မြေလတ်အသံ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၈၊ ၂၀၂၆။

လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးကပစတပ်များကိုကွပ်ကဲရသည့် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ရုံး (DDI) ခေါ် ကကထုတ်သည် စစ်ကော်မရှင်တပ်အတွက် အရေးကြီးရုံးဌာနဖြစ်သလို ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်တပ်အခေါ် ထုတ်ချုပ်)အဖြစ် ခန့်အပ်မည့်သူအား စစ်ခေါင်းဆောင်အ ဆက်ဆက်က ဂရုတစိုက်ရွေးချယ်လေ့ရှိသည်။

စစ်ကော်မရှင်တပ်တွင် ရေတပ်၊ လေတပ်အပါအဝင် ဗိုလ်ချုပ်၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် တိုင်းမှူး၊ ကစထမှူး၊ လက်ရုံးတပ်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ အရာရှိချုပ်၊ ဒုတိယအရာရှိချုပ် စသည့်ရာထူးနေရာများအား စစ်ခေါင်းဆောင်များက ရာထူးဖြုတ်၊ ထုတ်ပယ်၊ တိုးမြှင့်၊ ပြောင်းရွှေ့မှုများ မကြာခဏလုပ်ဆောင်လေ့ရှိသော်လည်း ထုတ်ချုပ်ရာထူးအား ပြောင်းလဲလေ့ သိပ်မရှိ။

စစ်တပ်၏ နံပါတ် ၃၊ ၄၊ ၅ ဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့် ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း/ရေ/လေ)၊ ရေတပ်ချုပ်နှင့် လေတပ်ချုပ်ရာထူးများကိုပင် စစ်ခေါင်းဆောင်များမှ ထင်သလို ပြောင်းလဲမှုတွေလုပ်ဆောင်ခဲ့ပေမယ့် ထုတ်ချုပ်ရာထူးမှာမူ တည်ငြိမ်သည်။

ကပစတပ်များကို ဖွဲ့စည်းပုံတိုးချဲ့ကာ တပ်အသစ်များစတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည့် စစ်အာဏာရှင်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ နအဖစစ်အစိုးရလက်ထက် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင်မှ လက်ရှိအထိ နှစ်ပေါင်း ၂၀ နှစ်ကျော်အတွင်း ထုတ်ချုပ်ရာထူးအား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၃ ဦးသာ ပြောင်းလဲတာဝန်ယူခဲ့သည်။

ယင်းသက်တမ်းမှာ တပ်ချုပ်၊ ဒုတပ်ချုပ်ရာထူးများကို ဆယ်စုနှစ်နှင့်ချီရယူခဲ့သည့် ယခင်စစ်အာဏာရှင်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေနှင့် ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး၊ လက်ရှိ စစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် တပ်ချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတပ်ချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း တို့ပြီးလျှင် ထုတ်ချုပ်ရာထူးသည် သက်တမ်းအရှည်ဆုံးဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

စစ်တပ်တခုလုံး၏အသက်သွေးကြောတမျှအရေးကြီးပြီး ကာကွယ်ရေးဘတ်ဂျက်အများအပြားအသုံးပြုရသည့် ကပစတပ်များအားကွပ်ကဲရသည့်အတွက် စစ်ခေါင်းဆောင်အဆက်ဆက်က လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးတွင်ကျွမ်းကျင်သည့် ဗိုလ်ချုပ်များကိုသာ ထုတ်ချုပ်အဖြစ်ရွေးချယ်ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။

စစ်အာဏာရှင်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ အာဏာလွှဲပြောင်းချိန် ထုတ်ချုပ်ဟောင်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အေး နေရာတွင် အစားထိုးတာဝန်ပေးခဲ့သည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး သည် ဒုထုတ်ချုပ်မှထုတ်ချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့်နည်းပညာများတွင် ကျွမ်း ကျင်သူအဖြစ် ကပစတပ်အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း နာမည်ကြီးသည်။

သို့သော် စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင် လက်ထက်တွင် ထုတ်ချုပ်ရာထူးအား လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးကျွမ်းကျင်သည့် စစ်ဗိုလ်ချုပ်များထက် ၎င်းယုံကြည်စိတ်ချရသည့်၊ ၎င်းနှင့်အနီးကပ်ရှိသည့် လူယုံဗိုလ်ချုပ်များကို အစားထိုးခန့်အပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။

လက်ရှိတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်က ၎င်း၏ကိုယ်ရံတော်ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ် အနီးကပ်တာဝန်ယူခဲ့သူ ဗိုလ်ချုပ် မိုးမြင့်ဆွေအား နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်အတွင်း ၄ ဦးမြောက်ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်(ထုတ်ချုပ်) အဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်သည်။

■ ထုတ်ချုပ်ရာထူး ဘာတွေထူးခြားလဲ

စစ်အာဏာရှင်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ လက်ထက် ၂၀၀၁ တွင် ကပစတပ်အသစ်အများအပြားကို ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့်တည်ဆောက်ခဲ့ကာ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးမှ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ရုံးအဖြစ် ဖွဲ့စည်းပုံတိုးချဲ့ခဲ့သည်။

ယင်းနောက်၂၀၀၄ ခုနှစ် စစ်ရုံးချုပ်ကို နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ချိန် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ရုံး (Director Of Defense Industry – DDI) ခေါ် ကကထုတ်ရုံးသည် စစ်ကော်မရှင်တပ်၏ စစ်ရုံးချုပ် ရုံးအမှတ် ၁၁ ဖြစ်လာသည်။

ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ရုံးသည် ကပစတပ်များ၏လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ စက်ရုံ၊ လူနေအဆောက်အဦဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ငွေကြေးအများအပြားသုံးစွဲရပြီး စစ်ထောက်ချုပ်ရုံးပြီးလျှင် ကာကွယ်ရေးဘတ်ဂျက်ဒုတိယအများဆုံးသုံးစွဲသော တပ်ဖွဲ့ဖြစ်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်အသိုင်းအဝိုင်းထံက သိရသည်။

စစ်ကော်မရှင်တပ်၏ ထုတ်ချုပ်အဆက်ဆက်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိအရပ်သားပြည်သူများအား ဗုံးကြဲပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ရာတွင် လက်နက်ခဲယမ်းများအဓိကထုတ်လုပ်ပံ့ပိုးသည့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး အမေရိကန်နှင့် အနောက်ဥရောပနိုင်ငံများ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများခံထားရသည်။

ထုတ်ချုပ်ဟောင်းများဖြစ်ကြသည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အေး၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေးနှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကံမြင့်သန်း တို့ ၃ ဦးမှာလည်း အသီးသီးပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများခံထားရခြင်း ဖြစ်သည်။

■ တိုင်းမှူးမဖြစ်ဖူးဘဲ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် တက်လှမ်းလာသူ မိုးမြင့်ဆွေ

လက်ရှိကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်(ထုတ်ချုပ်)အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရသည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးမြင့်ဆွေ သည် ၎င်း၏စစ်တပ်အရာရှိသက်တမ်းတလျှောက် လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ဆက်စပ်ခြင်းမရှိခဲ့။

ဗိုလ်ချုပ် မိုးမြင့်ဆွေ သည် တေဇ ဟု အတိုကောက်ခေါ်ဆိုသည့် အလုပ်သင်ဗိုလ်(OTC)သင်တန်းအမှတ်စဥ် ၂၃ ဆင်း စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဖြစ်ပြီး ထုတ်ချုပ်မဖြစ်မီက စစ်ခေါင်းဆောင်၏ကိုယ်ရံတော်(ဗိုလ်မှူးချုပ်)၊ ထိုမှတဆင့် စစ်ဘက်လက်ထောက်(ဗိုလ်ချုပ်) စသည့်ရာထူးများဖြင့် အနီးကပ်လူယုံအဖြစ် နှစ်ရှည်တာဝန်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

စစ်ခေါင်းဆောင်၏ကိုယ်ရံတော်ဗိုလ်ချုပ်၊ စစ်ဘက်လက်ထောက်ရာထူးများသည် တပ်ချုပ် မင်းအောင်လှိုင် ၏ အနီးကပ်ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကိစ္စများ၊ မိသားစုကိစ္စများအထိ လုပ်ဆောင်ပေးရသည့် ကိုယ်ရေးအရာရှိ (PSO) အကြီးစားဖြစ်ပြီး အထူးစိတ်ချယုံကြည်ရသူများကိုသာ ခန့်အပ်ခြင်းဖြစ်သည်။

စစ်ကော်မရှင်တပ်၌ ယခင်ကတည်းကပင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ရရှိမည့်သူ စစ်ဗိုလ်ချုပ်အများစုမှာ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ၁၄ ခုအနက် စစ်တိုင်းတခုခုတွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့ဖူးသူဖြစ်ထားရမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းနောက်မှ စစ်ခေါင်းဆောင်များ၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်များဖြစ်သည့် ကစထမှူး နှင့် အရာရှိချုပ် စသည့်ရာထူးများသို့ တက်လှမ်းနိုင်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

သို့သော် လက်ရှိ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများအနက် ဗိုလ်ချုပ် မိုးမြင့်ဆွေ တဦးသာ တိုင်းမှူးမလုပ်ခဲ့ဖူးဘဲ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ရရှိကာ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ရာထူးအထိ ခန့်အပ်ခံရမှုကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဗိုလ်ချုပ် မိုးမြင့်ဆွေအပေါ် စစ်ခေါင်းဆောင်၏ ယုံကြည်မှုကို ခန့်မှန်းနိုင်သည်။

■ ကပစတပ်တွင်း လက်နက်ရောင်းစားမှု အရှုပ်တော်ပုံ

၂၀၁၈ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကပစတပ်တွင်းထုတ်လက်နက်ငယ်များကို ကပစစစ်သားများမှ ဂိုဏ်းဖွဲ့ကာ ပြင်ပသို့ ရောင်းစားသည့် ဖြစ်စဥ်သည် ကပစတပ်ဖွဲ့တွင်းတွင်သာမက စစ်ကော်မရှင်တပ် အသိုင်းအဝိုင်းတွင် လှုပ်ခတ်မှု ကြီးမားခဲ့သည်။

