးရှောင်

ပခုက္ကူ၊ မတ် ၁၆၊ ၂၀၂၃။

မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်က ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်တွေရဲ့ ဆိုင်ကယ် အစီးရေ ၂၁ စီးကို မတ်လ ၁၆ ရက်ဒီမနက်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက ခိုးယူသွားခဲ့ကြတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ဆိုင်ကယ်တွေကို ခိုးယူသွားတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေဟာ အင်အား ၇၀ ကျော်နဲ့ ကျွန်းချောင်း (EPC)စက်ရုံထဲမှာ တပ်စွဲနေတဲ့ တပ်သားတွေဖြစ်ပြီး၊ သူတို့က ချမ်းသာကြီးကျေးရွာထဲမှာ ခိုလှုံနေကြတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်တွေရဲ့ ဆိုင်ကယ်တွေကို ယူသွားခဲ့တာလို့ မျက်မြင်အမျိုးသားတဦးက ပြောပါတယ်။

“စကစတွေက ချမ်းသာကြီးရွာထဲကို ဝင်လာပြီးတော့ နေအိမ်တွေကို မွှေနှောက်တယ်။ လိုချင်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ယူတယ်။ စစ်ရှောင်တွေက ဆိုင်ကယ်နဲ့ထွက်ပြေးနေကြရတာ။ အဲ့ဆိုင်ကယ်တွေကို ထားခဲ့ပြီးတော့ ချမ်းသာကြီးက ထွက်ပြေးရတယ်။ ကျန်ခဲ့တဲ့ ဆိုင်ကယ်တွေကို စကစတွေ ခိုးယူသွားတယ်။ ရွာကိုမနက်ခင်းလုံး မွှေနေခဲ့တာ” လို့ ဆိုပါတယ်။

ချမ်းသာကြီးကျေးရွာထဲ ခိုလှုံနေကြတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်သူတွေဟာ မြို့စိုး၊ အိုင်ကြီး၊ ညောင်လှရွာ၊ ညောင်နီပင်ရွာ၊ သိမ်တော်ရွာက ဒေသခံတွေဖြစ်ပြီး၊ ဒီနေ့မနက်မှာတော့ သူတို့နဲ့အတူ ချမ်းသာကြီးကျေးရွာခံတွေကလည်း တခြားကျေးရွာတွေဆီကို အဝတ်တထည်ကိုယ်တခုနဲ့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြရတယ်လို့ ထွက်ပြေးနေသူ တဦးက ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့ဘက်မှာ စကစတွေက ရွာတွေကို ဒီလိုမွှေနှောက်နေတာ ၁ လကျော်ရှိပြီ။ တနေ့မှကို အေးအေးချမ်းချမ်း မနေရဘူး။ ကျနော်တို့ဘက်မှာက ဆိုင်ကယ်တွေနဲ့ပဲ ပြေးကြရတာ။ အခုက ဆိုင်ကယ်တွေကိုလည်း ခိုးသွားပြီဆိုတော့ အရမ်းအခက်တွေ့နေကြပြီ။ လမ်းတွေကို ပိတ်ထားတော့ စားသောက်ရေးလည်း ပြတ်တောက်နေပြီ” လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မတ်လ ၁၅ ရက်မနေ့ကလည်း တိမ်းရှောင်နေရင်း မိမိကျေးရွာကို ပြန်လာကြတဲ့ အိုင်ကြီးကျေးရွာသား ၃ ဦးထဲမှ ဦးညိုဝင်း ၅၃ နှစ်၊ ကိုအောင်အေး ၃၃ နှစ်တို့ကို ရွာထဲကြိုရောက်ပြီး ကင်းပုန်းဝပ်နေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက ဖမ်းဆီးသွားခဲ့ပြီး၊ ဒီနေ့ညနေ ၅ နာရီကျော်အထိ ပြန်မလွတ်လာသေးဘူးလို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ပေါင်းတည်၊ မတ် ၁၅၊ ၂၀၂၃။

