စစ်ကိုင်း

ဝက်လက်၊ ဧပြီ ၂၄၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝက်လက်မြို့နယ်အနောက်ခြမ်းက ကျေးရွာတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဧပြီလ ၂၂ ရက်ကနေ ဧပြီလ ၂၄ ရက်ဒီနေ့အထိ စစ်ကြောင်းထိုးပြီး နေအိမ်တွေကို မီးရှို့နေတာကြောင့် ကျေးရွာ ၅ ရွာက ဒေသခံ ၁ သောင်းကျော် ထွက်ပြေးနေကြရပါတယ်။

အင်အား ၅၀ ကျော်ပါတဲ့ စစ်ကြောင်းဟာ ဧပြီလ ၂၂ ရက်ကတည်းက သခွတ္တောရွာကို ရောက်ရှိနေပြီး၊ အဲ့ဒီကတဆင့် ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့လည် ၂ နာရီလောက်မှာ အိမ်ခြေ ၃၀၀ ခန့်ရှိတဲ့ အောင်ချမ်းသာကျေးရွာကို မီးရှို့ခဲ့တာကြောင့် လူနေအိမ် ၁၄၀ ခန့် ပျက်စီးသွားခဲ့တယ်လို့ မြေပြင်ကင်းထောက်အဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

“၂၃ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာ PDFတွေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်တယ်။ ဖြစ်ပြီးတော့ စစ်ကြောင်းက အောင်ချမ်းသာကို ဝင်ပြီးမီးရှို့တာ။ မီးရှို့ပြီးတော့ သခွတ္တောရွာကို ပြန်လာပြီး ညအိပ်တယ်။ ဒီနေ့ (ဧပြီ ၂၄) တော့ စစ်ကြောင်းက လှတောရွာနားမှာပါ” လို့ ဆိုပါတယ်။

အောင်ချမ်းသာရွာဟာ အခုနှစ် မတ်လအတွင်းမှာလည်း ပထမအကြိမ် မီးရှို့ခံရတဲ့အတွက် လူနေအိမ် ၁၀၁ လုံး ပျက်စီးခဲ့ပြီး ဒီတကြိမ်နဲ့ဆိုရင် စုစုပေါင်းလူနေအိမ် ၂၄၀ ကျော် ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အခုလိုစစ်ကြောင်းထိုး မီးရှို့နေတာကြောင့် အောင်ချမ်းသာ၊ သခွတ္တော၊ ဘင်တဲကုန်း၊ အောင်တက်ကုန်း၊ သဖန်းကုန်းစတဲ့ ကျေးရွာ ၅ ရွာက ဒေသခံ ၁ သောင်းကျော်ဟာ ဧပြီလ ၂၄ ရက်ဒီနေ့အထိ ကျေးရွာထဲကို ပြန်မဝင်နိုင်ကြသေးဘဲ ဘေးလွတ်ရာကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ အထက်ပါတာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

“စကစတွေက အောင်ချမ်းသာက အိမ်တွေကို မီးရှို့ပြီး သခွတ္တောရွာကိုအပြန်မှာ ဘင်တဲကုန်းရွာက ၂ အိမ်ကိုလည်း မီးရှို့ခဲ့သေးတယ်ဗျ။ ဒီ ၂ ရွာက ကပ်လျှက်ပါ။ ပြီးတော့ သခွတ္တောရွာကလည်း ဒေသခံ ၁၅ ယောက်ကို ဖမ်းထားတယ်။ ဒီနေ့ပြန်အထွက်မှာတော့ ဘယ်သူပါသွားတယ်။ ကျန်တယ်ဆိုတာ စီစစ်နေတုန်းဗျ။ သခွတ္တောရွာထဲလည်း သိပ်မဝင်ရဲကြသေးဘူး” လို့ ဆိုပါတယ်။

ခုစစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်အုပ်စုဟာ ဧပြီလ ၁၈ ရက်ကတည်းက ရွှေဘိုမြို့ကနေ ဝက်လက်မြို့နယ်ထဲကို ရောက်ရှိလာတဲ့ စစ်ကြောင်းဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိမှာတော့ လှတောကျေးရွာအနီးကို ရောက်ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ချောင်းဦး၊ ဧပြီ ၂၄၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာ ၃ ရွာကနေ ထွက်ပြေးနေရတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်အချို့အတွက် ထန်းလက်တဲ ၁၀၀ ကျော်ကို ဆောက်လုပ်ပေးထားတယ်လို့ Chaung U Revolution အဖွဲ့ဆီက သိရပါတယ်။

တိုက်ပွဲနဲ့ ပျူရန်တွေကြောင့် ထွက်ပြေးနေရတဲ့ ဒေသခံတွေဟာ စစ်ဘေးရှောင်ရတာ ရက်ကြာလာတဲ့အတွက် အခြားသူနေအိမ်နဲ့ ခြံတွေထဲမှာ နေထိုင်ရတာ အဆင်မပြေမှုတွေ ဖြစ်လာလို့ အကူအညီတောင်းလာရာကနေ တဲတွေဆောက်လုပ်ပေးရင်း အလုံးရေ ၁၀၀ ကျော်တဲ့အထိ ဆောက်လုပ်ပေးနိုင်ခဲ့တာလို့ Chaung U Revolution အဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

“ခုဆို ကျနော်တို့ဘက်ခြမ်းက ရွာတွေမှာ နှစ်ချီပြီး စစ်ဘေးရှောင်နေရတဲ့သူတွေ ရှိတယ်။ ရေရှည်ကျတော့ သူများနေရာမှာ နေရတာ အဆင်မပြေတော့လို့ လာအကူအညီတောင်းတော့ လွတ်တဲ့နေရာလေးမှာ စီစဥ်ဆောက်လုပ်ပေးဖြစ်တယ်။ ခုလုပ်ပေးခဲ့သလောက်က စစ်ဘေးရှောင်နေသူအားလုံးအတွက် မလုပ်ပေးနိုင်သေးဘူး။ ကျနော်တို့ဆီကို အကူအညီ လာတောင်းတဲ့သူတွေလောက်ပဲ လုပ်ပေးနိုင်သေးတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

အခုလို ဆောက်လုပ်ပေးတာဟာ ချောင်းဦးမြို့နယ် ပကဖ ဦးဆောင်မှု၊ ပြည်တွင်းပြည်ပ အလှူရှင်တွေရဲ့ ကူညီပံ့ပိုးပေးမှုတွေနဲ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လပိုင်းလောက်က စတင်ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဒီကနေ့အချိန်ထိ တဲဆောက်လုပ်ပေးဖို့ အကူအညီလာတောင်းသူတွေ ရှိနေသေးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရွှေလှေ၊ ရွှေကျင်နဲ့ ယာကြီးတော စစ်ရှောင်တွေအတွက် ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့ကာ၊ ၁၂ ပေ×ပေ ၂၀ ခန့်ရှိ တဲတွေ ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့ပြီး၊ တဲတလုံး ကုန်ကျစရိတ် ကျပ်တသိန်းခန့် ကုန်ကျတယ်လို့ သိရပါတယ်။

လက်ရှိအချိန်ထိ ချောင်းဦးမြို့နယ်ထဲက ရွှေလှေ၊ ရွှေကျင်၊ ယာကြီးတော၊ ဝယာကျေးရွာတွေက ဒေသခံ ၄၀၀၀ ကျော်ဟာ နေရပ်မပြန်နိုင်ကြသေးဘဲ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

စစ်ကိုင်း၊ ဧပြီ ၂၃၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ မြို့နယ်အချို့က စစ်ရှောင်စခန်းတွေမှာ သောက်သုံးရေအခက်အခဲ ပြေလည်စေဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး ရေတွင်းရေကန်တွေ တူးဖော်ဆောက်လုပ်ပေးနေတယ်လို့ S&C မီးဘေးစစ်ဘေးပညာရေး ကူညီစောင့်ရှောက်ရေအဖွဲ့ဆီက သိရပါတယ်။