လက်နက်ငယ်များအဓိက ထုတ်လုပ်သည့် ရန်ကုန်တိုင်း၊ တိုက်ကြီးမြို့အခြေစိုက် ကပစ ၁၁ မှ MA 1, MA 2, MA 3 သေနတ်များကို အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တလျှောက်စစ်ရေးလှုပ်ရှားသည့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တခုထံ ရောင်းစားခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

ကပစ ၁၁ မှ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တခုထံ လက်နက်ငယ်များရောင်းစားခံရမှုပေါ်ပေါက်ခဲ့သည့် အခြေအနေကို ကပစတပ်တွင်း ၂၅ နီးပါး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ စစ်သားဟောင်းတဦးက အခုလို ရှင်းပြသည်။

“ အဲ့ဒီကာလ တမူးနယ်စပ်မှာ ကသည်းတွေနဲ့နည်းနည်းထိတွေ့မှုဖြစ်တာကနေ ရှေ့တန်းတပ်တွေက လက်နက်ငယ် ၁ လက်ရ(သိမ်းနိုင်)ခဲ့တာ။ ရတဲ့သေနတ်က ကပစထုတ်ပုံစံဖြစ်နေတော့ အဲ့ဒီသေနတ် ဒင်နံပါတ်၊ ကိုယ်ထည်နံပါတ်တွေတိုက်ဆိုင်ပြီးစစ်လိုက်တော့ အဲ့ဒီသေနတ်နဲ့ နောက်ထပ် ဒင်နဲ့ကိုယ်ထည်နံပါတ်တူ နောက် ၁ လက်ရှိနေတာ ပေါ်လာတာ။ အဲ့ဒီကနေ ဆက်လိုက်တော့ ကပစ ၁၁ က ထုတ်တဲ့လက်နက်ငယ်တွေဖြစ်နေတာကနေ ရောင်းစားနေတာတွေ ပေါ်တော့တာ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ယင်းကဲ့သို့ ကပစထုတ်လက်နက်ငယ်များရောင်းစားနေသည်မှာ ဖြစ်စဥ်ပေါ် ပေါက်ခဲ့သည့် ၂၀၁၈ အထိဆိုလျှင် ဆယ်စုနှစ် ၁ ခုနီးပါးကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည်ဟု ကပစတပ်အသိုင်းအဝိုင်းက ဆိုသည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယင်းဖြစ်စဥ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ဖမ်းဆီးခံရသူများတွင် စစ်ကော်မရှင်တပ်မှ သက်ပြည့်ဖြင့်အငြိမ်းစား(ပင်စင်)ရယူပြီး အရပ်သားအဖြစ်ပြင်ပတွင်နေထိုင်နေသည့် ကပစစစ်သားဟောင်းများပင် ပါဝင်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကပစ ၁၁ တွင် ၁၀ နှစ်ထက်မနည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် စစ်သားဟောင်းတဦးက ပြောသည်။

“ အဲ့ဒီကာလက ကပစ ၁၁ ထဲမှာ အကုန်လုံးညနေဆို အိမ်ထောင်သည်လိုင်းခန်းတွေမှာ တံခါးပိတ်ပြီး အကုန်ကြောက်လန့်နေကြတာ။ ၁ ယောက်ဖမ်းသွားပြီး သိပ်မကြာဘူး နောက် ၁ ယောက်လာဖမ်းတာ။ ဘယ်အိမ်ရှေ့ကားဖင်ထိုးပြီး ဝင်ဖမ်းမလဲ၊ ကားသံပဲ နားစွင့်နေရတာ။ ၁ ယောက်ချင်းဖော်ပြီး နည်းနည်းလေး ပတ်သက်တယ်ဆိုတာနဲ့ကို မရဘူး ၊ ရေဆုံးမြေဆုံးဖမ်းတဲ့သဘော” ဟု ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

လက်နက်ရောင်းစားမှုဖြစ်စဥ်တွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများကို စစ်ကော်မရှင်တပ်၏ စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့(စရဖ)များမှ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးသွားခြင်းဖြစ်ပြီး မည်သည့်နေရာကို ခေါ်ဆောင်ဖမ်းဆီးသွားသည်ဆိုသည်ကိုလည်းမသိရကာ လက်ရှိကာလအထိပင် ဖမ်းဆီးခံရသူများ၏ သတင်းအစအန မရတော့ကြောင်း ကပစတပ်အသိုင်းအဝိုင်းက ဆိုသည်။

အဆိုပါလက်နက်ရောင်းစားမှုအား ကပစ ၁၁ မှ ဗိုလ်မှူးအဆင့်ရှိသူက ဦးဆောင်ပြီး လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးအလုပ်ရုံများမှ အရာရှိ၊အခြားအဆင့်အများအပြားမှ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထုတ်လုပ်ပြီးဖြစ်သည့်လက်နက်ငယ်များကို ပုံစံတူအပိုထုတ်လုပ်ကာ တမူးနယ်စပ်မှ လက်နက်ကိုင်များထံ ဆက်သွယ်ရောင်းချခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

“ ကပစ ၁၁ က လက်နက်ငယ်နဲ့ကျည်ဆန် အဓိကပင်မထုတ်တဲ့စက်ရုံ။ နောက်ပြီးတော့ တခြားကပစတွေက လက်နက်ငယ်ထုတ်တဲ့စက်တွေပျက်ရင်တောင် ၁၁ မှာ လာပေါင်းထုတ်ရတာ။ ထုတ်လာတဲ့သေနတ်တွေ တိုင်းမှာ သူ့ ဒင်အမှတ်အသား၊ ကိုယ်ထည်အမှတ်အသား/နံပါတ်တွေပါတယ်။ ထုတ်ပြီးရင် လက်နက်ခဲယမ်းတွေကို အင်းတိုင်(မြို့)က ပင်မခဲယမ်းမီးကျောက်တပ်(COD) မှာ အပ်ရတာ။ ထုတ်ပြီးသားလက်နက်တွေကိုလည်း နှစ်စဥ် စာရင်းစစ်ခံရတယ်။ ဒီကြားထဲကနေ အဲ့လိုလုပ်ကြတာ။ ၁ ယောက်တည်းမဟုတ်ဘဲ Process အဆင့်ဆင့်ကို အဖွဲ့လိုက် ပေါင်းလုပ်တာဆိုတော့ လုပ်လို့လွယ်တာပေါ့” ဟု ကပစ ၁၁ စစ်သားဟောင်းက ရှင်းပြသည်။

အထက်ပါဖြစ်စဥ်များဖြစ်ပွားပြီးနောက် လက်နက်ရောင်းစားမှုတွင် ထိပ်ပိုင်းမှပါဝင်ခဲ့သည့် ကပစ ၁၁ မှ အရာရှိများနှင့်မိသားစုဝင်တချို့အား ၂၀၁၉ အတွင်း မျက်ကွယ်သေဒဏ်များအသီးသီးစီရင်လိုက်ပြီးဖြစ် ကြောင်း ကပစတပ်အတွင်း သတင်းများပေါ်ထွက်ခဲ့သော်လည်း မည်သူမှအတည်မပြုနိုင်သလို ယနေ့ထက်တိုင် သတင်းအစအနလည်းမရတော့ဟု ဆိုသည်။

ထို့အပြင် ကပစ ၁၁ မှ လက်နက်ငယ်များထုတ်ယူရောင်းချခဲ့သည့်ကာလများတွင် စက်ရုံမှူးအဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည့် ဗိုလ်မှူးကြီး သန်းထွဋ်ဦး မှာ တာဝန်ရှိမှုဖြင့်ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ကျခံခဲ့ရသည်။

■ မင်းအောင်လှိုင်၏ ရန်ငြိုး

၎င်းဖြစ်စဥ်များဖြစ်ပွားပြီးနောက် ၂၀၁၉ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် ကပစတပ်ဖွဲ့ထိပ်ပိုင်းအရာရှိကြီးများဖြစ်သည့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်(ဟောင်း)ဗိုလ်ချုပ် ဆွေဝင်း အား စစ်ခေါင်းဆောင်မှ ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။

ဗိုလ်သင်တန်းအပတ်စဥ် ၇၁ ဆင်း ဗိုလ်ချုပ် ဆွေဝင်း သည် ယင်းကာလက အနာဂတ်ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်(ထုတ်ချုပ်) ရာထူးအတွက် လျာထားခြင်းခံထားရသော်လည်း ၎င်းဖြစ်စဥ်ကြောင့် တာဝန်ရှိမှုဖြင့် ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။

ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်(ဒုထုတ်ချုပ်) ရာထူးတွင် စစ်လက်နက်နှင့် အကြီးစားဆိုကာ ဗိုလ်ချုပ် ၂ ဦးမှ ပူးတွဲတာဝန်ယူထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ် ဆွေဝင်း သည် ဒုထုတ်ချုပ်(စစ်လက်နက်) ဖြစ်ကာ ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုလွင် (လက်ရှိစွမ်းအင်ဝန်ကြီး)မှာ ဒုထုတ်ချုပ် (အကြီးစား) ဖြစ်သည်။

ဒုထုတ်ချုပ်(စစ်လက်နက်) သည် ကပစတပ်များအား တာဝန်ခံရပြီး ဒုထုတ်ချုပ်(အကြီးစား) သည် တပ်မတော်အကြီးစားစက်ရုံတပ်များအား တာဝန်ခံရခြင်းဖြစ်၍ ဗိုလ်ချုပ် ဆွေဝင်း မှာ တာဝန်ရှိမှုဖြင့် ထုတ်ပယ်ခံရ ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