ပဲခူးတိုင်း၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်ထဲမှာ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ထွက်ပြေးနေရသူ စစ်ဘေးရှောင် ၁ သောင်းကျော်အထိ ရှိနေပြီး ကူညီသူနည်းပါးနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

မတ်လ ဒုတိယအပတ်က စတင်ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်က ရွှေကျင်မြို့နယ်ထဲကို အင်အား ၁၀၀ ကျော်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးပစ်ခတ်နေလို့ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀ လောက်က ဒေသခံ ၁ သောင်းကျော်ဟာ ဘေးလွတ်ရာကို ထွက်ပြေးနေကြရတာလို့ ဒေသခံတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

“အရင်လက တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ရှောင်နေရသူတွေရှိသလို ဒီရက်ပိုင်း ပုဇွန်မြောင်းမှာ ထပ်ဖြစ်တဲ့တိုက်ပွဲကြောင့် ထပ်ပြေးရသူတွေလည်း ရှိတယ်။ စားဝတ်နေရေးအတွက်ကလည်း ကိုယ်ထူကိုယ်ထပဲ ကူညီသူမရှိဘူး။ မြို့ပေါ်စစ်ရှောင်တွေအတွက်ကတော့ ကူညီသူ နည်းနည်းပါးပါးရှိပေမယ့် တောတောင်နဲ့ ရွာတွေဘက် ပြေးနေရသူတွေကတော့ ကိုယ့်ဝမ်းကိုယ်ရှာစားပဲ။ စားသောက်ဖို့ ကုန်သွားရင် အခြေနေကြည့် အိမ်ပြန် ရှိတဲ့ပစ္စည်းတွေယူပြီး ပေါင်နှံစားနေရတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့က သရက်ချောင်းစံဖဲရွာနဲ့ ဝိုင်ကျွန်းကျေးရွာအနီး စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ KNU၊ PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေအကြား တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ တိုက်ပွဲကြောင့် ဒေသခံအမျိုးသား ၃ ဦးနဲ့ အမျိုးသမီး ၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့လို့ ရွှေကျင်ဆေးရုံမှာ တက်ရောက်ဆေးကုသနေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ရွှေကျင်မြို့နယ်အတွင်းက ပဒဲဂေါ၊ ကော်သာစေး၊ ညောင်အိုင်၊ လက်ကောက်ဝ၊ မအူပင်၊ သံစိပ်ရွာမ၊ သရက်ချောင်းစံဖဲရွာ၊ အင်းဝိုင်း၊ ပြင်ရေ၊ ဝိုင်ကျွန်၊ အင်ဂနီ၊ သံစိပ်၊ ပုဇွန်မြောင်း၊ မဘီ၊ ဘောကထာ၊ သက္ကယ်ကုန်း၊ ထောင်လောင်၊ ညောင်အိုင်၊ ဝိုင်ရွာနဲ့ သိုက်တူးကန်စတဲ့ ကျေးရွာ ၂၀ က ဒေသခံတွေ စစ်ရှောင်ထွက်ပြေးနေရတာပါ။

စစ်ကောင်စီအာဏာသိမ်းပြီးနောက် ရွှေကျင်မြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ KNU၊ PDF တပ်တွေအကြား တိုက်ပွဲပေါင်း ၅၀ ထက်မနည်း ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်ထိခိုက်သေဆုံးတာတွေ ရှိနေသလို အရပ်သားပြည်သူတွေလည်း ထိခိုက်သေဆုံးဒဏ်ရာရတာတွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – ရင်ငြိမ်း

