သေဆုံး

ကနီ၊ စက်တင်ဘာ ၄၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကနီမြို့နယ်၊ သမင်ခြံကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရွာခံလူငယ်အမျိုးသား ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေထံက သိရပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၃ ရက် မနေ့နေ့လယ် ၂ နာရီလောက်မှာ စစ်ကောင်စီတိုက်လေယာဥ် ၁ စီးဟာ သမင်ခြံကျေးရွာကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကျေးရွာနေအိမ် ၁ ခုတွင်းကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်အမျိုးသား ၁ ဦးသေဆုံးခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ အိမ်သာကျင်းအသစ် တူးထားတာပေါ့နော်၊ အဲဒီကျင်းထဲကို ကလေးကဆင်းပြီးတော့ ရှောင်လိုက်တာပေါ့။ လေယာဉ်လာတဲ့အခါကျမှ ကလေးက ကျင်းထဲကိုဆင်းပြီး ပုန်းတာပေါ့။ ပုန်းတဲ့အချိန်မှာမှ ဘေးအိမ်က သားမိ ၂ယောက်ကို လက်ယက်ပြီး သူ့ဆီလာဆိုပြီး ထခေါ်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ ဒီအိမ်သာကျင်းတူးထားတဲ့တွင်းနှုတ်ခမ်းကို (ဗုံးက) လာကျတာ”လို့ ရွာခံအမျိုးသမီးတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

ဗုံးထိမှန်တာကြောင့် လူငယ်အမျိုးသားဟာ ​ဦးခေါင်းပြတ်တောက်သေဆုံးခဲ့ပြီး ခြံဝန်းအတွင်းရှိ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်တွေလည်း ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ သမင်ခြံရွာကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်နေတာကြောင့် ဒေသခံတွေ ထိတ်လန့်နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ သူတို့က **ဒရုန်းနဲ့အရင် ကင်းထောက်တယ်၊ **ဒရုန်းပတ်လာပြီဟေ့ ဆိုလို့ရှိရင် နောက်နာရီဝက် ၁ နာရီလောက်ပေါ့နော်၊ အဲဒီလောက်ဆိုရင် လေယာဉ်အမြဲတမ်းလာတယ်ပေါ့နော်။ အဲဒီလိုမျိုးအနေအထားကနေပြီး ပြည်သူလူထုအနေနဲ့က သက်ကြီးရွယ်အို၊ ဘုန်းကြီး၊ ရဟန်းသံဃာမှမကဘူးပေါ့နော်၊ အကုန်လုံး ထွက်ပြေးရတဲ့ အနေအထားကို ဖြစ်နေပြီ၊ **ဒရုန်းပတ်လာပြီဟေ့ဆိုရင် ရွာခံတွေအကုန် ထွက်ပြေးရတာပေါ့နော” လို့ အထက်ပါအမျိုးသမီးက ပြောပါတယ်။

ဩဂုတ် ၃၁ ရက်မှာလည်း သမင်ခြံကျေးရွာလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရတာကြောင့် ရွာခံ ၁ ဦး သေဆုံးထားပြီး ၁ ပတ်အတွင်း လူ ၂ ဦးသေဆုံးခဲ့ကာ ယခုနှစ်အတွင်း လေယာဥ်ဗုံးကြောင့်သေဆုံးသူ ၄ ဦးအထိ ရှိလာတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ ဘန့်ဘွေးရွာကထွက်လာတဲ့ အင်အားရာချီပါ ပျူစောထီးနဲ့ စစ်ကော်မရှင်ပူးပေါင်းစစ်ကြောင်းက ကနီနဲ့ယင်းမာပင်အစပ်က ရွာတွေကို ရောက်ရှိနေတာကြောင့် ကနီမြို့နယ်ထဲက ကျေးရွာဒေသခံတွေစစ်ရှောင်ဖို့ပြင်ဆင်နေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – ဟိန်းစံ