“ ဗိုလ်ချုပ် ဆွေဝင်း ကိုလည်း နေပြည်တော်စစ်တိုင်းရုံးထဲမှာ အကျယ်ချုပ်ထားပြီး စစ်တာ။ ရောင်းစားခဲ့တဲ့ လက်နက်တွေကို အလက်ရေအတိအကျနဲ့ပြန်ရအောင် သူကိုယ်တိုင်သွားညှိနှိုင်းတာ ပြန်ရခဲ့တယ်လို့သိရတယ်။ ဒါပေမယ့် အမှုအားလုံးပြီးတဲ့အချိန်မှာ ထုတ်ပယ်ခံလိုက်ရတယ်” ဟု ယင်းကာလ နေပြည်တော်၊ ကကထုတ်ရုံးချုပ်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူအရာရှိဟောင်းတဦးက ပြောသည်။

ထို့အပြင် ယခင်စစ်အာဏာရှင်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ၏ ယုံကြည်ရသူတဦးဖြစ်သည့် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်(ဟောင်း) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေးနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်တို့အကြား တင်းမာမှုတချို့ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် သက်တော်ရှည် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး အနားပေးခံခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။

“ ထုတ်ချုပ်ကြီးက မအလ ဆီကို ကိုဆွေဝင်း(ဒုထုတ်ချုပ်)ကိုတော့ ကျနော့်ကိုပြန်ပေးပါဆိုပြီး (ဖြုတ်မပစ်ဖို့) ပြောတယ်။ အဲ့ဒါနဲ့ သူတို့အခြေအတင်တွေဖြစ်ကြပြီး အဲ့ဒီနေ့ချင်းပဲ ထုတ်ချုပ်အသစ် ကံမြင့်သန်း ကို အစားထိုးလိုက်တာ။ ချက်ချင်းရုံးကနေ နေရာဖယ်ခိုင်းပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေးကို ယာယီထိန်းသိမ်းလိုက်တဲ့သဘော” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး နေရာတွင် လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးတပ်မဟုတ်သည့် ပြင်ဦးလွင်အခြေစိုက် တပ်မတော်သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာသုတေသနဌာန တပ်မှူးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးချုပ် အဆင့်သာရရှိသေးသူ ကံမြင့်သန်း အား တဆင့်ကျော် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးဖြင့် ထုတ်ချုပ်အသစ်အဖြစ် ချက်ချင်းအစား ထိုးခဲ့သည်။

ယင်းကာလတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး အနားပေးခံရမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး သတင်းဌာနများ၏ မေးမြန်းချက်အား သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက “ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး အနားပေးခံရခြင်း မရှိကြောင်း၊ ပညာရှင်အဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြောင်း” ဆိုကာ ငြင်းဆိုခဲ့ကြောင်း ဧရာဝတီသတင်းဌာနက ရေးသားခဲ့သည်။

သို့သော် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ၂၆ ရက်တွင်ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုတပ်ဖွဲ့ ၇၅ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်နေ့အခမ်းအနားအခင်းအကျင်း မြင်ကွင်းများသည် စစ်ခေါင်းဆောင်နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း သိန်းဌေးတို့ အကြား တင်းမာမှုကို သက်သေခံနေသည်။

၎င်းအခမ်းအနားတွင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကံမြင့်သန်းနှင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ကကထုတ်ရုံးချုပ်အရာရှိကြီးများအပါအဝင် ထုတ်ချုပ်ဟောင်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အေး၊ ဒုထုတ်ချုပ်ဟောင်း ဦးကိုကိုလွင် (လက်ရှိစွမ်းအင်ဝန်ကြီး)တို့အပြင် အငြိမ်းစားရယူသွားသည့် ကကထုတ်တပ်ဖွဲ့မှ စက်ရုံမှူးဟောင်းများနှင့် အရာရှိကြီးဟောင်းများအားလုံးနီးပါး တက်ရောက်ခဲ့သည်ကိုတွေ့ရသော်လည်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး အား အခမ်းအနားတွင် မတွေ့ရပေ။

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းဌေး နေရာတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မှ ၎င်းယုံကြည်ရသည့် ပြင်ပမှ ဗိုလ်ချုပ် ၁ ဦးအားအစားထိုးကာ ကပစတပ်ဖွဲ့တခုလုံးကို တင်းကျပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု အထက်ပါ ကပစတပ်တွင်း ၂၅ နှစ်နီးပါးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူက ဆိုသည်။

“ ကံမြင့်သန်းရောက်လာပြီးကတည်းက ကကထုတ် က ပျက်တော့တာပဲ”

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ကံမြင့်သန်း သည် ထုတ်ချုပ်အဖြစ် ၇ နှစ်ခန့် တာဝန်ယူခဲ့ပြီးနောက်ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလအတွင်း ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို ပြောင်းရွှေ့ခံရပြီးကာ မအူပင်မြို့နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် စစ်ခေါင်းဆောင်က ရွေးကောက်ပွဲဝင်စေခဲ့သဖြင့် ၎င်းနေရာအား ဗိုလ်ချုပ် မိုးမြင့်ဆွေက ဆက်ခံခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

” အဓိက ကပစ ၁၁ ဖြစ်စဥ်မှာ ဒီလောက်အကြာကြီး ခိုးထုတ်နေတာကို သတင်းမရဘူးလား။ အောက်တပ်တွေကို မကြပ်(မကြပ်မတ်)လို့ ဒီလိုဖြစ်ရတာဆိုပြီး သူ့ကိုယ်စား ကြပ်ဖို့အတွက် ထုတ်ချုပ်ကို သူယုံကြည်ရတဲ့သူကို ခန့်တော့တာပဲ”

ကပစတပ်တွင်း လက်နက်ရောင်းစားသည့်ဖြစ်စဥ်များအပြီး စစ်ခေါင်းဆောင်က ကပစတပ်ဖွဲ့အားထိန်းချုပ်နိုင်ရေး ၎င်းယုံကြည်ရသူ ပြင်ပစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ဟောင်း) ကံမြင့်သန်း၊ ၎င်းနောက် လက်ရှိထုတ်ချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးမြင့်ဆွေကို ခန့်အပ်ကာ ကပစတပ်များကို ဆက် လက်တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်နေခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အထက်ပါသတင်းရင်းမြစ်က ပြောသည်။

စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်အနေဖြင့် ၎င်းတပ်ချုပ်ရာထူးစတင်ရယူချိန်ကတည်းက ကပစတပ်များအား စည်းကမ်းလျော့ရဲသည့်တပ်များဟု သတ်မှတ်ကာ ကပစတပ်များအား အခြားတပ်ဖွဲ့များထက် ပိုမိုတင်းမာမှုရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

” အရင်က ထုတ်ချုပ်တွေက ပညာရှင်တွေဆိုတော့ သူ(မင်းအောင်လှိုင်)သိပ်မပြောရဲဘူး။ ကံမြင့်သန်း ရောက်လာပြီးတော့ စပြီးအကြပ်ခံရတာ။ ခုနောက်ပိုင်းထုတ်ချုပ်တွေကတော့ သူ့ကို ဘယ်လှန်ရဲမလဲ။ မိုးမြင့်ဆွေမှ မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်သူ့ ခန့်ခန့် လက်ညိုးထောင် ခေါင်းငြိမ့်ပဲ လာမှာပဲ”

ရေးသားသူ – မြတ်

“တပ်ရင်းမှူးရောင်းရန်ရှိသည်” ဆိုတဲ့ အရောင်းပိုစ့်တခုက လူမှုကွန်ယက်ပေါ်မှာ စိတ်ဝင်စားသူများခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ၉၇၀၆ တပ်ရင်း (ဒေါင်းနီတပ်ဖွဲ့)ရဲ့ တပ်ရင်းမှူးကို ကျပ်သိန်း ၁၀၀ နဲ့ရောင်းချဖို့ ကမ်းလှမ်းဖော်ပြခဲ့တဲ့ ပိုစ့်တခုပါ။

ရောင်းချခံရသူက အသက် ၃၁ နှစ်အရွယ် တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်လက်ျာ ဖြစ်ပြီး စကားပြောကောင်း၊ ရုပ်ရည် သန့်ပြန့်တဲ့ လူပျိုကြီးဖြစ်ပါတယ်။ တပ်ရင်းမှူးတောင် ထုတ်ရောင်းနေရတဲ့ ၉၇၀၆ တပ်ရင်းဟာ တိုက်ပွဲဖော်ဖို့ ကျည်ဆန်လိုအပ်ချက်မြင့်မားနေတာကြောင့်ပါ။

တပ်ရင်းမှူးကိုရောင်းချခဲ့သူ ဒေါင်းနီတပ်ဖွဲ့ရဲ့ တပ်ရေးဗိုလ် ဗိုလ်လေးလုံးက “ရှေ့တန်းမှာ လက်နက်ခဲယမ်း လိုအပ်လို့ဆိုပြီး ကျနော်တို့နောက်မှာထားထားတဲ့ သက်စောင့်ဂန်း(သေနတ်)တွေတောင် ပေါင်ပြီး ခဲယမ်းဖြည့်တင်းထားရတယ်။ အဲ့တော့ ကျနော်တို့အနေနဲ့ နောက်ထပ်ခဲယမ်းဖြည့်ဖို့ ဘာမှလည်း အဆင်မပြေတာနဲ့ ဒီ Content လေး ခေါင်းထဲပေါ်လာတော့ တပ်ရင်းမှူးကိုတောင်မတိုင်ပင်ဘဲ တင်ဖြစ်သွားတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေဘိုခရိုင်အတွင်းမှာ အဓိကစစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ဒေါင်းနီတပ်ဖွဲ့ဟာ ၂၀၂၁ အောက်တိုဘာလကတည်းက စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ တည်ထောင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး အခုနှစ်မေလကမှ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ-NUG ရဲ့ အမှတ် ၉၇၀၆ တပ်ရင်းအဖြစ် တပ်ရင်းအသိအမှတ်ပြုကုဒ် ရရှိထားတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

လူငယ် သူငယ်ချင်း ၄ ဦးကနေ အစပြုခဲ့တဲ့ ဒီတပ်ဖွဲ့ဟာ အခုဆိုရင် အင်အားရာချီတဲ့အထိ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေရှိနေပြီး ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအပါအဝင် တိုက်ပွဲပေါင်းများစွာ တိုက်ခိုက်နေတဲ့တပ်ဖွဲ့ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတပ်ဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ဗိုလ်လက်ျာက ၂၀၁၇ ကတည်းက ရန်ကုန်မြို့၊ ရန်ကင်းမြို့နယ် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီရဲ့ လူငယ်ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်တဦးပါ။