ပုလဲ၊ မတ် ၁၅၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်အတွင်းကို စစ်ရှောင်လာနေရတဲ့ မကွေးတိုင်း ဂန့်ဂေါမြို့နယ်က ဒေသခံတွေကို ဆန်နဲ့ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းတွေ ထောက်ပံ့ပေးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အဲဒီထောက်ပံ့မှုကိုတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က ပြုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ပုလဲမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ကိုယ်စားသွားရောက်ပေးအပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ပုလဲမြို့နယ်ထဲရှိ ကန့်သက်စစ်ဘေးရှောင်စခန်းက စစ်ဘေးရှောင်တွေကို အလှူရှင်တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကူညီခဲ့တယ်။ မိုးရွာလာရင် အဲဒီဘက်လမ်းတွေက သွားရတာ မလွယ်ကူဘူး။ ရိက္ခာသွားပို့ဖို့လည်း ခဲရင်းတယ်။ မိုးတွင်းကာလ မကျမှီ ကျနော်တို့က ရိက္ခာကိုကြိုတင်ပြီး‌တော့ သူတို့ကို စုဆောင်းပေးထားတာ” လို့ ပုလဲမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့မှ ကိုဇော်ထက်က ပြောပါတယ်။

စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေရဲ့ မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှုကိုခံခဲ့ရတဲ့ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်အတွင်းက စစ်ဘေးရှောင် အိမ်ထောင်စု ၅၉ စုကို ထောက်ပံ့ခဲ့တာဖြစ်ပြီး Western Chindwin Association (WCA)၊ Beyond The Chindwin Organization နှင့် မုံရွာတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂအဖွဲ့တို့က လှူဒါန်းတဲ့ ဆန်အိတ် ၆၀ နဲ့ မိုးကာ၂၀၊ ယောင်္ကျားဝတ်ဘောင်းဘီ ၁၆၀၊ ခေါင်းအုံး ၂၀၀၊ ရွှေဝါဆပ်ပြာတောင့် ၁၆၀၊ ဆပ်ပြာမှုန့်ထုတ် ၁၀၀ နဲ့ ကျောင်းသုံးဗလာစာအုပ်တွေ ပေးအပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် “ဂန့်ဂေါ မြို့နယ်ထဲကနေ ရွာလုံးကျွတ်ထွက်ပြေးလာကြပြီး ကျောင်းသူကျောင်းသားတွေ CDM ဆရာ ဆရာမတွေလည်း ပါလာတယ်။ သူတို့စစ်ရှောင်စခန်းနေရာမှာပဲ စာသင်ကြားပေးနိုင်အောင် ယာယီကျောင်းဆောင်တွေ ဆောက်ပေးထားတယ်” လို့ ကိုဇော်ထက်က ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ပုလဲမြို့နယ်ထဲ ကန့်သက်စစ်ဘေးရှောင်စခန်းမှာ အိမ်ထောင်စု ၅၉ စု နဲ့ လူဦးရေ ၂၄၇ ဦးရှိပြီး NUG အစိုးရရဲ့ကြားကာလပညာရေးကျောင်းကိုလည်း ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပေးလျက်ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – 007

မြေလတ်အသံ၊ မတ် ၁၁၊ ၂၀၂၃။

မြန်မာနိုင်ငံ မြေလတ်ဒေသ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနဲ့ မကွေးတိုင်း အပါအဝင် ဒေသအများစုမှာမတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ကစတင်လို့ အချိန်အခါမဟုတ် မိုးသက်လေပြင်း ကျရောက်တာတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်လို့ မိုးလေဝသပညာရှင်တွေက ခန့်မှန်းထားတာကြောင့် မြေလတ်ဒေသတွင်းက စစ်ဘေးရှောင်တွေ စိုးရိမ်ပူပန်နေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

တိုက်ပွဲတွေ နေ့စဉ်ဖြစ်ပွားနေမှု၊ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့စစ်ကြောင်းထိုးမှုတွေကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေရတဲ့ စစ်ကိုင်း၊မကွေးဒေသအတွင်းက စစ်ရှောင်တွေဟာ အမိုးအကာ ခိုင်ခိုင်မာမာမရှိဘဲ ဖြစ်သလို တဲထိုးနေထိုင်နေရတာကြောင့် မိုး၊လေဒဏ်ကို မခံနိုင်မှာကို စိုးရိမ်နေတယ်လို့ ရေစကြိုမြို့နယ်က စစ်ဘေးရှောင်ဒေသခံတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

