ဒေသခံ

စစ်ကိုင်း၊ မေ ၁၀၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရေဦးမြို့နယ်၊ ထန်းတောကျေးရွာထိပ်ရှိ CDM ဆရာ၊ ဆရာမတွေ သင်ကြားပေးနေတဲ့ စာသင်ကျောင်းကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ထန်းတောရွာ အပါအဝင် အနီးနားဝန်းကျင်ရွာတွေက ဒေသခံ ၅ ထောင်ကျော် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် နေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ထန်းတော၊ တင်းတိန်ရံ၊ မြို့ကြီး၊ ရွာမ၊ တောင်တောစတဲ့ကျေးရွာတွေက ဒေသခံ ၅ ထောင်ကျော်ဟာ မေလ ၉ ရက်၊ နေ့လည် ၂ နာရီကျော်ကတည်းက ဘေးလွတ်ရာကျေးရွာတွေဆီကို ထွက်ပြေးခဲ့ကြရတာလို့ ထန်းတောရွာသူတဦးက ပြောပါတယ်။

“လေယာဉ်နဲ့တကြိမ်ဗုံးကြဲခံထားရတော့ ဒီနေ့လည်း ဗုံးလာကြဲမှာကိုကြောက်လို့ ရွာကို တယောက်မှမသွားရဲကြတာပါ။ ကျမသားလေးက အဲ့ကျောင်းမှာ စာသင်နေတာ။ CDM ကျောင်းဖြစ်လို့ ဗုံလာကြဲတာလို့ ထင်ပါတယ်။ ကျမသားအပါအဝင် ကလေးတွေကတော့ ကံကောင်းလို့ မထိခိုက်ခဲ့ဘူး။ ကျမတို့ကတော့ ရွာကို ဘယ်နေ့ပြန်ဝင်ကြရမလဲဆိုတာကို မသိရသေးဘူး။ အခုက တခြားရွာတွေမှာရှောင်နေရတော့ အခက်အခဲအများကြီး ရှိကြတာပေါ့နော်”လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိ တိမ်းရှောင်နေကြရသူတွေဟာ နေထိုင်ရာနေရာ၊ စားနပ်ရိက္ခာအတွက် အခက်အခဲ ရှိနေတဲ့အပြင် နာမကျန်းဖြစ်နေကြတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေပါလာတာကြောင့် အောက်ဆီဂျင်ဗူးတွေကိုပါ သယ်ဆောင်ထားကြရတယ်လို့ အထက်ပါအမျိုးသမီးက ပြောပါတယ်။

“အခုရှောင်နေရသူတွေက လူဦးရေများတော့ နေဖို့နေရာမရကြဘူး။ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေမှာ နေနေရတာ။ ပြီးတော့ အခုက နေပူက တအားပြင်းတာ။ ကလေးတွေ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေဆိုရင် နာမကျန်းဖြစ်သူတွေရှိတယ်ဗျ။ ဆေးဝါးတွေ လိုအပ်ပါတယ်။ စားစရာတွေလိုပါတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

ထန်းတောကျေးရွာဘက်မှာ မေလ ၁၀ ရက် ဒီနေ့အထိ လေကြောင်းအခြေအနေကို စိုးရိမ်နေရသေးတာကြောင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေအနေနဲ့လည်း တိမ်းရှောင်နေရသူတွေကို ကျေးရွာတွေထဲ ပြန်ပြီးမဝင်ခိုင်းထားသေးဘူးလို့ People’s Defense Comrade မှ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ထူးခန့်ဇော်(အမေ့သား)ကပြောပါတယ်။

“အခုရှောင်တိမ်းနေသူတွေအတွက် စားနပ်ရိက္ခာတွေကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားတာမရှိလို့ အခက်အခဲရှိနေတယ်။ ရာသီဥတုက မမှန်တာကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ နေပူကျဲထဲမှာ ပြေးလွှားကြရလို့ အမောဖောက်တာတွေရှိတယ်။ ဆေးဝါးအခက်အခဲပေါ့”လို့ ဆိုပါတယ်။

