Tag:

အညာ

Kpay ရှိသေးလား (အတွေးအမြင်)

by ကျော်စွာ ၁၀ လ အကြာက

written by ကျော်စွာ

မြေလတ်အသံ၊ စက်တင်ဘာ ၇၊ ၂၀၂၅။

“Kpay ရှိသေးလား သားကြီး”
ဒီစာတိုက်ို ညဘက်အိပ်ခါနီးအချိန်မှာ အများဆုံးတွေ့ဖူးကြုံဖူးကြမယ် ထင်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းနဲ့ပတ်သက်လို့ စာတိုစာရှည်ပေါင်းများစွာကိုလည်း လူမှုကွန်ယက်မှာ လူပြောများလာတာ မျက်မြင်ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

ညအချိန်မတော် အိပ်ခါနီးအချိန်နဲ့ အခြားအချိန်တွေမှာ ၅,၀၀၀၊ ၁၀,၀၀၀ ကစလို့ ခဏချေးပါဦး၊ မနက်မှ ငွေသားယူတော့ စသည် စသည်ဖြင့် လူအတော်များများ ကြုံနေကြရပါလိမ့်မယ်။ ညအချိန်မတော် ဘာကြောင့်များပါလိမ့်။ ဘာတွေဝယ်ဖို့များပါလိမ့်လို့ တွေးမိဖူးကြပါသလား။ ကျနော်တို့ အပေါင်းအသင်းတွေကို ဘာမှမတွေးဘဲ ချေးဖူး၊ ပေးဖူးတာမျိုးတွေ ဘယ်လောက်များ များခဲ့ပါပြီလဲ။

အညာမှာတော့ ဒီလိုအချိန်မျိုးဟာ လူခြေတိတ်ချိန်၊ ဆိုင်ပိတ်ချိန်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ကျေးလက်က လူထုတော်တော်များများက တောင်သူတွေ၊ အလုပ်သမားတွေ ဖြစ်တာကြောင့် ည ၁၀ နာရီဆိုတာ ရွာလယ်ကချောင်းဆိုးရင် တရွာလုံးကြားနိုင်တဲ့ အနေအထားမျိုးပါ။

သို့သော် ၂၀၂၃ ကစလို့ အညာအပါအဝင် တော်လှန်ရေးစိုးမိုးနယ်မြေအများစုမှာ စတားလင့်အင်တာနက်ဆိုင်တွေ မြိုင်မြိုင်ဆိုင်ဆိုင်ဖြစ်လာပြီး လူငယ်တွေဟာ ညဉ့်နက်တဲ့အထိ အင်တာနက်ဆိုင်မှာ အချိန်ကုန်လေ့ရှိပါတယ်။

ဒါ့အပြင် တော်လှန်ရေးကာလတလျှောက်လုံး စစ်တပ်ရဲ့ အဖမ်းအဆီး အစစ်အဆေးတွေ တင်းကျပ်လာတာနဲ့အမျှ ကျေးလက်က အလုပ်သမားလူတန်းစားဟာ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်း အင်မတန်ရှားပါးလာပါတော့တယ်။ ရပ်ရွာတွင်း တောင်သူလုပ်ငန်းနဲ့ ခပ်ကျဲကျဲသာလုပ်ရတဲ့ ပန်းရံ၊ လက်သမား၊ မြေတင်၊ ကုန်ထမ်း စတာတွေလောက်သာ မဖြစ်စလောက် လုပ်ကိုင်ကြရတော့တာပါ။

အလုပ်အကိုင်က ရှားပါးလာပေမယ့် လူဦးရေကတော့ အသစ်အသစ် ပုံမှန်ဖြစ်နေတာကြောင့် စားဝတ်နေရေးလည်ပတ်ဖို့ဟာ အခက်အခဲကိုယ်စီ ကြုံတွေ့ကြရပါတော့တယ်။ ငွေကြေးတန်ဖိုး ကျဆင်းမှုနဲ့ ကုန်စျေးနှုန်းမြင့်တက်မှုက အခြေခံအကျဆုံး လူတန်းစားအပေါ် တည့်တည့်ကြီးရိုက်ခတ်လာပြီး ဒါကိုဖြေရှင်းဖို့ ကြုံသလိုနည်းတွေနဲ့သာ ကြံကြရပါတော့တယ်။