“အခုလည်း မိုးကာတဲလေးတွေနဲ့ပဲ နေနေရတယ်။ မိုးကြီးလေကြီးကျလည်း ဘာမှလုပ်လို့ မရဘူး။ ရွာပြန်ကပ်မယ်ဆိုလည်း ကပ်လို့မဖြစ်ဘူး။ စစ်ကြောင်းလှည့်လာမှာလည်း ကြောက်ရတယ်။ အရင်ရက်ကပဲ အိမ် ၂၈ လုံး ထပ်ရှို့ခံလိုက်ရတယ်။ လေကြမ်းလည်း ဒီတိုင်းပဲ နေရတော့မှာပေါ့။ တောထဲနေရတဲ့သူတွေအတွက်တော့ စိုးရိမ်စရာပဲ။ ဖြစ်လာမှပဲ အခြေအနေကြည့်နေရမှာ” လို့ ပြောပါတယ်။

ပဲခူးတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းတွေမှာ မိုး၊လေကြီးကာ မိုးသီးကြွေတာတွေအထိ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး လေတိုက်နှုန်း တနာရီကို ၁၅ မိုင်ကနေ မိုင် ၅၀ အထိ တိုက်ခတ်နိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းထားကာ တခြားပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းတွေမှာလည်း မိုးကြီးလေပြင်းကျနိုင်တယ်လို့ မိုးလေဝသခန့်မှန်းသူ ဦးဝင်းနိုင်က သူ့ရဲ့လူမှုကွန်ယက်မှာ ခန့်မှန်း ရေးသားထားပါတယ်။

မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းချက်နဲ့ပတ်သက်လို့ စစ်ဘေးရှောင်တွေကို သတိပေးတာတွေ၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ဆောင်ထားပြီး မြစ်ကမ်းနဘေးတွေနဲ့ ကွင်းပြင်တွေထဲမှာ နေထိုင်ရတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက်တော့ စတင်တိုက်ခတ်နိုင်မယ့် မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ကို သတိထား စောင့်ကြည့်နေရမှာ ဖြစ်တယ်လို့ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းက စစ်ဘေးရှောင်ကူညီပေးနေသူ တဦးကလည်း ပြောပါတယ်။

မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်းနဲ့ မကွေးတိုင်းထဲက မန္တလေး၊ တံတားဦး၊ မြစ်သား၊ ကျောက်ဆည်၊ နွားထိုးကြီး၊ မြင်းခြံ၊ မလှိုင်၊ ဝမ်းတွင်း၊ တောင်သာ၊ မြင်းမူ၊ ရွှေဘို၊ ဝက်လက်၊ ရေစကြိုစတဲ့မြို့နယ်တွေမှာ မိုးသက်လေပြင်းတွေ အဓိက ကျရောက်နိုင်တယ်လို့ အဲ့ဒီ မိုးလေဝသပညာရှင်က ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

စစ်ကိုင်း၊ ဒီဇင်ဘာ ၃၀၊ ၂၀၂၂။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မြောင်မြို့နယ်အတွင်းက သက်ကြီးရွယ်အို၊ ကလေးငယ်များအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင် မီးဘေးရှောင်ဒေသခံတွေအနေနဲ့ အညာဆောင်းဒဏ်ကြောင့် အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွေနဲ့အတူ ဆေးဝါး၊ အနွေးထည်၊ ခြုံစောင်အပြင် အခြားသောအရေးပေါ်အကူညီတွေ များစွာလိုအပ်နေတယ်လို့ မြောင်လူငယ်ကွန်ရက် YFC Myaung ရဲ့တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

“စစ်ကောင်စီဘက်က အညာကို တောက်လျှောက်ဖိနှိပ်နေတာ၊ ဒီလထဲ (ဒီဇင်ဘာလ)မှာကို ၆၀ မမ၊ အီနာဂါတွေနဲ့ အကြောင်းမဲ့ရွာတွေကို ပစ်ခတ်တာ၊ ကျေးရွာတွေကိုမီးရှို့ဖျက်ဆီးတာတွေလုပ်နေလို့ ဒေသခံပြည်သူတွေရဲ့အိမ် တသောင်းကျော် မီးလောင်ဆုံးရှုံးခဲ့သလို သောင်းနဲ့ချီတဲ့ပြည်သူတွေ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရပြီး စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေ ထောင်ကျော် အကူအညီတွေ လိုအပ်နေတာ”လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