ယင်းမာပင်၊ ဘုတလင်၊ ဒီပဲယင်း၊ အရာတော်မြို့နယ်အတွင်းက စစ်ရှောင်စခန်းတွေမှာ တူးဖော် ပေးနေတာလို့ S&C မှ တာဝန်ခံ ကိုစိုးမိုးအောင် က ပြောပါတယ်။

“၂ လပိုင်းက ရေတွင်းစတူးတာ၊ ၂ လခွဲလောက်ကြာမှ ၅ တွင်းမြောက်ပြီးတယ်၊ ဒီထက်မက ပိုပြီးသင့်တာ၊ ဘတ်ဂျက်လိုအပ်ချက်လည်းရှိတော့ နည်းနည်းချင်း စုနေရတာပါ၊ စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေ ရေအတွက်ဒုက္ခရောက်နေလို့ တူးဖြစ်တာပါ၊ တူးပြီးသား ရေတွင်း၊ ရေဘုံဘိုင်၊ ရေကန်တွေကိုလည်း ဒေသခံတွေအတွက် လုပ်ပေးထားခဲ့မှာပါ”လို့ ပြောပါတယ်။

ရေတွင်းတတွင်း တူးဖို့အတွက် ၇ ရက်ကနေ ၁၅ ရက်အထိကြာမြင့်ပြီး မြေပြင်စစ်ကြောင်း အခြေအနေ၊ မြေအပျော့အမာနဲ့ ရေကြောအနေအထားအလိုက် ကြည့်ပြီးနေရာညပါ တူးဖော်နေရတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ရေတွင်းတူးရာမှာ ပေ ၁၀၀ အောက် လက်ငုတ်တွင်းကို S&C ပရဟိတအဖွဲ့သားတွေက တူးဖော်ပြီး၊ ပေ ၄၀၀-၅၀၀ အထိတူးဖော်ရတဲ့အခါမှာတော့ ရေတူးပညာရှင်အဖွဲ့ကို ငှါးရမ်းတူးဖော်ရကာ၊ တပေတူးခ သုံးထောင်ကျပ်ပေးရပြီး၊ တချို့ရေတွင်းဆိုရင် တူးခကနေ ရေကန်အထိ ၇၅ သိန်းကျပ် ပေးဆောင်ရတယ်လို့ ကိုစိုးမိုးအောင်က ပြောပါတယ်။

“ရေတွင်းတူးတာကနေ ရေကန်ပြီးတဲ့အထိ ငွေကြေးကောက်ခံတာ မရှိပါဘူးဗျ၊ စစ်ရှောင်ရော ကျေးရွာက ပြည်သူတွေဆီကပါ ငွေအလှူခံတာ မျိုးမလုပ်ပါဘူး၊ သူတို့မှာ ပြေးလွှားနေရတော့ ခက်ခဲနေကြတာလေ၊ ပြည်တွင်းနဲ့ပြည်ပအလှူရှင်တွေရဲ့ ပေးပို့လှူတဲ့ငွေနဲ့ လုပ်ပေးတာပါ”လို့ ဆက်ပြောပါတယ်။

အခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်က စတင်တူဖော်ပေးနေတာဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိမှာ ရေတွင်း ၆ တွင်းတူးဖော် ပေးထားနိုင်ကာ နောက်ထပ်ပြီးတော့ ရေတွင်းပေါင်း ၂၀ ကျော် တူးဖော်ပေးဖို့ရှိတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ကန့်ဘလူ၊ ဧပြီ ၂၂၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ကိုးတောင်ဘို့တိုက်နယ်က စစ်ရှောင်နေတဲ့ အသက် ၈ နှစ်အရွယ်ကလေးတဦး ပိုးထိသေဆုံးသွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

စစ်ရှောင်နေရတဲ့ ဝက်သအင်းရွာက အသက် (၈) နှစ်အရွယ် မောင်မိုးဟိန်း ဟာ ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့ ည ၈ နာရီချိန်လောက်မှာ မိသားစုနဲ့အတူ ထမင်းချက်ဖို့ ထင်းများ သွားရောက်သယ်ယူချိန်မှာ သူရဲ့လက်ကို မြွေပွေးကိုက်တာကို ခံလိုက်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