၂၀၂၁ ကနေ ၂၀၂၄ နှစ်ဆန်းပိုင်းအထိ ပြည်တွင်းအလုပ်အကိုင်ရှားပါးမှုကို ပြည်ပထွက်ပြီး ဖြေရှင်းကြရသူတွေလည်း ဒုနဲ့ဒေးပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ သို့သော် စစ်တပ်က စစ်မှုထမ်းဥပဒေ ထုတ်ပြန်ပြီးနောက်မှာတော့ ဘယ်နေရာသွားသွား တွေ့ရင်ဖမ်းမယ်ဆိုတာမျိုးကို ကြုံကြရလေတော့ လူငယ်ထုက နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ရဖို့တောင် ရုန်းကန်ရ မလွယ်ကူတော့ပါဘူး။

ဒီလိုနဲ့ လုံးလည်ချာလည်လိုက်နေတဲ့ လူထုနဲ့ ပုံမှန်အော်ပရေတာတွေထက် ပိုမိုလျှင်မြန်ချောမွေ့တဲ့ စတားလင့်အင်တာနက်ရဲ့ အထိအတွေ့ဟာ ထင်ထားတာထက် ခပ်သွက်သွက်ဖြစ်လာပါတယ်။

လူမှုစနစ်ရဲ့ စီးပွါရေးပုံစံ အရွေ့ကလည်း အွန်လိုင်းကို ဦးတည်လာပြီး အကောင်းနဲ့အဆိုး တွဲလာတဲ့ ခေတ်ဟာ ဗဟုသုတရှာမှီးစရာအပြင် အမှောင်ခြမ်းကလည်း တွဲပါလာပါတော့တယ်။ ငွေကြေးကပ်ဆိုက်နေတဲ့တိုင်းပြည်ကို ငွေအလွယ်ရသယောင် ဖြားယောင်းပြီး အမြတ်ထုတ်ဖို့ အင်တာနက်ကိုအသုံးပြုပြီး လောင်းကစားဂိမ်းတွေကို အင်တိုက်အားတိုက် ကြော်ငြာလာတာ တွေ့မြင်လာရပါတယ်။

အနိုင်ရလိုမှုရမ္မက်ကြီးတဲ့ လူတို့ရဲ့ပင်ကိုယ်စိတ်ဟာ လောင်းကစားနွံထဲက ငွေရဲ့အမျှားခံသားကောင်တွေ ဖြစ်လာပါတယ်။ အငတ်ဘေးကြုံရင် ထွက်ပြေးရုံနဲ့မရတော့တဲ့ လူငယ်တွေဟာ ဖွတ်မရ ဓားမဆုံးလမ်းစဉ်ကို စိုက်လိုက်မတ်တပ် လိုက်မှန်းမသိ လိုက်မိကုန်ကြတာဟာ ကပ်ပေါင်းစုံဆိုက်နေတဲ့တိုင်းပြည်မှာတော့ သာမန်ကိစ္စတစ်ခုထက် ပိုပါတယ်။

လောင်းကစားဂိမ်းတွေရဲ့ ငွေမျှားနည်း လမ်းစဉ်အတိုင်း ဝမ်းမြောက်ဖွယ်အနိုင်ရခြင်းတွေကို ပထမပိုင်းမှာ ပေးထားပြီး လောဘနဲ့လိုက်လာသူတွေကို တဖဲ့ချင်း လှိုက်စားကာ အရှုံးကိုမနှစ်မြို့တဲ့ လူတို့စိတ်အရ အနိုင်ပြန်ရဖို့ လိုက်ရင်းဝေးရင်း ဘဝတွေသာ လုံးပါးပါးသွားကြရသူတွေ များသထက်များလာပါတယ်။

အနိုင်ရစဉ်က ငွေမျက်နှာကို မြင်မိတဲ့ သက်ကြီးပိုင်းတွေအထိ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲပြီး နစ်လာတဲ့နွံဟာ အခု ၂၀၂၅ အရောက်မှာတော့ ပြန်နုတ်လို့ မရတော့လောက်အောင်ပါပဲ။ မိသားစုဝမ်းရေး ဖြေရှင်းနေတဲ့ သာမန်လူထုတင်မဟုတ်ဘဲ ဒေသပေါင်းစုံက စုဖွဲ့မိလာတဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်တွေအတွင်းမှာလည်း လောင်းကစားဗိုင်းရပ်စ်ဟာ လျှင်လျှင်မြန်မြန် ကူးစက်နေပါတယ်။