အလားတူ ချောင်းဦးမြို့နယ် အမြင့်ရဲစခန်းဝန်းကျင်က စစ်ရှောင်နေရတဲ့ကျေးရွာတွေက လူဦးရေ ၁ သောင်းကျော်ဟာလည်း အကူညီလိုအပ်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

“အရင်ရက်တွေကလည်း လက်နက်ကြီးနဲ့ထုလို့ စစ်ရှောင်ပြည်သူတယောက် ထိထားတယ်ဗျ။ ပြည်သူတွေ ရွာပြန်မကပ်ရတာက အရမ်းကြာနေပြီ။ ရဲစခန်းနဲ့က သိပ်မဝေးဘူး။ ပျူရွာဖြစ်တဲ့ ကံကြီးကုန်းပတ်ဝန်းကျင်နဲ့အမြင့်(ရဲစခန်း)ပေါင်းလိုက်ရင် ၆ ရွာဝန်းကျင်လောက်ဟာ ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ရက် လောက်ကတည်းက ရှောင်နေရတာဆိုတော့ စစ်ရှောင်လူဦးရေကသောင်းနဲ့ချီမှာပေါ့နော်” လို့ Eagle Brother Revolution Force.KUG-တပ်ခွဲ ၂ က သတင်းတာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ပစ်ခတ်မှုတွေကြောင့် မြောင်ကစစ်ဘေးရှောင်တထောင်ကျော်ဟာ တောထဲမှာ သွားရောက်ရှောင်တိမ်းနေရပြီး ရက်သတ္တပါတ်ကျော်လာခဲ့တာကြောင့် အခက်အခဲတွေဖြစ်နေပြီး ချောင်းဦးမြို့နယ်ထဲက စစ်ရှောင် တသောင်းကျော်ကိုတော့ ဒေသခံအဖွဲ့အသီးသီးက ရိက္ခာရှာဖွေရှာဖွေစုဆောင်းပြီး ဖြန့်ဝေနေရတာမို့ အကူညီတွေကတော့ အများကြီးလိုနေတယ်လို့ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတွေထံက သိရပါတယ်။

စစ်ဘေးရှောင်တွေထဲမှာ အဘိုးအဘွားတွေ၊ ကလေးသူငယ်တွေ အများဆုံးပါဝင်တာကြောင့် ကျန်းမာရေးထိခိုက်လာကြသလို ဆေးဝါး၊ အမိုးအကာနဲ့ ခြုံထည်တွေ လိုအပ်နေတာလို့လည်း ဆိုပါတယ်။

စစ်ကောင်စီတပ်တွေဟာ ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်ကစပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရေဦးမြို့နယ်က ပိဋကတ်ကျရွာ၊ မုတ်စီရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်က မဲအိုးကျေးရွာ၊ လက်ယက်ကုန်း၊ ညောင်ကြီးကုန်း၊ ချောင်းပေါက်ကျေးရွာတွေကို မီးတင်ရှို့ခဲ့ပြီး ဒီပဲယင်းနဲ့ရေဦးဘက်ကိုလည်း စစ်ကြောင်းတွေခွဲပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးတာတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