ဆန်ပွဲရုံပိုင်ရှင်၊ အိမ်ခြံမြေရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေ လုပ်ကိုင်‌‌ဖြတ်သန်းခဲ့တဲ့ ဗိုလ်လက်ျာက ၂၀၂၁ မှာပဲ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ဘဝကနေ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်တဦးအဖြစ်ကို ကူးပြောင်းဖို့ ဖြစ်လာပါတယ်။

“ပထမဆုံးက ထောက်ပို့လုပ်နေတာပါ။ အဲဒီမှာ သတင်းရတာနဲ့ စစ်ကိုင်းဘက်ကိုထွက်လာခဲ့တာ။ အဲ့ဒီနောက် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာ”လို့ ဗိုလ်လက်ျာက ပြောပါတယ်။

တပ်ရင်းစတင်တည်ထောင်ချိန်မှာ ရန်ကုန်မှာနေထိုင်စဉ်စီးခဲ့တဲ့ကားကို ရောင်းချကာ AK အမျိုးအစား‌မောင်း ပြန်ရိုင်ဖယ်တွေ ဝယ်ယူအစပြုခဲ့ပြီး တပ်သက်တမ်း ၂ လခန့်ကြာမြင့်ချိန်အတွင်းမှာပဲ တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အားဟာ တပ်ရင်းတခုခန့်အထိ များလာတာကြောင့် တပ်ဖွဲ့စစ်အသုံးစရိတ်အတွက် သူငယ်ချင်း ၄ ဦးပိုင်ဆိုင်သမျှကို ထပ်မံရောင်းချရပြန်ပါတယ်။

” အဲဒီတုန်းက အင်တာနက်လိုင်းတွေလည်း အဖြတ်ခံထားရတယ်လေ။ တပ်ရင်း Page (ဖေ့ဘွတ် လူမှုကွန် ယက်စာမျက်နှာ)လည်းမရှိသေးတော့ တော်တော်ရုန်းကန်ခဲ့ရတယ်”လို့ ဗိုလ်လက်ျာက ပြန်ပြောပြပါတယ်။

အဲဒီနောက် လက်နက်ခဲယမ်းနဲ့ စစ်ရေးအတွေ့အကြုံယူဖို့ မိုးကုတ်-သပိတ်ကျင်း-ကျောက်မဲ-နောင်ချို မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေလို ကြီးမားတဲ့ မြို့သိမ်းစစ်ဆင်ရေးတွေမှာ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ဖို့ ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဒေါင်းနီတပ်ရင်းမှူးဦးဆောင်တဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ဦးဟာ ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာလမှာ ရှမ်းမြောက်ဒေသ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးဒုတိယလှိုင်းရဲ့ စခန်းသိမ်း၊မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေမှာ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရပြီး အဲ့ဒီထဲက နောင်ချိုမြို့အခြေစိုက် အမှတ် ၁၁၄ ခြေလျင်တပ်ရင်း၊ အမှတ် ၁၁၅ ခြေလျင်တပ်ရင်းတွေကို သိမ်းပိုက်တဲ့တိုက်ပွဲတွေဟာ ထင်ရှားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ပထမ မိုးကုတ်ဗျူဟာနဲ့ပူးပေါင်းပြီး စစ်ဆင်ရေးလုပ်။ လုပ်ပြီးတော့ MDY-PDFနဲ့ ပြန်ပေါင်း။အဲဒီမှာ ပေါင်းပြီးမကြာဘူး စစ်ဆင်ရေးလုပ်ရတာ။အဲဒီမှာ နောင်ချိုမြို့နယ်၊ သရက်ကုန်းစစ်ဆင်ရေးလုပ်ရတာမှာ ကျနော်တို့အထဲက ဒုစစ်ရေးတာဝန်ခံကျတယ်။ပြီးတော့မကြာဘူး တရက်နှစ်ရက်ပဲ ရှိသေးတယ်။ ခွဲမှူးနှစ်ယောက်စလုံးကျတယ်။ နောက်ထပ်ရဲ‌‌ဘော်တယောက်လည်း ၄၀ မမ နဲ့ ခေါင်းမှန်ပြီး ဒဏ်ရာပြင်းပြင်းထန်ထန်ရတယ်။ ဒါတွေက မှတ်မှတ်ရရတိုက်ပွဲအခြေအနေတွေပဲ”လို့ ဗိုလ်လက်ျာက ပြောပါတယ်။

ရှမ်း-မန်းစစ်ဆင်ရေးတွေကနေပြန်လာပြီးတဲ့နောက် အခုနှစ်ဇူလိုင်လအတွင်းက ရွှေဘိုမြို့နယ်က စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့အရေးပါတဲ့ ဟင်္သာကြီးရွာပျူစောထီးအထိုင်စခန်းအပါ ဗျူဟာကုန်း ၃ ကုန်းကို ဒေသတွင်းမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ပူးပေါင်းပြီး တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

ကျောက်မြောင်းအခြေစိုက် ခမရ ၁၅ က ဗိုလ်မှူးအဆင့်ရှိသူ ဦးဆောင်အထိုင်ချပြီး လူ၊ လက်နက်၊ ခဲယမ်းအင်အားတောင့်တင်းတဲ့ ဗျူဟာကုန်းစခန်းတွေဖြစ်တဲ့အလျောက် လွယ်လွယ်ကူကူတိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့တာမဟုတ်ဘဲ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေလည်း တနေ့လုံးအသည်းအသန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရတာပါ။

အဲ့ဒီတိုက်ပွဲတွေကို ဒေါင်းနီတပ်ဖွဲ့အပါ PDF တပ်ရင်း ၆ ရင်း ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်ရင်း ၆ ရင်းပေါင်း လက်နက်ငယ်ကျည်ဆန် ၁ သိန်းကျော်အထိ အသုံးပြုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

” နာရီဝက်လောက် နင်လား၊ငါလား၊ Battle (တိုက်ပွဲ)ဆိုင်ရပြီဆိုရင် တပ်စိတ်တစိတ်၊ နှစ်စိတ်တောင် ရာချီပြီးကုန်တာ။ ကျည်လိုအပ်ချက်က အရမ်းကိုမြင့်မားတယ်” လို့ တိုက်ပွဲအတွေ့အကြုံကို ဗိုလ်လက်ျာက ပြန်ပြောပြပါတယ်။

အဲ့ဒီတိုက်ပွဲမှာ အသုံးပြုရတဲ့ကျည်ဆန်တွေ ပြန်လည်ဖြည့်တင်းဖို့လိုအပ်တာကြောင့် ကြံရမရဖြစ်ပြီး တပ်ရင်းမှူးကို ရောင်းချတဲ့ပိုစ့်ကို လူမှုကွန်ယက်မှာတင်ဖြစ်ခဲ့တာလို့ တပ်ရေးဗိုလ်က ပြောပါတယ်။

“လတ်တလောကြုံတွေ့နေရတာက စစ်ဆင်ရေးကာလဖြစ်တော့ ကျနော်တို့ရဲဘော်တွေကို ကျည်ကာအင်္ကျီတွေ၊ ဦးထုပ်တွေ ဆင်ပေးနိုင်ဖို့ လုံးပန်းနေရတယ်” လို့ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌တပ်ရေးဗိုလ် ဗိုလ်လေးလုံးက ပြောပါတယ်။

တပ်ရင်းမှူးကို ရောင်းချတဲ့ပို့စ်ဟာ လူမှုကွန်ယက်မှာ စိတ်ဝင်စားသူများပြားခဲ့ပြီး ထောက်ပို့အဖွဲ့တခုက ကျပ် သိန်း ၁၀၀ နဲ့ ဝယ်ယူမှုအပါအဝင် အဲဒီအရောင်းပို့စ်ကနေ ကျပ်သိန်း ၃၀၀ ခန့်အထိ ထောက်ပံ့ငွေရရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေါင်းနီတပ်ဖွဲ့ဆီက သိရပါတယ်။

ကျည် ၁ တောင့်ကို လက်ရှိအနိမ့်ဆုံး ပေါက်ဈေးက ၅,၆၀၀ ကျပ်ပါ။ သိန်း ၃၀၀ ဆိုရင် ကျည် ၅၀၀၀ ကျော်ပဲရပါတယ်။ ဟင်္သာကြီးရွာတိုက်ပွဲဟာ တပ်ရင်း ၁ ရင်းကို ကျည် ၂ သောင်းဝန်းကျင် ကုန်ကျခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အဲ့ဒီရရှိငွေဟာ ဟင်္သာကြီးရွာစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲတွေမှာအသုံးပြုခဲ့တဲ့ ကျည်ဆန်ဖိုး ကုန်ကျငွေတချို့ကိုသာ ပြန်လည်ဖြည့်ဆည်းနိုင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိ လက်နက်နဲ့ကျည်ဆန်ဖိုး ကျပ်သိန်း ၁,၅၀၀ ကျော် အကြွေးတင်နေသေးတယ်လို့ တပ်ရင်းမှူးဗိုလ်လက်ျာက ပြောပါတယ်။

ရှမ်းမြောက်နဲ့မန္တလေးမှာ ပါဝင်ခဲ့ရတဲ့ ရှမ်း-မန်းနဲ့ တပ်ရင်းအခြေစိုက်ရာ အညာမြေစစ်ဆင်ရေးတွေမှာ ဒေါင်းနီတပ်ဖွဲ့အတွက် ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာပေးဆပ်မှုတွေလည်း ရှိနေခဲ့ပါတယ်။