မေလ ၉ ရက် မနေ့ကနေ့လယ် ၂ နာရီကျော်မှာ ထန်းတောကျေးရွာက CDM စာသင်ကျောင်းကို တံတားဦးလေတပ်စခန်းကနေ ဂျက်ဖိုက်တာ ၁ စီးနဲ့ ဗုံးသီး ၂ လုံးကြဲချခဲ့တာကြောင့် စာသင်ကျောင်းထဲရှိ လုပ်သားအဆောင်တဆောင်မှာ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သလို ကျောင်းမုခ်ဦးတွေနဲ့ ရွာမှာသွယ်တန်းထားတဲ့ လျှပ်စစ်မီးကြိုးတွေလည်း ပြတ်ကျသွားခဲ့ပါသေးတယ်။

စာတည်း – လင်း

ပခုက္ကူ၊ မေ ၂၊ ၂၀၂၃။

မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်က ကျေးရွာ ၂ ရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်က မေလ ၂ ရက် ဒီမနက် ၆ နာရီမှာ အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်ရောက်စီးနင်းနေလို့ ရွာလုံးကျွတ် ထွက်ပြေးနေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

အင်အား ၁၅၀ ကျော်ပါတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေဟာ ညောင်လှ၊ အိုင်ကြီးစတဲ့ကျေးရွာ ၂ ရွာကို တိုက်ပွဲမဖြစ်ဘဲ ဝင်ရောက်စီးနင်းနေတာကြောင့် အနီးနားက ကံကြီးစုရွာ၊ ပေါက်တောရွာ၊ မြို့စိုးရွာ၊ သီရိလေးရွာ၊ ငှက်ပျောတောရွာ၊ ငွေသောင်ရွာ၊ ချမ်းသာကြီးရွာ၊ ဆယ်လံရွာက ဒေသခံတွေလည်း ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ အိုင်ကြီးရွာသား တဦးက ပြောပါတယ်။

“မနေ့က အိုင်ကြီးရွာက ရွာခံအမျိုးသား ၂ ယောက်ကို စကစ ၁၀ လောက်က ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးတယ်။ မမိခဲ့ဘူး။ အဲ့စကစတွေ ရွာဆိုင်းဘုတ်နားမှာ မိုင်းကွဲလို့ ၂ ကောင် သေတယ်။ အဲ့တာကိုမကျေနပ်လို့ ဒီနေ့မှာ အင်အားအတော်များနဲ့ ရွာကို ဝင်စီးနေကြတာ။ သေနတ်ပစ်ခတ်သံတွေလည်း ကြားရတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

အခုလို စစ်ကြောင်းထိုးနေတာကြောင့် ကျွန်းပြင်ပေါ်တွေမှာ စစ်ရှောင်နေကြရတဲ့ စစ်ရှောင်တွေ အပါအဝင် အခု ထွက်ပြေးနေရတဲ့ ဒေသခံတွေ စုစုပေါင်း သောင်းချီရှိပြီး၊ လက်ရှိမှာလည်း ပခုက္ကူကနေ ပုဂံ-ညောင်ဦးဘက်ကို သွားလို့ရတဲ့ ရေကြောင်းလမ်းကိုလည်း စစ်ကောင်စီတပ်က ပိတ်ပင်ထားတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

“အခုကျွန်းပြင်တွေမှာ စစ်ရှောင်သူတွေလည်း ထပ်ပြေးနေရပြီ။ တော်တော်ဒုက္ခရောက်နေရပြီ။ ပုဂံဘက်ကိုပြေးလို့လည်း မရတော့ဘူး။ ရေကြောင်းကို ဒီမနက်ပဲ ပိတ်လိုက်ပြီလို့ သိရတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိရွာတွေကို ထိုးနေတဲ့စစ်ကြောင်းဟာ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးနဲ့ လေ့ကျင့်ရေးအမှတ် (၁)တပ်(BPI)နဲ့ ကျွန်းချောင်း(EPC)စက်ရုံထဲ တပ်စွဲနေကြတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေ ဖြစ်ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်ကလည်း (PBI)တပ်ကို ပခုက္ကူအခြေစိုက် မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်(MCKCPDF)မှ ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အပြန်အလှန်တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့တာကြောင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာ ၁၂ ရွာမှ ဒေသခံ ၂ သောင်းခန့်ဟာ ဘေးလွတ်ရာကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်းဇေ