ပြည်တွင်းမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စစ်ကောင်စီတပ်က မီးရှို့လို့ စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက နေအိမ်ပေါင်း ၃ သောင်းနီးပါး မီးရှို့ခံခဲ့ရပြီး၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းမှာ စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေ တသိန်းဝန်းကျင်အထိ ရှိလာနေတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂလူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာညှိနှိုင်း‌ရေးရုံး (UNOCHA) သုတေသန အဖွဲ့အစည်းရဲ့ မှတ်တမ်းတွေက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ဒါအပြင် ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ အမြင့်နဲ့ ကံကြီးကုန်းရွာမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ ဝင်တွေ ရှိနေသေးလို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေတဲ့ ဒေသခံတွေအနေနဲ့ သက်ဆိုင်ရာရပ်ကျေး ပအဖ၊ ပကဖ ဒေသခံ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေရဲ့ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ မိမိရပ်ရွာတွေကို အရဲစွန့်ဝင်ရောက်တာတွေ မပြုလုပ်ကြဖို့ ချောင်းဦး(ပကဖ)အဖွဲ့က ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်မနေ့က မေတ္တာရပ်ခံထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

မြေလတ်အသံ၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၁၊ ၂၀၂၂။

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့၊ ဘောလုံးကွင်းစစ်ဘေးရှောင်စခန်းက ကလေး ၄ ဦးကို ဒီဇင်ဘာ ၁၆၊ ၁၇၊ ၂၀ ရက်နေ့တို့မှာ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ရဲတပ်သားတွေက ဖမ်းဆီးသွားခဲ့ပြီး ဒီကနေ့အချိန်ထိ ချုပ်နှောင်ထားတယ်လို့ မိသားစုဝင်တွေက ပြောပါတယ်။

ဖမ်းခံရသူတွေကတော့ မောင်မောင်လေး ၇ နှစ် (၂ တန်း)၊ မောင်ဟန်လင်း ၁၀ နှစ် (၅ တန်း)၊ မောင်နေလင်းဦး ၁၀ နှစ် (၄ တန်း)၊ မောင်ဇော်မင်းနိုင် ၉ နှစ် (၁ တန်း) တို့ဖြစ်ကြပြီး၊ သူတို့မှာ ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းတွေကို ခိုးယူတယ်ဆိုပြီးတော့ ရဲသားတွေက ဖမ်းဆီးသွားခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ အမည်မဖော်လိုတဲ့ ဖခင်တဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

“၁၆ ရက်နေ့မှာ ၂ ယောက်ဖမ်းခံရတယ်။ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ၁ ယောက်နဲ့ မနေ့က ၂၉ ရက်နေ့မှာ ၁ ယောက် အဖမ်းခံရတာပါ။ ကလေးတွေကို လမ်းခင်းနေတဲ့နေရာက သံချောင်းတွေကို ခိုးယူတယ်ဆိုပြီးတော့ စွပ်စွဲပြီး ဖမ်းသွားတာပါ။ အခုအချိန်ထိပြန်မလွတ်ပေးဘဲ အချုပ်ခန်းထဲမှာ ချုပ်ထားပါတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

အဲဒီကလေး ၄ ဦးကို ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားတာကတော့ အမ်းမြို့နယ်ရဲစခန်းမှာ ဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိမှာ သူတို့ကို ချုပ်ရမန်ယူဖို့ ပြင်ဆင်နေကြရတယ်လို့ မိဘတွေက ပြောပါတယ်။

“ကျမကလေးကို ဖမ်းတဲ့နေ့က ၁၆ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီလောက်မှာပါ။ ရဲသားတွေက ဆိုင်ကယ်နဲ့ လာဖမ်းသွားတာပါ။ အခုထိ ပြန်မလွတ်ပေးသေးပါ။ ကျမတို့ကလေးကို နေ့တိုင်းထမင်းသွားပို့နေရပါတယ်။ ကျမတို့မှာ တရက်လုပ်မှတရက်စားနေရတာပါ” လို့ ဆိုပါတယ်။

အခုလိုဖမ်းဆီးပြီး ချုပ်နှောင်ခံထားရသူတွေ မှာ ကလေးတွေဖြစ်တာကြောင့် ကလေးသူငယ်ဥပဒေအရ သူတို့ကို ဖမ်းခွင့်တောင်မရှိဘူးလို့ အမ်းဒေသခံ ကိုမျိုးလွင်က ပြောပါတယ်။