ဒိုက်ဦး၊ စက်တင်ဘာ ၃၊ ၂၀၂၅။

ပဲခူးတိုင်း၊ ဒိုက်ဦးမြို့၊ အမှတ် ၉ ရပ်ကွက်ထိပ် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်အနီးမှာ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို ပစ်ခတ်ရာ သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ 9 Stars UG အဖွဲ့ဆီက သိရပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၂ ရက် ညနေ ၆ နာရီခွဲမှာ ဆိုင်ကယ်နဲ့ပြန်လာတဲ့ အသက် ၆၀ ကျော်အရွယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးခင်ဝင်းကို 9 Stars UG တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက သေနတ်နဲ့ ၅ ချက်ပစ်ခတ်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“သူတို့ ရပ်ကွက်လမ်းထိပ်မှာဘဲ။ သူကဖဲဝိုင်းကပြန်လာတာမှာ ပစ်တာ။ ၃ ချက်က ဗိုက်ထဲဝင်သွားတယ်။ ၂ ချက်က လွတ်သွားတယ်။ နည်းနည်းလှမ်းလှမ်းကပစ်တာရတာလည်းပါတယ်” လို့ 9 Stars UG အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်မြွေပွေးကပြောပါတယ်။

အဆိုပါ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဟာ စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ဆက်နွယ်နေပြီး စစ်မှုထမ်းသူဦးရေ ရအောင်လုပ်ဆောင်တာ၊ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေ ခိုင်းသမျှ လုပ်ဆောင်နေတာကြောင့် ပစ်ခတ်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

ပစ်ခတ်ခံရတဲ့ကျည်ထိပြီး ခင်ဝင်းဟာနေရာမှာပင်သေဆုံးသွားတာကို အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပြီး အလောင်းကတော့ ဒိုက်ဦးဆေးရုံမှာရှိနေသေးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပြီးနောက် ညပိုင်းမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက အမှတ် ၉ ရပ်ကွက်ထဲ စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ခဲ့တာရှိပြီး ပြည်သူတွေဖမ်းဆီးခံရတာ ရှိ၊ မရှိကတော့ စုံစမ်းနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၈ ရက်က ဒိုက်ဦးမြို့၊ ဖအောင်ဝဲရပ်ကွက်ထိပ်က “ဟိန်းကျော်” လက်ဖက်ရည်ဆိုင်မှာ ထိုင်နေတဲ့ ဖအောင်ဝဲရပ်ကွက်မှ အသက် ၆၀ အရွယ် ရာအိမ်မှူး ဦးခင်မောင်အေးနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးခင်ဝင်းတို့သေနတ်နဲ့ပစ်ခံရပြီး ဦးခင်မောင်အေးကတော့ နေရာတင်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ဖြူး၊ စက်တင်ဘာ ၂၊ ၂၀၂၅

ပဲခူးတိုင်း၊ ဖြူးမြို့နယ်၊ မြို့ချောင်းတံတားပေါ် လမ်းလျှောက်လာတဲ့ လူငယ်အမျိုးသား ၂ ဦးကို တံတားစောင့်စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က သေနတ်နဲ့ပစ်ခတ်လို့ ၂ ဦးစလုံးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေထံက သိရပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေဟာ အောင်စည်ယွန်းကျေးရွာနေ အသက် ၁၆ နှစ် မောင်ဟိန်းဝေစိုးနဲ့ အသက် ၁၈ နှစ် ကိုမျိုးဇော်အောင်တို့ဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာ ၁ ရက် ယမန်နေ့မနက် ၈ နာရီ မိနစ် ၃၀ ခန့်မှာ အောင်စည်ယွန်းရွာကနေ မြို့ချောင်းကျေးရွာကို သွားရောက်စဥ် တံတားပေါ်မှာ ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“တံတားပေါ်ဖြတ်နေတုန်း ပစ်ခံရတာ။ ၁ ယောက်က တံတားပေါ်မှာဆုံးတယ်။ ၁ ယောက်က ရွာရောက်မှဆုံးတာ။ ခြေလျင်သွားကြတာ။ စကစဘက်က တံတားနားမှာ စခန်းလုပ်ထားတာရှိတယ်။ ၁ ယောက်ကအိမ်ကိုပြန်ပြေးရင်း ဆေးရုံပို့မမီဘဲ အိမ်မှာဆုံးသွားတာပါ” လို့ အောင်စည်ယွန်းရွာခံတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