နဂိုရှိရင်းစွဲ လောင်းကစားဝါသနာပါသူ တော်လှန်ရေးသမားတွေဆီကလည်း လူထုဆီ ကူးစက်လာတာမျိုး ရှိပါတယ်။

လောင်းကစားဟာ လူကို စွဲလမ်းစေနိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။ ယစ်မူးစေနိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ သာယာစေနိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ ငွေရပေါက် အခွင့်အလမ်းအဖြစ် မြင်စေနိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။

လောင်းကစားစွဲလန်းမှု(Gambling Addiction)ဟာ စိတ်ပညာအရ မူးယစ်ဆေးနဲ့ တူညီတဲ့စွဲလန်းမှုဖြစ်တယ်လို့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ – WHO ရဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၄ရက်က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ လောင်းကစားနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စစ်တမ်းတခုမှာ ဖော်ပြပါတယ်။ အရှုံးကြုံတိုင်း ကိုယ့်အမှားမဟုတ်ဘဲ နောက်တခါ အနိုင်ရမယ်ဆိုတဲ့ ထင်ယောင်ထင်မှား ယုံကြည်မှုကြောင့် အဆုံးမသတ်နိုင်ဘဲ လောင်းကစားကို ဆက်လုပ်သွားတတ်ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဆေးပညာအရလည်း လောင်းကစားစွဲလမ်းသူဟာ မူယစ်ဆေးစွဲနေသူနဲ့တူတဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့လုပ်ဆောင်ချက်တွေ ဖြစ်ပေါ်စေတယ်လို့ WHO က ဖော်ပြပါတယ်။ ပထမအကြိမ်မှာ အနည်းငယ်သာ လောင်းတတ်ပေမယ့် နောင်ပိုင်းမှာတော့ ပိုများတဲ့ ပမာဏတွေကို လောင်းဖို့လိုအပ်လာပြီး လောင်းကစားမလုပ်ရတဲ့အချိန်တွေမှာ စိတ်ရှုပ်ထွေးတာတွေ၊ စိတ်အားငယ်တာတွေ ဖြစ်လာတတ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လောင်းကစားကို စွဲလမ်းလာပြီးနောက်ပိုင်း အရှုံးနဲ့ ရင်ဆိုင်ရချိန်တွေမှာတော့ ငွေကြေးပြဿနာတွေ၊ လူမှုရေး ပျက်ပြားတာတွေ၊ အယုံကြည်ခံရခြင်း ကင်းမဲ့လာတာတွေ စတဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆုတ်ယုတ်မှုတွေအပြင် စိတ်ပူပင်သောကရောက်တာ၊ စိတ်ဓာတ်ကျတာ၊ ငွေကြေးကြောင့် စိတ်ဖိစီးမှုများလာတတ်တာတွေအပြင် အဆိုးဆုံးအခြေအနေရောက်တဲ့အခါမှာတော့ မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်တာတွေအထိ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

အညာဒေသမှာတော့ အရင်ကမထွန်းကားခဲ့တဲ့ နှစ်လုံးထီ၊ စလော့၊ ကျွဲဖမ်းဂိမ်း၊ Bingo စတာတွေပါ ပြန့်ပွားလာနေပြီး အရင်ကတည်းကရှိခဲ့တဲ့ ကြက်တိုက်၊ ဖဲရိုက်၊ သုံးလုံးထီ စတာတွေကလည်း ရိုးရာမပျက် ဆက်လုပ်နေကြဆဲပါ။

အွန်လိုင်းလောင်းကစားကြောင့် အနီးစပ်ဆုံး ဖုန်းပေါင်ရတာ၊ ရောင်းရတာ၊ စီးနေတဲ့ဆိုင်ကယ်ကို ရောင်းပြီး အကြွေးဆပ်နေရတာတွေ တွေ့နေရသလို တစ်ရက်ကို နှစ်ကြိမ်ထွက်တဲ့ နှစ်လုံးထီကြောင့်လည်း မြေပိုင်ရှင် မြေမရှိတော့တာတွေ၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာပြုန်းတီးရုံမက အကြွေးပါ အထပ်ထပ်တင်နေရတာတွေပါ တွေ့မြင်လာရပါတယ်။