“အခုက ရမန်မယူဘဲနဲ့ ချုပ်နှောင်ထားတာ။ ပြီးတော့ အချုပ်ခံထားရတဲ့သူတွေက ကလေးတွေချည်းပဲ။ ဥပဒေအရဆိုရင်ကလေးတွေကို ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခွင့်မရှိဘူး။ အသက်ပြည့်တဲ့သူတွေကိုတောင်မှ ရမန်ယူပြီးတော့မှ ချုပ်နှောင်လို့ရတာ” လို့ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံထားရတဲ့ ကလေး ၄ ဦးရဲ့မိသားစုတွေမှာ စစ်ဘေးရှောင်စခန်းမှာ နေထိုင်ပြီးတော့ ကျပန်းလုပ်ကိုင်စားသောက် နေကြတဲ့သူတွေဖြစ်ကြပြီး၊ လက်ရှိမှာ အလုပ်မလုပ်ရဘဲနဲ့ သားသမီးတွေအတွက် စိုးရိမ်ပူပန်နေကြရတာကြောင့် အမြန်ဆုံးပြန်လွှတ်ပေးဖို့ကို တောင်းဆိုနေကြပါတယ်။

မြေလတ်အသံ၊ အောက်တိုဘာ ၁၅၊ ၂၀၂၂။

ကယားပြည်နယ်(ကရင်နီ) မှာ စစ်ဘေးရှောင်ရင်းခက်ခဲစွာပညာသင်ကြားနေရတဲ့ ကလေးငယ်များအတွက်ကျောင်းဆောင်များ၊ စာအုပ်များ၊ စာရေးကိရိယာများ နဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက်ဆေးဝါများလိုအပ်နေတယ်လို့သိရပါတယ်။

အဲဒီကျောင်းမှာ KG ကနေ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအထိရှိပြီး ကျောင်းသားဦးရေမှာ ၃ သောင်းကျော်ရှိကာဆရာ၊ ဆရာမဦးရေမှာတော့ ၂ ထောင်ကျော်ရှိတယ်လို့ ကယားပြည်နယ်လုံးဆိုင်ရာအခြေခံပညာဆရာများသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်တဦးက မြေလတ်အသံကိုပြောပါတယ်။

“ကလေးတွေကစာအုပ်တအုပ်ကို လူသုံးယောက်ကြည့်ရတယ်။ အဲဒါတောင်မလောက်ဘူးမိုးကာတဲလေးတွေနဲ့စာသင်ရတယ် မိုးမလုံလေမလုံ နေပူတဲ့အခါလည်းအရမ်းပူလွန်းတယ်။ ဘယ်လိုမှမခံနိုင်ဘူး မိုးရွာတော့မိုးတွေယိုတယ် နေစရာနေရာတောင်မရှိဘူး ဒါပေမဲ့ကျွန်မတို့တွေရအောင်သင်တယ် ကျွန်မတို့တွေလစာမရဘူး ကျွန်မတို့ရည်ရွယ်ချက် တိုင်းရင်းသားစစ်ရှောင်ကလေးတွေကို လည်းသူများတွေနည်းတူပညာသင်စေချင်တယ် ” လို့ သူကပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ကယားပြည်နယ်လုံးဆိုင်ရာ ဒေသခံစစ်ဘေးရှောင်ကလေးများ ပညာသင်ကြားရေးအတွက်အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့ကစပြီး “ရင်သွေးငယ်တို့ပညာရေးမိဘပြည်သူဝိုင်းကူပေး” စတဲ့ကမ်ပိန်းကိုလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်မှာလဝက်ခန့်ရှိပြီးဖြစ်သော်လည်း ယနေ့ချိန်ထိက ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းသာရသေးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ယခုလိုတိုင်းရင်းသားစစ်ဘေးရှောင်ကလေးတွေကို ပညာသင်ကြားပေးဖို့အတွက် ကယားပြည်နယ် (ကရင်နီ) လုံးဆိုင်ရာ အခြေခံပညာဆရာများသမဂ္ဂများက ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာစတင်ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာလကစတင် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့တယ်လို့လည်း သူကဆိုပါတယ်။