“သူတို့က စစ်ရှောင်တဲမှာ နေနေကြတာ၊ မနက်ဖြန်အတွက် ထမင်းချက်ဖို့ ထင်းသွားပွေ့တာသူ့လက်ကို အကောင်တကောင် ကိုက်လိုက်တာပဲ သိတာ။ ဘာကိုက်တယ်ညာကိုက်တယ်ဆိုတာတော့ မသိဘူး ကလေးဆိုတော့လေ။ အိပ်ယာဝင်တဲ့အချိန်မှာ ကလေးကပုံမှန်မဟုတ်တော့ သူ့အမေက မေးတော့မှ သူ့လက်ကို အကောင်တကောင် ကိုက်သွားတယ်လို့ ပြောတယ်။ အဲခါမှ ကျနော်တို့ဆီ လာပြတယ်” လို့ ကိုးတောင်ဘို့တိုက်နယ် စစ်ရှောင်ကူညီရေးတာဝန်ခံက ဆိုပါတယ်။

မြွေကိုက်ခံရပြီး နာရီဝက်လောက်အကြာမှ ဆေးပေးခန်းကို ရောက်လာခဲ့တဲ့အတွက် မြွေဆိပ်ဟာ ခန္ဓာကိုယ်အနံ့မှာ ပြန့်ပွားနေပြီး ဆေးဝန်ထမ်းတွေက မြန်မာ့ဆေးဝါးလုပ်ငန်း(BPI) ထုတ်မြွေဆိပ်ဖြေဆေး ၂ လုံးထိုး ပေးလိုက်ပေမယ့် စစ်ရှောင်စခန်းမှာ ဆေးဝါးလုံလောက်စွာ မရှိတဲ့အတွက် ကလေးကို ညတွင်းချင်း ကောလင်းမြို့နယ်ဘက်ကို ဆက်လက်လွှဲပြောင်းပေးလိုက်တယ်လို့ တာဝန်ခံက ဆက်ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့ဆီ ရောက်လာတဲ့အချိန် ကလေးကို သွေးတွေ၊ ဆီးတွေ စစ်တဲ့အခါ ပိုးထိတဲ့လက္ခာဏာကို စတွေ့တယ်။ သွေးတွေက ပုံမှန်အနေအထားဆို မခဲဘူး။ သူ့သွေးကိုစစ်တဲ့အခါ ခဲနေတယ်။ ဆီးကိုချက်ပြီး ပြန်စစ်တဲ့အခါ အဆိပ်သွားတွေ့တယ်။ ကျနော်တို့ဆီ ရောက်လာတော့အဆိပ်တွေက ကလေးရဲ့ကျောက်ကပ်တွေ အထိရောက်နေပြီး အချိန်ကတော်တော်နောက်ကျသွားတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

ကောလင်းမြို့နယ်က ဆေးပေးခန်းမှာလည်း ကလေးကို BPI ထုတ် မြွေဆိပ်ဖြေဆေး ခြောက်လုံးနဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံထုတ် မြွေဆိပ်ဖြေဆေးတလုံး ထပ်မံထိုးပေးပြီး ကုသခဲ့ပေမဲ့လည်း ကလေးရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ မြွေဆိပ်တွေ ပျံ့နှံ့သွားတဲ့အတွက် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့ အဲဒီဆေးပေးခန်းမှာ သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ကိုးတောင်ဘို့တိုက်နယ်က စစ်ရှောင်နေရတဲ့ ပြည်သူတွေထဲမှာ မောင်မိုးဟိန်းအပါ မြွေကိုက်ခံရပြီး သေဆုံးတာ ၅ ဦးထက်မနည်းရှိပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလနဲ့ မတ်လမှာ ကန့်ဘလူခရိုင်ထဲက စစ်ရှောင်ပြည်သူ ၄ ဦး ပိုးထိခဲ့ပေမဲ့လည်း အချိန်မှီကုသပေးနိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက်သေဆုံးမှု မရှိခဲ့ဘူးလို့ ကျွန်းလှတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

စာတည်း – 007