ရှမ်း-မန်းစစ်ဆင်ရေးကာလ ၁ နှစ်ခွဲအတွင်း ဒေါင်းနီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦး တိုက်ပွဲကျသေဆုံးခဲ့မှုအပါအဝင် တပ်ဖွဲ့ သက်တမ်း ၄ နှစ်အတွင်း တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၂ ဦးအထိ အသက်ပေးထားရပါတယ်။ အများစုက နောင်ချိုမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေးမှာ ကျဆုံးခဲ့တာပါ။

ဒေါင်းနီတပ်ဖွဲ့ဟာာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့တပ်ရင်းတခုဖြစ်ပြီး ဝန်ကြီးဌာနကတာဝန်ပေးတဲ့နေရာတွေမှာ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေစေလွှတ်တိုက်ခိုက်နေရပေမယ့် တပ်ရင်းအသိအမှတ်ပြု နံပါတ်ရရှိပြီး ၆ လအကြာ ယခုနိုဝင်ဘာလအထိ ငွေကြေးနဲ့ ရိက္ခာအထောက်အပံ့တစုံတရာမရရှိခဲ့ဘူးလို့ သိရပါတယ်။

” ကိုယ့်သေနတ်ကို ဝယ်သုံး‌နေရတဲ့အနေအထားရှိတယ်။ ‌သေနတ်တလက်ရဖို့ ပိုက်ဆံတွေစုရတယ်။ လုပ်ရတယ်။ ကိုယ်ပိုင်ပိုက်ဆံရှိရင်လည်း စိုက်ပြီးဝယ်ရတယ်။ တခါတလေ အတိုးတွေယူပြီး ဝယ်ရတယ်။ အဲ့ဒါနဲ့တင် ပြီးသွားတာမဟုတ်ဘူး။ အဲ့သေနတ်မှာသုံးမယ့် ကျည်လိုအပ်ချက်တွေက အများကြီးပဲ။ တပ်ရင်းတိုင်း တပ်ရင်းတိုင်းမှာ အခက်အခဲတွေရှိတယ်။ တိုက်ပွဲတိုက်နေရတဲ့သူတွေ ရဲဘော်တိုင်းနီးပါးသိတယ်”လို့ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ဗိုလ်လက်ျာက ပြောပါတယ်။

၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးက လက်နက်ငယ်ခွဲတမ်းတချို့ရရှိခဲ့ပေမယ့် လုံလောက်တဲ့အရေအတွက်မဟုတ်ဘဲ သိန်း ၁၀၀ တန် ဗိုလ်လက်ျာတို့တပ်ရင်းမှာ ပျက်စီးနေတဲ့ မောင်းပြန်သေနတ် ‌‌‌‌‌၁၅ လက်သာ လတ်တလောပြစရာရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကောင်းမွန်တဲ့ မောင်းပြန်သေနတ်တွေကို ရှေ့တန်းစစ်ဆင်ရေးတွေမှာ လိုက်ပါနေတဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဆီ ဦးစားပေး ပို့ပေးထားရပြီး နောက်ချန်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကတော့ ပျက်စီးမှုရှိနေတဲ့ သေနတ်တွေကို ပြင်ဆင်အသုံးပြုနေရတာပါ။

ဒေါင်းနီတပ်ဖွဲ့ဟာ ဝက်လက်၊ စစ်ကိုင်း၊ မတ္တရာမြိုနယ်တွေအထိအပြင် ၁၀၂၇ ဒုတိယပိုင်းနဲ့ ရှမ်း-မန်းစစ်ဆင်ရေးတွေမှာ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တပ်ဖွဲ့သက်တမ်း ၄ နှစ်အတွင်း သင့်တင့်တဲ့ တိုက်ပွဲအတွေ့အကြုံတွေရရှိထားသလို တိုက်ရည်ခိုက်ရည်လည်းကောင်းမွန်လာတယ်လို့ ပူးတွဲတိုက်ခိုက် နေတဲ့ တပ်ရင်းတချို့က ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ NUG MOD ကွပ်ကဲမှုနယ်မြေတချို့မှာ ဝန်ကြီးဌာနညွှန်ကြားချက်နဲ့ တိုက်ပွဲတွေဖော်ဆောင်နေရသလို တပ်ရင်းအခြေစိုက်ထားတဲ့ ဝက်လက်မြို့နယ်ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က စစ်ကြောင်း ၅ ကြောင်းခွဲကာ အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ရက်ရှည်စစ်ကြောင်းထိုးနေတာကြောင့် ပြန်လည်ခုခံဖို့ ကျည်ဆန်လိုအပ်ချက်တွေရှိနေတယ်လို့ တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်လကျ်ာက ပြောပါတယ်။

“ပြည်သူတွေအနေနဲ့ တော်လှန်ရေးမပြီးမချင်း တတ်နိုင်သမျှနိုင်တဲ့ဘက်ကနေ နိုင်သလောက်ထည့်ဝင်ပြီး တကယ်အလုပ်လုပ်နေတဲ့သူတွေလည်းအားရှိအောင် နောက်ပြီး တကယ်စကစကိုတော်လှန်နေတဲ့၊စစ်ကြောင်းတွေကိုချေမှုန်းမယ့် တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့တွေအတွက် ထောက်ပို့ပေးကြပါဦးလို့ ပြောချင်ပါတယ်”

မြေလတ်အသံ၊ စက်တင်ဘာ ၂၇၊ ၂၀၂၅။

ရေးသားသူ – အောင်စိုး(မြောက်ဦး)

စစ်ကိုင်းတိုင်းနဲ့ ကချင်ပြည်နယ်အစပ်မှာရှိတဲ့ ဗန်းမောက်မြို့တခုလုံးကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် – KIA နဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် – PDF ပူးပေါင်းတပ်က ၆ ရက်နဲ့တိုက်ခိုက်ပြီး အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်လိုက်နိုင်ပါတယ်။

ဗန်းမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ဧပြီလအတွင်းက NUG ၊ PDF တပ်တွေ နောက်ဆုံးတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တဲ့ ဗန်းမောက်နဲ့ကပ်လျက်က အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေလောက် ပြင်းထန်မှုမရှိခဲ့သလို မြန်မြန်ဆန်ဆန်ပဲ တိုက်ခိုက်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့တာပါ။

အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၄ ဩဂုတ်လက စတင်ခဲ့ပြီး မြို့ကိုတော ယခုနှစ် ဧပြီလမှသာ ၈ လကြာတိုက်ခိုက်ခဲ့ရပြီးမှ အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တာပါ။ တိုက်ပွဲကာလ ၈ လ အတွင်းမှာလည်း အင်းတော်မြို့ပေါ်ရှိ စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေနဲ့ တိုက်ပွဲပေါင်းအမြောက်အမြားဖြစ်ခဲ့ပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရတာပါ။

မကြာသေးခင်က ဗန်းမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမှာတော့ မြို့ကို ၆ ရက်နဲ့သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး အဲ့ဒီလို မြန်မြန်ဆန်ဆန်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တာဟာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ တွက်ချက်မှုမှားယွင်းခဲ့တဲ့အပေါ် တော်လှန်ရေးတပ်တွေက အခွင့်ကောင်းယူနိုင်ခဲ့တာလို့ မြေပြင်တော်လှန်ရေးသတင်းရင်းမြစ် ၂ ဦးထက်မနည်းက ပြောဆိုပါတယ်။

၆ ရက်သာကြာတဲ့ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ

ဗန်းမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေက စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်မှာစတင်ခဲ့ပြီး ၆ ရက်အကြာ စက်တင်ဘာ ၂၁မှာ အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တာပါ။

တိုင်းလျှမ်(ခေါ်)ရှမ်းနီ ၊ ကနန်း၊ ကဒူးလူမျိုးတွေအများဆုံးနေထိုင်ကြတဲ့ အဲ့ဒီဗန်းမောက်မြို့မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့အခြေစိုက်တပ်ရင်းမရှိပေမယ့် စစ်တပ်ရဲ့မိတ်ဖက် ရှမ်းနီအမျိုးသားတပ်-SNA က အဓိကထိန်းချုပ်ထားပါတယ်။

ဗန်းမောက်မြို့ပေါ်မှာ SNA တပ်ရဲ့ တပ်မဟာ ၆၁၄ ၊ ၉၇၂ ၊ စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ ရှေ့တန်းတပ်မ ၇၇ တပ်တချို့၊ ရဲနဲ့ ပျူစောထီး ပူးပေါင်းအင်အား ၄၀၀ ကျော်ဟာ မြို့ပေါ်နဲ့အနီးစခန်းနေရာ ၁၈ ခုနဲ့ တပ်စွဲအထိုင်ချထားပြီး အဲ့ဒီထဲက ဗျူဟာကုန်း၊ နယ်စပ်ဒေသနဲ့တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးသင်တန်းကျောင်း (နတလ)၊ မြို့မရဲစခန်းတွေမှာ အင်အား ၁၀၀ ခန့်စီနဲ့ အများဆုံးထားရှိပြီး ခုခံခဲ့တာလို့ မြေပြင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီ SNA နဲ့ စစ်ကော်မရှင်ပူးပေါင်းတပ်အင်အား ၄၀၀ ကျော်ကို SNA ဗျူဟာမှူး ရဉ်ထွန်း က ဦးစီးတာပါ။

တိုက်ပွဲစတင်တဲ့ စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ ဗန်းမောက်မြို့ပေါ်က စစ်ကော်မရှင်တပ်စခန်းတွေအနက် မြို့အစွန်ရှိ ကာကင်းစခန်းတာဝါတိုင်ကုန်းနဲ့ အောင်ကမ္ဘာသိန်း KTV စခန်းတွေကို ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်မှုနဲ့အတူ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို စတင်ကြေညာတိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ မြေပြင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ နီးစပ်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