ကျန်းမာရေးလို အခြေခံကျတဲ့အရာတွေကိုတောင် ပညာမပေးနိုင်သေးတဲ့ ခေတ်အနေအထားမှာ လောင်းကစားတဟုန်ထိုးပြန့်ပွားလာတာကိုတော့ “လောင်းကစားက မကောင်းဘူး၊ ဆက်မလုပ်နဲ့။” ဆိုတာအပြင် ဘာမှ ရေရေရာရာ မလှုံ့ဆော်နိုင်သေးပါဘူး။

လောင်းကစားရဲ့ ကြောက်စရာအကောင်းဆုံး အမှောင်ဘက်အခြမ်းကတော့ ကိုယ်ပိုင်မဟုတ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းပိုင်ငွေတွေကို အလွယ်တကူထိုးကြေးတင်ပစ်ကြခြင်းပါပဲ။ ဒီလိုကိစ္စတွေကိုတော့ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း အုပ်စိုးသူလူတန်းစားမှာ အများဆုံးတွေ့မြင်နေရပြီး အခြားအလွှာအသီးသီးမှာလည်း ရှိနေကြစမြဲပါ။

လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် ကုန်စည်ပစ္စည်းလဲလှယ်ရာမှာ အဆင်ပြေချောမွေ့စေဖို့ ကြားခံအဖြစ် အသုံးပြုရတဲ့ငွေကြေးဟာ လောင်းကစားရဲ့ တန်ပြန်ရိုက်ခက်မှုကြောင့် လူဟာ ငွေကြေးရဲ့အသုံးတော်ခံအဖြစ် အသွင်ပြောင်းလာပါတယ်။

အထွေထွေအကြပ်အတည်းနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေကို ထွက်ပေါက်အဖြစ် အမြင်မှားယွင်းစေမယ့် လောင်းကစားကို လူထုရှေ့ကဦးဆောင်မယ့် အုပ်ချုပ်သူတွေကိုယ်တိုင်ကလည်း ရေလိုက်မလွဲစေဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။ တော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့တွေအတွင်းမှာလည်း လောင်းကစားကို ထိန်းချုပ်ဖို့ အစီအမံတွေ လိုအပ်လာပါပြီ။ ဒီလို ထိန်းချုပ်ဖို့ အစီအမံရေးဆွဲမယ့် တပ်ရင်းမှူး၊ တပ်ရေးဗိုလ်တွေအပြင် ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ကာကွယ်ရေးအစုအဖွဲ့တွေကလည်း လောင်းကစားနဲ့ မငြိဖို့၊ မထိတွေ့မိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

လောင်းကစား၊ မူးယစ်ဆေးနဲ့ လူမှုရေးအရှုပ်အရှင်းတွေဟာ ဒီတော်လှန်ရေးကို ပုံပျက်စေပါလိမ့်မယ်။ တော်လှန်ရေးကာလဟာ အင်မတန် ထိလွယ်ရှလွယ်လွန်းပါတယ်။

တော်လှန်ရေးကို ပုံပျက်စေမယ့် ပြဿနာတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဖြေရှင်းရေးအစီအမံတွေ ရှိနေလိမ့်မယ်လို့လည်း မျှော်လင့်မိပါတယ်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စစ်တမ်းတွေအရ ၂၀၂၈ခုနှစ်အရောက်မှာ တရားဝင်ခွင့်ပြုထားတဲ့ လောင်းကစားကနေ ရရှိနိုင်တဲ့ အခွန်ငွေဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၀၀ ဘီလီယံအထိ ရှိလာနိုင်တယ်လို့ လောင်းကစားနယ်ပယ်က ကျွမ်းကျင်သူတွေရဲ့ ပြောဆိုမှုတွေကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။

လောင်းကစားကိုသာ မထိန်းချုပ်နိုင်ရင် ပြည်တွင်းစစ်မီး မငြိမ်းနိုင်သေးတဲ့အပြင် ကြီးမားတဲ့ သဘာဝဘေးတွေနဲ့ပါ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ကြပ်တည်းနိုင်ငံတခုအတွက်တော့ စီးပွါးရေးပျက်ကပ် တဖြည်းဖြည်း ဆိုက်လာပါလိမ့်မယ်။