မြို့ချောင်းတံတားစောင့် စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က လူငယ် ၂ ဦး လမ်းလျှောက်လာတာကို မေးမြန်းတာမရှိဘဲ သေနတ်နဲ့ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် မောင်ဟိန်းဝေစိုးမှာ ရင်ဘတ်ကျည်ထိဒဏ်ရာနဲ့နေရာမှာသေဆုံးသွားခဲ့ပြီး မောင်မျိုးဇော်အောင် ကတော့ ဝမ်းဗိုက်ကျည်ထိဒဏ်ရာနဲ့ နေအိမ်အရောက်မှာ သေဆုံးသွားတာလို့ သိရပါတယ်။

တံတားပေါ်မှာ သေဆုံးသွားတဲ့ ဟိန်းဝေစိုးအလောင်းကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ကောက်ယူသွားပြီး ဖြူးဆေးရုံကိုပို့ဆောင်ပြီးနောက်မှာ ​ယမန်နေ့ညပိုင်းမှာ အလောင်းကို သ​င်္ဂြိုဟ်လိုက်ကြတယ်လို့ ဖြူးဆေးရုံနဲ့နီးစပ်သူတွေထံက သိရပါတယ်။

အဆိုပါ မြို့ချောင်းတံတားပေါ်ကို ဒေသခံပြည်သူတွေက ပုံမှန်သွားလာနေကြတာဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ ဩဂုတ်လလယ်ပိုင်းကစတင်ကာ မြို့ချောင်းကျေးရွာမှာ ကင်းပုန်းဝပ်နေထိုင်လာတာကြောင့် မြို့ချောင်းတံတားအပေါ်မှာ ဒေသခံပြည်သူဖြတ်သန်းသွားလာမှု နည်းသွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန် ၂၉ ရက်ကလည်း ဖြူးမြို့နယ်၊ ဝဲဒေါင့်ဝဲကြီးကျေးရွာတိုက်ပွဲမှာ KNLA ပူးပေါင်းတပ်တွေနဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်တပ်ဘက်က လေယာဥ်နဲ့ဗုံးကြဲလို့ ပြည်သူ ၄ ဦးသေဆုံးကာ ၅၀ ကျော်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါတယ်။

နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့-AAPP ရဲ့ စက်တင်ဘာ ၁ ရက် ယမန်နေ့ စာရင်းတွေအရ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှု ၇,၁၆၉ ဦး ရှိပြီဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

စာတည်း – ဟိန်းစံ

ကနီ၊ ဩဂုတ် ၃၁၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကနီမြို့နယ်၊ သမင်ခြံကျေးရွာကို စစ်တပ်က MiG 29 တိုက်ခိုက်ရေး လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် အမျိုးသမီး ၁ ဦး သေဆုံး ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဩဂုတ် ၃၁ ရက် ဒီနေ့လယ် ၂ နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးသီး ၂ လုံးကြဲချခဲ့ချိန် အသက် ၆၀ အရွယ် ဒေါ်ကြည်စိန်သေဆုံးပြီး အသက် ၇၀ အရွယ် အမျိုးသမီး ၁ ဦးထိခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ထိခိုက်တာက ၂ ယောက် ဆိုပေမယ့် ၁ ယောက်ကတော့ အသက်ပေးလိုက်ရတာ၊ ဒီဗုံးကျင်းထဲ အသက်ကုန်သွားတာ၊ ငါ့လက်ပေါ်ကနေပြီးတော့ အသက်ကုန်သွားတာ။”လို့ သေဆုံးသူနဲ့ အတူပုန်းခိုခဲ့ရသူ အမျိုးသမီးက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သမင်ခြံရွာရှိ ပြည်သူပိုင် နေအိမ် ၅ လုံးထက်မနည်း ပျက်စီးခဲ့ပြီး နွား ၁ ကောင် ဒဏ်ရာရကာ သိုလှောင်ထားတဲ့ တောင်သူထွက်ကုန်ပစ္စည်းအချို့ ဆုံးရှုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဆိုပါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကနီမြို့နယ်၊ သမင်ခြံကျေးရွာက ပြည်သူအချို့ကတော့ ကြောက်လန့်ပြီး အခြားဒေသတွေမှာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရပါတယ်။