ခင်ဦး၊ ဧပြီ ၁၉၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ခင်ဦးမြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ၂ရက်ဆက်တိုက် စစ်ကြောင်းထိုးကာ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်တွေနဲ့ ကျေးရွာတွေဘက်ကို ပစ်ခတ်နေတာကြောင့် ဒေသခံ ၅၀၀၀ ခန့်ထွက်ပြေးနေကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အင်အား ၁၀၀ ကျော်ပါတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေဟာ ဧပြီလ ၁၈ ရက်မှာ တကြိမ်၊ ၁၉ ရက် ဒီမနက်မှာ တကြိမ် မြကန်ရွာ၊ အင်းပတ်ကွေ့ရွာ၊ မြင်းဒေါင်းကျေးရွာတွေကို စစ်ကြောင်းထိုးဝင် ရောက်ကာ အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွေကို လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ခတ်နေတာကြောင့် အခုလို ထွက်ပြေးနေကြရတာဖြစ်တယ်လို့ ခင်ဦးမြို့နယ် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ တာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

မနေ့က စစ်ကောင်စီတပ်တွေက ရွာတွေထဲပစ်ခတ်မှုတွေလုပ်တာကြောင့် ထွက်ပြေးသွားရတဲ့ဒေသခံတွေ ကိုယ့်အိမ်ကိုယ် မပြန်ရသေးခင်မှာ နောက်ထပ်ကျေးရွာတွေက ဒေသခံတွေကပါ ထပ်မံထွက်ပြေးနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

“အခုက စစ်ကြောင်းက မြကန်၊ မြင်းဒေါင်းရွာဘက်ကို ရောက်နေပြီ။ လက်နက်ကြီးတွေ ဆက်တိုက်ပစ်တယ်။ ပြေးနေရသူတွေကို ထမင်းထုပ်ဝေငှဖို့ရာ အခက်အခဲဖြစ်နေတယ်။ နေဖို့နေရာရယ်ပေါ့” လို့ ခင်ဦးမြို့နယ် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ တာဝန်ခံက ဆိုပါတယ်။

ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတဲ့ ဒေသခံ ၅၀၀၀ ခန့်ဟာ မြကန်၊ အင်းပတ်ကျေးရွာ၊ အင်တိုင်လေး (တောင်/မြောက်)ရွာ၊ သရက်ပင်စု၊ မြင်းဒေါင်း၊ မကျီးအုပ်ကျေးရွာတွေကဖြစ်ပြီး ဒီကျေးရွာတွေဟာ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးပစ်ခတ်တာတွေကို မကြာခဏ ခံနေရတဲ့ ကျေးရွာတွေဖြစ်တယ်လို၌ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

“အခုကျနော်တို့ရွာဘက်တွေမှာလည်း လက်နက်ကြီးတွေလာကျလို့ ထွက်ပြေးနေရတာ။ ရွာ ၅ ရွာကျော်ရှိမယ်၊ ပြေးနေရတာ။ မနက်စာတွေလည်း မစားကြရသေးဘူး။ တိုက်ပွဲဖြစ်နေလား၊ ဘာကြောင့်လည်းတော့ မသိဘူး” လို့ လက်ရှိ ကိုယ်တိုင်ထွက်ပြေးနေရတဲ့ သရက်ပင်စုကျေးရွာသားတဦးက ပြောပါတယ်။

ထွက်ပြေးနေကြရတဲ့ ဒေသခံ ၅၀၀၀ ခန့်မှာ အဝတ်အထည်၊ စားနပ်ရိက္ခာတွေ အရေးပေါ်လိုအပ်လျှက်ရှိနေတယ်လို့ ခင်ဦးမြို့နယ် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ရဲ့ တာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

ခင်ဦးမြို့နယ်ထဲက ကျေးရွာတွေကို လက်ရှိစစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေဟာ ရေဦးမြို့နယ်၊ တိုင်းရင်းဆေးရုံမှာ အထိုင်ချထားတဲ့ အင်အား ၁၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ စစ်ကြောင်းဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်းဇေ