အခြေခံအကျဆုံးလူတန်းစားသာ လောင်းကစားနွံထဲက ရုန်းမထွက်နိုင်အောင်နစ်နေရင် အလုံးစုံပျက်သုဉ်းရေးဟာ အကောင်းဘက်ကို ဦးတည်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဘေးဒုက္ခပေါင်းများစွာကို ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ပြည်သူတွေဟာ ဒီထက်ပိုတဲ့စိတ်ဒုက္ခ၊ ကိုယ်ဒုက္ခတွေ ဆက်လက်ခံစားစရာမလိုအောင် ပြည့်စုံနေနှင့်ပြီးသားပါ။

ရောဂါဟာ လူကို မည်သို့သောကောင်းကျိုးမျှ မပေးနိုင်ပါ။ လောင်းကစားဟာ ရောဂါပါ။ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေး အဆင့်အတန်းပြဿနာပါ။

၁၀ လ အကြာက 1 comment 209 views

မှော်ဘီက စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို အညာ PDF တွေ မိုင်းခွဲတိုက်ခိုက်

by အောင်စိုး ၁ နှစ် အကြာက

written by အောင်စိုး

မြေလတ်အသံ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၇၊ ၂၀၂၅။

အညာဒေသအခြေစိုက်တဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က ရန်ကုန်တိုင်း၊ မှော်ဘီမြို့နယ်ရှိ စစ်ဆေးရေး ဂိတ်တခုကို မိုင်းခွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ရွှေဘိုခရိုင် အမှတ် ၁၅ တပ်ရင်းမှ တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်ကောက်ရိုးက ပြောပါတယ်။

ရန်ကုန်တိုင်း၊ မှော်ဘီမြိုနယ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ ရန်ကုန်-ပြည်လမ်းမနဲ့ အမှတ် ၄ လမ်းမဆုံရာနေရာက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၁၇ ဦးထက်မနည်းရှိတဲ့ “လေးလမ်းဂိတ်” ကို မိုင်းခွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

အညာဒေသအခြေစိုက်တဲ့ ရွှေဘိုခရိုင် အမှတ် ၁၅ တပ်ရင်းနဲ့ Civilian Military -SRDF (စစ်ဆင်ရေးစစ်ကြောင်း)တို့ ပူးပေါင်းပြီး ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက် ည ၈ နာရီအချိန်ခန့်မှာ မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

“သေဆုံးကတော့ မသိရဘူး၊ သေလောက်တယ်။ အဲ့လောက်ထိတော့ မသိခဲ့ရဘူး။” လို့ မိုင်းခွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ နောက်ဆက်တွဲ အခြေအနေကို ဗိုလ်ကောက်ရိုးက ပြောပါတယ်။

ဂိတ်ရဲ့ဝင်ပေါက်မှာ မိုင်းကွဲခဲ့ပြီးနောက် ဒဏ်ရာမရှိခဲ့တဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက အနီးပတ်ဝန်းကျင်ကို သေနတ်ငယ်တွေနဲ့ ၁၀ မိနစ်ကြာပစ်ခတ်ခဲ့သလို ခရီးသည်ကား ၂ စီးကို ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

လေးလမ်းဂိတ်ရှိစစ်ကောင်စီတပ်သားတွေဟာ ကုန်ကား၊ ခရီးသည်တင်ကားတွေကို ငွေညှစ်တာ၊ ပြည်သူတွေကို ဖမ်းဆီးပြီး စစ်သားသစ်စုဆောင်းတာတွေကို လုပ်ဆောင်နေတာကြောင့် အခုလို တိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ သိရပါ တယ်။

အခုလို မြို့ပေါ်မှာ တိုက်ခိုက်နိုင်ဖို့ကို လနဲ့ချီပြီး ခက်ခက်ခဲခဲလုပ်ဆောင်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဗိုလ်ကောက်ရိုးက ဆို ပါတယ်။