“ဒီဘက်က ကျနော်တို့ ထိုးစစ်ဆင်တော့ အတင်းမခုခံဘူး၊ ခံပစ်ပြီး ပစ်ဆုတ်သွားတာပေါ့။ ဒီဘက်မှာလည်း ဂူထဲအောင်းနေတဲ့ ခြင်္သေ့ကိုတောင် အပြုတ်ဖြုတ်ခဲ့တဲ့ တပ်မ ၇၇ရှေ့တန်းဌာနချုပ်အခြေစိုက်တဲ့ အင်းတော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ထားတာဆိုတော့ ရှိန်တာလည်းပါမယ်။ သူတို့ ဗျူဟာပြန်ဆွဲချင်လို့လည်း ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မြန်မြန်ဆုတ်သွားတာပေါ့” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ဗန်းမောက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းကနေ ၁၀ ကြိမ်ထက်မနည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဒရုန်း၊ လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ပါ စစ်ကူပေးတိုက်ခိုက်ခဲ့သလို ကြောင်လည်ရွာစခန်းကုန်းကလည်း ဗန်းမောက်မြို့ကို ကား ၁ စီးနဲ့ စစ်ကူစစ်ကြောင်းပို့ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ အမှတ် – ၁ စစ်ဒေသက စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

အဲ့ဒီစစ်ကူစစ်ကြောင်းကားကိုလည်း တော်လှန်ရေးတပ်တွေက ဖြတ်တောက်တိုက်ခိုက်ပြီး ကားကိုပါ မီးရှို့ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့ကာ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း လက်နက်ငယ် ၅ လက်၊ ကျည်မျိုးစုံ ၁၃,၀၀၀ ကျော် ၊ ၁၂၀ မမ ဗုံးသီးအပါ ဗုံးသီးမျိုးစုံအလုံး ၃၀၀ ကျော် ၊၊ နင်းမိုင်း ၃လုံး၊ တိုက်မိုင်းမျိုးစုံ ၂၀ လုံး၊ ဖိုက်ဘာမိုင်း ၇လုံး၊ ကျည်အိမ်မျိုးစုံ ၂၉ ခုနဲ့အခြားဆက်စပ်ပစ္စည်းတွေသိမ်းဆည်းရရှိခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

တိုက်ပွဲတွေအတွင်း ရှမ်းနီအမျိုးသားတပ်မတော်-SNA မှ ဗိုလ် ၁ ဦးအပါ ၆ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်တွေဘက်ကလည်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းဗုံးကြဲတိုက်မှုမှာ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ မြေပြင်တော်လှန်ရေးရဲဘော်တွေက ပြောပါတယ်။

မြို့ကို ဆုတ်ခွာလက်လွှတ်လိုက်ပြီးတဲ့နောက် SNA နဲ့စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေဟာ စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက် မှာ ဗန်းမောက်မြို့ဝန်းကျင်ကနေ ရွှေချောင်းရွာ၊ ပင်းဟင်းခါးရွာနဲ့ သာယာကုန်းရွာတွေမှာ ကာကင်းထိုင်ထားပြီး အများစုကတော့ မြို့မြောက်ဘက်ခြမ်းရှိ မံကုန်းရွာနဲ့ အနောက်တောရွာကို ဆုတ်ခွာပူးပေါင်းသွားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အတွက်မှားခဲ့တဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်

ကသာခရိုင်အတွင်းမှာ ဗန်းမောက်၊ အင်းတော်၊ မော်လူး၊ ကသာစတဲ့ မြို့ ၄ ခုက နယ်နိမိတ်ဆက်စပ်တည်ရှိနေပြီး အဲဒီထဲက အင်းတော်နဲ့ မော်လူးမြို့ကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ – NUG လက်အောက် PDF တပ်တွေက သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားကာ သိမ်းပိုက်ဖို့ကျန်ရှိနေတဲ့ ကသာနဲ့ဗန်းမောက်မြို့ဟာ အင်းတော်မြို့ရဲ့ ဘယ်၊ညာတဖက်တချက်ဆီမှာ တည်ရှိတာပါ။

အဲ့ဒီမြို့ ၂ ခုအနက် PDF တွေထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အင်းတော်မြို့နဲ့ မိုင် ၃၀ ကျော်အကွာအဝေးရှိတဲ့ ဗန်းမောက်မြို့ထက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာမှာရှိပြီး ပိုမိုနီးကပ်တဲ့ ကသာမြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေက ဦးစွာတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်လာနိုင်တယ်လို့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ကယူဆခဲ့ပုံပေါ်ကြောင်း မြေပြင်အခြေအနေတွေကိုသိရှိတဲ့ ကသာပကဖနဲ့နီးစပ်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီယူဆချက်ကြောင့် အင်းတော်မြို့တိုက်ခိုက်ခံရပြီးချိန် ဧပြီလအတွင်းမှာ ဗန်းမောက်မြို့ပေါ်မှာမူလကရှိနေတဲ့ တပ်မ ၇၇ လက်အောက်စစ်အင်အား ၁၀၀ ကျော်ကို ကသာမြို့ဆီ လေကြောင်းကတဆင့် ပြောင်းရွှေ့ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး ဗန်းမောက်မြို့ပေါ်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ် အင်အားတချို့ကိုသာချန်ခဲ့ကာ SNA တပ်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းထားရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

” သူတို့က ကသာကို အရင်သိမ်းမယ်ထင်ပြီးတော့ ဗန်းမောက်ကလူတွေကို ဟတ်စကီး(ရဟတ်ယာဥ်)နဲ့ ကသာကို သွားပို့ထားတယ်။ အဲ့တော့ ဗန်းမောက်မှာ လူအင်အားနည်းသွားတယ်။ SNAတွေက စကစလို မဟုတ်ဘူး။ သူတို့က ဇ မရှိဘူး။ သူတို့မှာက ပေါ်တာဆွဲထားတဲ့လူငယ်တွေ များတယ်” လို့ သူက ရှင်းပြပါတယ်။

အဲ့ဒီနောက် စစ်ကော်မရှင်တပ်အင်အားနည်းပါးသွားတဲ့ ဗန်းမောက်မြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေက အခွင့်ကောင်းယူကာ ၄ လကျော်အကြာ စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက်မှာ စတင်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက် ည ၉ နာရီခန့်မှာ SNA ဦးဆောင်တဲ့တပ်တွေအားလုံး မြို့တွင်းစခန်းတွေကနေ ဆုတ်ခွာထွက် ပြေးသွားခဲ့လို့ စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက် မနက်ပိုင်းမှာ ဗန်းမောက်မြို့ကို အလုံးစုံးထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့တာပါ။

SNAတပ်အနေနဲ့ ဗန်းမောက်တိုက်ပွဲမှာ အဓမ္မစစ်မှုထမ်းစုဆောင်းထားတဲ့ ရှမ်းနီလူငယ်တွေနဲ့ အဓိကထား တိုက်ခိုက်ခဲ့တာတွေကြောင့် တိုက်ပွဲအတွေ့အကြုံနည်းတဲ့ ရှမ်းနီတပ်သားတွေဟာ ထိုးစစ်ကိုမခုခံနိုင်ဘဲ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမြန်ဆန်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

CDM တပ်မတော်သားတွေနဲ့ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ မြန်မာ့စစ်ဘက်ရေးရာကာကွယ်ရေးနဲ့လုံခြုံရေး – MDSI အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်ကြီး ဇင်ယော် ကလည်း အတွက်မှားခဲ့တဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်အနေနဲ့ ဗန်းမောက်မြို့ရဲ့စစ်အင်အားကိုအနည်းဆုံးအခြေအနေနဲ့ ရှမ်းနီတပ်လက်ထဲလွှတ်ထားခဲ့တာကြောင့် လေကြောင်းပစ်ကူတွေနဲ့ ခုခံခဲ့ပေမယ့် အခုလိုမြန်မြန်ဆန်ဆန် လက်လွှတ်လိုက်ရတာလို့ သုံးသပ်ပါတယ်။

” ရှမ်းနီပြည်သူ့စစ်က တကယ့်တကယ်တိုက်လာတဲ့အခြေအနေမှာ အနာခံပြီးမတိုက်ဘူး။ အလကားတော့ အသေမခံဘူး။ ရှမ်းနီလူမျိုး၊ ကဒူးလူမျိုးတွေကို တိုက်တာမဟုတ်ဘူးပေါ့နော်။ စစ်တပ်ကနေ သေနတ်ပေးထားလို့ တိုက်တယ်ဆိုတဲ့အနေအထားမျိုးဆိုတာကို သူတို့လည်းသိတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ဆုတ်သွားတဲ့အချိန်မှာ နောက်ကနေလိုက်ပြီး ထပ်ချပ်တိုက်တဲ့အနေအထားမျိုးလည်း မရှိဘူး” လို့ ပြောပါတယ်။

သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဗန်းမောက်မြို့အခြေအနေ

ဗန်းမောက်မြို့ပေါ်မှာ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် ၃ ခုရှိပြီး လူဦးရေ ၆,၀၀၀ ကျော် ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲစတင်ပြီ နောက်တရက် စက်တင်ဘာ ၁၆ မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်၊ ရဲ၊ ပျူစောထီး ၊SNA မိသားစုဝင်တွေနဲ့ Non- CDM ဝန်ထမ်း၂၀၀ကျော်ကို SNA စိုးမိုးထားတဲ့ ဗန်းမောက်မြို့နယ်အနောက်ခြမ်းကို ပို့ဆောင်ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ပါတယ်။

အဲ့ဒီနောက် SNA ဘက်က မြို့တွင်းကျန်ရှိနေတဲ့ ထောင်နဲ့ချီတဲ့ပြည်သူတွေကို မြို့ပြင်ထွက်ခွင့်ပိတ်လိုက်ကာ တိုက်ပွဲအတွင်း ပိတ်လှောင်ထားခဲ့တာပါ။

မြို့ကိုသိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်မှသာ ပိတ်မိနေတဲ့ ပြည်သူ ၅,၀၀၀ ကျော်ကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေက ကယ်ထုတ်ပြီး ကူညီရွှေ့ပြောင်းပေးနိုင်ခဲ့လို ပြည်သူထိခိုက်မှု ကြီးကြီးမားမားမရှိခဲ့ဘူးလို့ ဗန်းမောက်မြို့နယ်ပအဖနဲ့နီးစပ်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