ဦးခေါင်းထိမှန်ဒဏ်ရာရခဲ့တဲ့ အသက် ၇၀ အရွယ်အမျိုးသမီးကတော့ လက်ရှိမှာ ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ထားရပြီး အသက်အန္တရာယ် မစိုးရိမ်ရဘူးလို့ သမင်ခြံရွာခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

“ထိခိုက်တာ ၁ ယောက်တည်း၊ အဘွားကြီး၊ ခေါင်းထိတာတဲ့၊ နောက်ထိတာ ဆေးခန်းမယ်တဲ့၊ သက်သာတယ်လို့တော့ ပြောသံကြားတယ်။”လို့ အထက်ပါအမျိုးသမီးက ပြောပါတယ်။

၂၀၂၁၊ စစ်အာဏာသိမ်းချိန်ကနေ ၂၀၂၅၊ ဩဂုတ် ၃၀ အထိ စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ ပြည်သူပေါင်း ၇,၁၅၉ ဦး ရှိတယ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း – AAPP ကထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ရေစကြို၊ ဩဂုတ် ၃၁၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ရေလယ်ကျွန်းဒေသ၊ ငတရော်ရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် နေအိမ်ပျက်စီးပြီး အမျိုးသမီး ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ရေစကြိုမြို့ခံတွေ ဆီက သိရပါတယ်။

ဩဂုတ် ၃၁ ရက် ဒီနေ့လယ် ၁ နာရီခွဲဝန်းကျင်လောက်မှာ ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ ပေါင် ၃၀၀ ဗုံး‌တွေ ကြဲချတဲ့အပြင် ရော့ကတ်နဲ့ပါပစ်ခတ်တာကြောင့် နေအိမ် ၂ လုံးပျက်စီးပြီး ဒေသခံတွေသေဆုံးခဲ့ကြတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ပေါင် ၃၀၀ ဗုံးသီးတွေလည်း ကြဲချတယ်၊ သေဆုံးသွားတာတော့ ၃ ဦးရှိတယ်၊ ဒဏ်ရာရတဲ့သူတွေလည်းရှိတယ်၊ သေဆုံးတာက အမျိုးသမီး ၃ ဦးပါ၊ တိုက်ပွဲမရှိဘဲနဲ့ ဒီအတိုင်းလာကြဲသွားတာ၊ နေအိမ် ၂ လုံးလောက် ပျက်စီးသွားတယ်”လို့ ရေစကြိုမြို့ခံတဦးက ပြောပါတယ်။

ငတရော်ရွာဟာ အိမ်ခြေ ၁,၀၀၀ နဲ့ လူဦးရေ ၃,၀၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ကျေးရွာတရွာဖြစ်ပြီး ခုလို လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်ခံရတာကြောင့် ဒေသခံတွေလည်းကြောက်လန့်ပြီး ထွက်ပြေးနေကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အခုနှစ်မေ ၁၉ ရက်မနက်ပိုင်းကလည်း အင်အား ၂၀၀ ဝန်းကျင်ပါစစ်ကြောင်းက ငတရော်ကျေးရွာကို စစ်ကြောင်းထိုးမီးရှို့ခဲ့တာကြောင့် နေအိမ်တွေပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ပါသေးတယ်။

စာတည်း – လင်း