” ခရီးထွက်ကတည်းက အသက်ကိုစွန့်ပြီးသား။ မစ်ရှင် မအောင်မချင်း သေလူလို့ သတ်မှတ်ထားရတာ။ နေရာဒေသမရွေး သွေးမအေးဖို့အတွက် ငြိမ်နေတဲ့နေရာတွေကို ထိထိရောက်ရောက်နဲ့ လှုပ်ပေးရတယ်။ နိုင်ငံကြီးပျက်နေတာကို မေ့နေကြတဲ့လူတွေ မမေ့ဖို့ အသက်စွန့်ပြီး လုပ်ခဲ့တာပါ။ စစ်ကောင်စီကိုလည်း မြို့တွင်းတွေထိ အညာသားတွေက လုပ်နိုင်တယ်ဆိုတာ သိစေချင်တယ်။” လို့ ဗိုလ်ကောက်ရိုးက ပြောပါတယ်။

ရွှေဘိုခရိုင် အမှတ် ၁၅ တပ်ရင်းဟာ အညာအခြေစိုက်တပ်ဖြစ်ပေမယ့် တော်လှန်ရေးကို နေရာဒေသမရွေးလုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်ပြီး ကိုယ်တိုက်တဲ့နေရာ ကိုယ်ထိန်းချုပ်သွားတာမျိုးတွေမရှိဘဲ အာဏာရှင်အမြစ်ပြတ်ဖို့ လုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်ကြောင်း သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

သတင်း – အောင်စိုး၊ လကျာ်၊ စာတည်း – လင်းဇေ

၁ နှစ် အကြာက 0 comments 1 views

စီးပွားရေး ရုပ်သံ သတင်း

အညာက ထန်းခေါက်တောင်းရက်လုပ်သူတွေ ဘာအခက်အခဲကြုံနေရလဲ (ရုပ်/သံ)

by ကျော်စွာ ၁ နှစ် အကြာက

written by ကျော်စွာ

မြေလတ်အသံ၊ ဇန်နဝါရီ ၁၅၊ ၂၀၂၅။

ထန်းပင်ထန်းလက်တွေပေါများလှတဲ့ အညာမှာ စစ်မီးတွေကြောင့် အရင်လို ထန်းတောတွေ ဝေဝေဆာဆာ မတွေ့ရတော့သလို ထန်းလက်ကို မှီခိုပြီး စားဝတ်နေရေးဖြေရှင်းနေရတဲ့ ထန်းခေါက်တောင်း ရက်လုပ်သူတွေလည်း အကြပ်အတည်းတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။

စစ်ကောင်စီရဲ့ လေကြောင်းနဲ့ လက်နက်ကြီးရန်တွေကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ဗုံးခိုကျင်းတွေ ပြုလုပ်တဲ့အခါမှာ ထန်းပင်ရဲ့ ပင်စည်ကို အကာအကွယ်အနေနဲ့ အသုံးပြုကြသလို စစ်ရှောင်တဲတွေဆောက်လုပ်ရာမှာလည်း အမိုးအကာအနေနဲ့ ထန်းလက်ကိုသာ အဓိကထား အသုံးပြုနေကြရတာပါ။

ဒါ့အပြင် နေအိမ်တွေ ဆောက်လုပ်ချိန် ပင်စည်ကို အိမ်တိုင်အဖြစ် အသုံးပြုတာ၊ လယ်ယာမြေချဲ့ထွင်ချိန် ထန်းပင်တွေကို ခုတ်လှဲတာ၊ အုတ်ဖုတ်တဲ့လုပ်ငန်းတွေမှာ ထန်းပင်ကို ထင်းမီးအဖြစ် အသုံးပြုတာ စတာတွေကြောင့် ထန်းပင်တွေလျော့နည်းလာသလို စစ်ကောင်စီစခန်းနဲ့ နီးတဲ့ ထန်းပင်တွေကိုလည်း အသုံးမပြုရဲကြတာကြောင့် ကုန်ကြမ်းရှားလာတယ်လို့ ထန်းခေါက်ဖာလုပ်ငန်းကို အနှစ် ၂၀ ကျော် လုပ်ကိုင်နေသူ အမျိုးသမီးတဦးက ပြောပါတယ်။