” ဒါကတော့ ဗန်းမောက်အုပ်ချုပ်ရေးက အတတ်နိုင်ဆုံး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေပါတယ်။ အနီးဝန်းကျင်ကျေးရွာတွေမှာ စစ်ဘေးရှောင်နေကြပါတယ်။ မြို့ပေါ်မှာတော့ လေကြောင်းရန်စိုးရိမ်ရလို့ နေခွင့်မပြုသေးဘူး” လို့ သူကဆိုပါတယ်။

ဗန်းမောက်မြို့ကိုမသိမ်းပိုက်မီကတည်းက NUGအစိုးရဲ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေဟာ မြို့နယ်ရဲ့တောင်ပိုင်းနဲ့မြောက်ပိုင်းတွေကို ထိန်းချုပ်စိုးမိုးကာအုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားလည်ပတ်နေတာဖြစ်ပြီး လက်ရှိမြို့ကိုတော့ မြို့နယ်ပအဖထံမလွှဲပြောင်းသေးဘဲ ပူးပေါင်းတပ်တွေက ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားဆဲဖြစ်တယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို အမှတ် ၁ စစ်ဒေသကွပ်ကဲမှုနဲ့ အမှတ် ၁ စစ်ဒေသစစ်ဆင်ရေးမှူး၊ ကသာခရိုင် ကွပ်ကဲရေး မှူးဦးစီးပြီး ကသာခရိုင်အမှတ် ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ၅ တပ်ရင်း၊ ကသာခရိုင်ပကဖ လှုပ်ရှားအဖွဲ့၊ ပကဖ (ဗန်းမောက်မြို့ နယ်၊ ထီးချိုင့်မြို့နယ်၊ ကသာမြို့နယ်)၊ အမှတ် ၁ စစ်ဒေသ NCO သင်တန်းဆင်းစစ်ကြောင်း ၁၊ ၂၊ အထူးလှုပ်ရှားတပ်ရင်းများ၊ အမှတ် ၁ လက်နက်ကြီးတပ်ရင်း၊ ကသာခရိုင် လက်နက်ကြီးအဖွဲ့၊ ဒရုန်းအဖွဲ့များ (ကသာခရိုင် တပ်ရင်း ၂၊ တပ်ရင်း ၄၊ MOD အ မှတ် ၁ စစ်ဒေသ၊ ကသာခရိုင်ပကဖ) အဖွဲ့တွေက ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ-NUG နဲ့ လက်အောက် PDF တွေဟာ စစ်ကိုင်းအထက်ပိုင်းမှာ အင်းတော်၊ မော်လူး၊ ပင်လည်ဘူး၊ ခမ်းပတ်၊ မြို့သစ်၊ ရွှေပြည်အေးမြို့တွေကို သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားပြီး ဗန်းမောက်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးတဲ့နောက် တော်လှန်ရေးတပ်တွေထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ ၇ ခုမြောက်မြို့ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းနဲ့ကချင်ပြည်နယ်ကို ထိစပ်နေတဲ့ ကသာခရိုင်မှာ အင်းတော်၊ မော်လူး၊ ဗန်းမောက် မြို့တွေကို သိမ်းပိုက်ထားနိုင်တာကြောင့် ခရိုင်မြို့ဖြစ်တဲ့ ကသာမြို့တခုသာ သိမ်းပိုက်ဖို့ကျန်ရှိတော့တာပါ။

ဗန်းမောက်မြို့ဟာ ကချင်ပြည်နယ်ထွက်ပေါက် စစ်ကိုင်းနဲ့ကချင်အစပ်မှာရှိလို့ စစ်ကော်မရှင်တပ်အတွက်ရော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေအတွက်ပါအရေးပါတဲ့မြို့ဖြစ်ကာ စစ်ကော်မရှင်တပ်အနေနဲ့ ဗန်းမောက်မြို့ကို လက်လွှတ်လိုက်ရတာကြောင့် ကချင်ပြည်နယ်ကနေ စစ်ကိုင်းတိုင်းကို ကူးလူးဆက်ဆံနေတဲ့ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းထွက်ပေါက်တခုလုံး ပိတ်ဆို့သွားခဲ့ပြီလို့ ဗိုလ်ကြီး ဇင်ယော်က အခုလို ရှင်းပြပါတယ်။

“လူနဲ့ပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ မေးစိနဲ့လည်ပင်းဆက်စပ်တဲ့နေရာမှာ စစ်တပ်အတွက် ကျန်နေတဲ့ ထွက်ပေါက်တပေါက်ပေါ့။ ဧရာဝတီမြစ်ဝလွင်ပြင်မှာ အင်းတော်၊ နန့်စီးအောင်၊ ပင်လည်ဘူး အဲဒီနေရာတွေကို ထိန်းချုပ်ထားပြီးသားဖြစ်တဲ့အတွက် စစ်တပ်ဟာ ခေါင်းနဲ့ကိုယ်နဲ့ လည်ပင်းပိုင်းနေရာကိုလွတ်သွားပြီ။ အခု ဗန်းမောက် ကိုပါ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက ရသွားပြီဆိုတော့ စစ်ကောင်စီအတွက် ခေါင်းနဲ့ကိုယ်နဲ့ လုံးဝပြတ်သွားတဲ့ အနေအထားမျိုး”

မြေလတ်အသံ၊ ဩဂုတ် ၁၊ ၂၀၂၅။

ရေးသားသူ – မြတ်

မနက် ၄ နာရီဝန်းကျင်ဆိုလျှင် အိမ်ထောင်ဦးစီး ကိုထွန်းခင်တယောက် လုပ်ငန်းခွင်ဝင်ရန်ပြင်ဆင်လေ့ရှိသည်။ မနက်စာအဆာပြေအတွက်ရောင်းချမည့် မုန့်အကြော်များနှင့်လက်ဖက်ရည်အတွက် ထင်းမီးဖိုပြီး အားသွင်းမီးအိမ်မှလာသော မှိန်ပျပျအလင်းရောက်အောက်တွင် ပြင်ဆင်ကြော်လှော်ခြင်းကပင် ကိုထွန်းခင်တို့မိသားစု နိစ္စဓူဝလုပ်ငန်းစဥ်တခု။

ဖွင့်လှစ်ထားသည့် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်အတွက် ရောင်းချကြဖို့ပြင်ဆင်ရာမှာ ကိုထွန်းခင်တဦးတည်းတော့မဟုတ်။ ဇနီးဖြစ်သူနှင့် ဆိုင်အတွက် အကူခေါ်ထားသူ ၂ ဦး ကလည်း တာဝန်ကိုယ်စီယူကြရသည်။

ကိုထွန်းခင်က ညကနှပ်ထားသောဂျုံလုံးကို အသင့်ကြော်ရန်ပြင်ဆင်ချိန်တွင် ‌‌‌‌ဇနီးဖြစ်သူက စမူဆာ အစာသွပ်ဖို့ အာလူး၊ကြက်သွန်နီတို့ကို လှီးဖြတ်‌နေရသကဲ့သို့ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌လက်ဖက်ရည်ဖျော်ရန် ရေနွေးအိုးတည်တာဝန်ယူထားသည့် ယောက္ခမဖြစ်သူမှာလည်း ရေးနွေးအိုးအတွက်မီးထိုးနေကာ အကူကောင်လေးနှင့် စကားပြောလျက် ကိုယ်စီတာဝန်များဖြင့်။

ကိုထွန်းခင်တို့ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်လေးက မန္တလေးမြို့ ချောင်ကျကျရပ်ကွက်လေးတခုတွင်ရှိသည်။ ဆိုင်ဖွင့်ထားသော်လည်း လူဦးရေများများစားစားမရှိ။ ကိုထွန်းခင်တို့ ဇနီးမောင်နှံနှင့် အသက် ၄ နှစ်အရွယ်သားဖြစ်သူ၊ ယောက္ခမဖြစ်သူနှင့် ဆိုင်အကူကောင်လေး ၁ ဦး၊ ကောင်မလေး ၁ ဦးတို့သာရှိသည်။

ကိုထွန်းခင်က အသက် ၂၇ နှစ်သာ ရှိသေးပြီး ၎င်းတို့မိသားစုသည် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်ဇာတိဖြစ်သည်။ မန္တလေးမြို့ကို စစ်ဘေးလာ‌ရှောင်ရင်း ထိုနေရာလေးကို အိမ်ငှားကာ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ဖွင့်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

နေရာကမဆိုးလှဘူးဟု ပြောရမည်။ ရပ်ကွက်၏ မိန်းလမ်းမနေရာကျသည်။ အိမ်က ထရံကာနှစ်ထပ်အိမ်ဖြစ်ပြီး အောက်ထပ်တွင် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ဖွင့်နိုင်သည့် အကျယ်ရှိနေသည်။ လမ်းဘေးသာပြောရသည် စည်လှသည့် ရပ်ကွက်တော့မဟုတ်ပေ။ ပတ်ဝန်းကျင်အကုန်လုံးက ဘဝတူ စစ်ဘေးရှောင်များဖြစ်ကြသည်။

‌အိမ်ငှားဈေးမှာလည်း ၁ လလျှင် ငွေကျပ်၂ သိန်းသာရှိ၍ မန္တလေးလိုနေရာမျိုးတွင် ၎င်းဈေးနှင့်ရသည့်နေရာကို ခန့်မှန်းလို့ရနိုင်သည်။ မြို့တွင်းမန္တလေး၏ အိမ်ငှားဈေးမှာ ပေ ၄၀ × ၆၀ အိမ် ၁ လုံးလျှင် သိန်း၂၀ ဝန်းကျင်ရှိသည်။

ကိုထွန်းခင်တို့ဆိုင်က လျှပ်စစ်မီးလည်းရသည်။ မီးအားနည်းလွန်း၍ ရေတင်၍တော့မရ။ သို့သော် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်အတွက် Wi-Fi အင်တာနက် အသုံးပြုလို့ရသည်။ မီးပြတ်သည့်အချိန်၌ ဆိုလာပြားနှင့်ချိတ်ပေး၍ အင်တာနက်အသုံးပြုချင်သူတချို့က ဆိုင်လာကြသည်။

“ရွာမှာ အမြဲပြေးနေရမယ့်အတူတူ ဒီမှာအလုပ်ကလေးနဲ့ အေးအေးချမ်းချမ်းနေရတာပေါ့ ဆိုပြီး ပြောင်းလာတာ” ဟု ကိုထွန်းခင်က ပြောသည်။

သူပြောင်းရွှေ့လာရသည့် နောက်ထပ်အကြောင်းအရင်းတခုမှာ မကြာခင်ကျောင်းထားရတော့မည့် သားဖြစ်သူ၏ ပညာရေးကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။

သားဖြစ်သူက အသက် ၃ နှစ်အရွယ် တီတီတာတာစကားပြောတတ်ပြီဖြစ်သည်။ နောက် ၂ နှစ်ဆိုလျှင် ကျောင်းထားရဝောာ့မည်။ သားဦးမို့ အချစ်ပိုရသလို ပညာရေးကို ဖခင်တယောက်အနေနှင့် တတ်နိုင်သမျှပံ့ပိုးလို၍ ပြောင်းရွှေ့လာခြင်းဖြစ်သည်။

ယင်းမာပင်မြို့နယ်မှာ NUGအစိုးရ၏ စာသင်ကျောင်းများရှိသည်။ သို့သော် စာသင်ကျောင်းများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေသည့် စစ်ကောင်စီလေယာဥ်များကို ကြောက်ရွံ့သည်ကတကြောင်း၊ နေထိုင်ရာရွာနှင့် အနီးတဝိုက်ကို မကြာခဏစစ်ကြောင်းထိုးခံနေရသဖြင့် မကြာခဏပြေးလွှားနေရသည်ကတကြောင်းကြောင့် သားဖြစ်သူ ပညာရေးအတွက် မိသားစုလိုက်ပြောင်းရွှေ့ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ဖွင့်ပြီး ၁ နှစ်နီးပါးကြာလာချိန်တွင် အနည်းငယ်အဆင်ပြေလာသည်။ မြို့ဆိုသော်လည်း ကျေးရွာသာသာရှိသည့်ရပ်ကွက်မို့ ကုန်ကျစရိတ်ကလည်း သိပ်မများလှပေ။ ၁ ရက်လျှင် လက်ဖက်ရည်နှင့်မုန့်အကြော် ကျပ် ၅ သောင်းဖိုးခန့်ရောင်းရလျှင်မဆိုးလှဟု ကိုထွန်းခင်ထင်မိသည် ။ ယခင်ကတည်းကလည်း မိသားစုစားလောက်ရုံသာမျှော်မှန်းထားတာမို့ ခန့်မှန်းသလောက်မရောင်းရသော်လည်း မိသားစုအတွက် အဆင်ပြေသည်ဟုဆိုရမည်။

မန္တလေးမြို့သည် ၃ လ ၁ ကြိမ်လောက် မြို့လုံးကျွတ်နီးပါး စစ်မှုထမ်းအတွက်မဲနှိုက်လေ့ရှိသည်။ ကိုထွန်းခင်မှာ စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် အသက်ကန့်သတ်ချက် အကျုံးဝင်နေသည့်တိုင်အောင် ယခုနေထိုင်ရာနေရာမှာ စစ်မှုထမ်းစရိတ်အဖြစ် ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များအား လစဥ် ငွေကျပ် ၁ သောင်း ပေးဆောင်ထားသဖြင့် စစ်မှုထမ်းကိစ္စအတွက်ဖြေရှင်းပြီးဖြစ်သည်ဟု ယူဆကာ သူစိတ်အေးထားသည်။

သို့သော် အဆင်ပြေပြေပုံမှန်လည်ပတ်နေသည့် ကိုထွန်းခင်တို့မိသားစုအတွက် ကံဆိုးမိုးမှောင်ကျစေမည့် သတင်းစကားကြားရဖို့ အကြောင်းကစတင်လာသည်။

ယခုနေရာကို မပြောင်းမီ ရပ်ကွက်တခုသာခြားသည့် အောင်မြေသာစံမြို့နယ်အပိုင်၊ ရပ်ကွက်တခုမှာ ကိုထွန်းခင်တို့မိသားစုနေထိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းရပ်ကွက်ဧည့်စာရင်းတွင် ကိုထွန်းခင်နာမည်ပါနေသည်ကို အမှတ်မရ။

ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက် မန္တလေးမြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တွေမှာ စစ်မှုထမ်းအတွက်မဲနှိုက်ရာ ယခင်နေထိုင်ခဲ့သည့်ရပ်ကွက်ဓမ္မာရုံတွင် အသက်ကန့်သတ်ချက်ပြည့်မီနေသည့် ကိုထွန်းခင်ကို ထည့်သွင်းမဲနှိုက်ခဲ့ရာ ကံဆိုးစွာဖြင့် စစ်မှုထမ်းနံပါတ် ၄ ကို ပေါက်သည်။

နောက်ထပ်နေရာတခုမှာ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်နေသည့် ကိုထွန်းခင်သည် ၎င်း၏အမည်စာရင်း စစ်မှုထမ်းအတွက် မဲနှိုက်ခံရသည်ကို မသိရှိ။ မဲနှိုက်ရာဓမ္မာရုံတွင်ရောက်နေသည့် ကိုထွန်းခင်၏မိတ်ဆွေများက ရပ်ကွက်တခုသာခြားပြီး နေထိုင်နေသည့် ကိုထွန်းခင်ကို စစ်မှုထမ်းစာရင်းပါကြောင်း၊ မဲပေါက်ကြောင်း ချက်ချင်း အကြောင်းကြားလာကြသည်။

၎င်းနေ့ မန္တလေးမြို့ စစ်မှုထမ်းမဲနှိုက်ခြင်းသည် အပတ်စဉ် ၁၆ အတွက်ဖြစ်ပြီး ပေါက်မဲနံပါတ် ၁ မှ ၅ အထိမှာ ယခုခေါ်မည့် အပတ်စဥ် ၁၆ မှာ စစ်မှုထမ်းဖို့သွားရောက်ရမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းစစ်သင်တန်း အပတ်စဥ်သည် ဩဂုတ်လတွင် စတင်မည်ဖြစ်သည်။ နံပါတ် ၆ မှ ၁၀ အထိ မဲပေါက်သူတွေမှာ အပတ် စဉ် ၁၇ အတွက် လိုက်ပါကြရမည်ဟု ဆိုသည်။

ကိုထွန်းခင်က ပေါက်မဲ နံပါတ် ၄ ဖြစ်၍ မကြာမီတွင် ရပ်ကွက်က ဆင့်ခေါ်လာတော့မည်ဟု နားလည်လိုက်သည်။

သတင်းကြားကြားချင်း လက်ဖက်ရည်ဆိုင်‌‌ကလေး လူသံတိတ်ဆိတ်သွားသည်။ လက်ဖက်ရည်ဆိုင် လာထိုင်သူတချို့ မျက်နှာမကောင်းစွာဖြင့် အလိုက်တသိထပြန်သွားသည်။

အမြဲတမ်းအပြုံးချိုချိုနှင့် နေတတ်သည့် ကိုထွန်းခင်တယောက် မရယ်နိုင်တော့။ ခေါင်းငိုက်စိုက်ဖြင့်စားပွဲ‌ဘေးထိုင်နေသည်။ ကိုထွန်းခင်မှာ ၄ နှစ်မပြည့်တပြည့် သားဖြစ်သူကိုလည်းကြည့်သည်။ စစ်မှုထမ်းရပါက ကိုထွန်းခင် အသက်လည်းလွတ်မှာမဟုတ်။ ငွေပေး၍မရဟုလည်းကြားသည်။

ကိုထွန်းခင် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ပြီး လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ဖွင့်သည့်နေရာကို ယခင်ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ သိရှိခြင်းမရှိသေးသော်လည်း လက်ရှိနေရာသည် ယခင်နေရာနှင့် များစွာကွာဝေးလှခြင်းမရှိသည့်အပြင် ရပ်ကွက်အချင်းချင်း ဧည့်စာရင်းများညှိနှိုင်းတိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပါက ကိုထွန်းခင် နေထိုင်သည့်နေရာကို အနှေးနှင့်အမြန်သိရှိသွားနိုင်သည်။

သည်အတိုင်းသာဆိုရင် ကိုထွန်းခင်ကို မကြာခင်ရပ်ကွက်ရုံးက ဆင့်ခေါ်လျှင်ခေါ်၊ မခေါ်လျှင် နေအိမ်အတွင်း ဝင်ဆွဲခံရရုံသာ ရှိတော့သည်။

ကိုထွန်းခင်မိန်းမကတော့ သတင်းကြားပြီး အိပ်ယာထဲက မထတော့။

“တအိမ်လုံး ထမင်းကို မစားနိုင်ကြတော့ဘူး”ဟု ယောက္ခမ ဖြစ်သူကညည်းသည်။

ကိုထွန်းခင်တို့ ဆိုင်ကလေး ယင်းနေ့ ညနေမှစ၍ ပိတ်သည်။

“ကျနော်တို့ ပြန်ဆုံကြမှာ မဟုတ်တော့ဘူး။ ဒါကြီးက ဘယ်တော့မှ ပြီးမှာမဟုတ်ဘူး။ ဘယ်တော့မှ မဆုံဖြစ်ကြလောက်တော့ဘူးဗျ” ဟု ကိုထွန်းခင်က အိမ်နီးချင်းတွေကို နှုတ်ဆက်သည်။

ကိုထွန်းခင်တို့ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ကလေး ပိတ်ပြီ။

ပလာတာရိုက်သံ၊ မီးခိုးမှုတ်သံတွေမကြားရတော့သလို မီးခိုးလည်းတိတ်သွားပြီ။ စစ်ရှောင်လာသည့် ကိုထွန်းခင်တို့ မိသားစုလည်း စစ်မှုထမ်းဥပဒေကြောင့် နောက်ထပ်တနေရာကို ထွက်ခွာကြရပြန်သည်။