ယင်းမာပင်ခရိုင်အတွင်းက ကျေးရွာတွေမှာ ထန်းခေါက်တောင်း၊ ထန်းခေါက်ဖာတွေကို ရက်လုပ်ကြပြီး ကျေးရွာ ၁ ရွာမှာ ထန်းခေါက်ဖာနဲ့ တောင်းရက်လုပ်တဲ့အိမ်ဟာ ၅ အိမ်ထက်မနည်းရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကုန်ဈေးနှုန်းတက်လာတာနဲ့အမျှ ဝင်ငွေပိုရတဲ့ အလုပ်တွေကို ပြောင်းလဲလုပ်ကိုင်လာကြတဲ့အတွက် ထန်းတက်သမားလည်း ရှားပါးလာသလို ထန်းလက်တွေကိုလည်း ရွာနဲ့ဝေးတဲ့နေရာတွေမှာ ခုတ်ယူရတာကြောင့် အလုပ်သမားခနဲ့ သယ်ယူစရိတ် ပိုကုန်ကျတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ထန်းခေါက်တောင်း ရက်လုပ်ချိန်မှာလည်း ထန်းလက်ကနေ ထန်းလျှော်ပြားတွေရဖို့ အချိန် ၁ ရက်ပေးကာ ပြင်ဆင်ရပြီး တောင်း ၁ လုံးပြီးစီးဖို့ကိုတော့ ၃ ရက်လောက် အချိန်ပေးရကာ ရက်လုပ်သူ ၂ ဦးရှိတဲ့ အိမ်မှာဆိုရင် ၃ ရက်ကို တောင်း ၁၀ လုံးခန့် ပြီးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ထန်းခေါက်တောင်းတွေကို နွားချေးသယ်ဖို့၊ ကြက်သွန်ပျိုးပင်ထည့်ဖို့၊ သီးနှံကောက်ဖို့၊ စပါးထည့်ဖို့၊ ကွမ်းခြံတွေမှာ မြေဆွေးထည့်ဖို့ စတာတွေအတွက် အမြင့် ၆ လက်မကနေ ၁ ပေခွဲထိရှိတဲ့ တောင်းအရွယ်အစား မျိုးစုံကို ရက်လုပ်ကြရပါတယ်။

ထန်းလျှော် ၁၀၀ ကို တောင်းအကြီး ၆ လုံးခန့် ရက်လုပ်လို့ရပြီး ရောင်းချချိန်မှာလည်း တောင်း ၁ လုံးကို ၅,၀၀၀ ဈေးရကာ ၆ လုံးရောင်းရမှ ၂၀,၀၀၀ ခန့်သာ အမြတ်ကျန်တာကြောင့် စားဝတ်နေရေး လုံလောက်မှု မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်တပ်အာဏာမသိမ်းခင်က ထန်းခေါက်ဖာ ရက်လုပ်တဲ့ လုပ်ငန်းတခုနဲ့တင် မိသားစုစားဝတ်နေရေး ဖြေရှင်းနိုင်သလို သားသမီးတွေကိုပါ ကျောင်းထားပေးနိုင်ခဲ့ပေမယ့် အခုနောက်ပိုင်းမှာတော့ ကလေးတွေကို ကျောင်းထုတ်လိုက်ရတဲ့ထိ ဝင်ငွေကြပ်တည်းလာတယ်လို့ ထန်းခေါက်ဖာလုပ်ငန်းကို အနှစ် ၂၀ကျော် လုပ်ကိုင်နေတဲ့ အမျိုးသမီးက ပြောပါတယ်။

ထန်းလက်ကို ထန်းခေါက်ဖာ၊ ထန်းခေါက်တောင်းတွေအပြင် ထန်းလက်ကုလားထိုင် ပြုလုပ်ရာမှာလည်း အသုံးပြုကြပြီး ကုလားထိုင်ပြုလုပ်သူ မိသားစုတွေမှာလည်း အလားတူ အခက်အခဲတွေနဲ့ ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စစ်မြေပြင်ဖြစ်လာတဲ့ အညာဒေသမှာ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ရှားပါးမှု၊ ကုန်ဈေးနှုန်းကြောင့် လယ်ယာလုပ်ငန်း ကြပ်တည်းလာမှု စတာတွေ ကြုံတွေ့နေရသလို စီးပွားရေးသမားတွေရဲ့ သစ်အလွန်ကျွံ ထုတ်လုပ်မှုတွေကြောင့် သစ်တောပြုန်းတီးမှုတွေလည်း ကြုံတွေ့နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

စာတည်း – ချယ်ရီ၊ တည်းဖြတ် – ဈာန်မြင့်

၁ နှစ် အကြာက 0 comments 1 views

ဆောင်းပါး

မီးလောင်ပြင်က အိမ်အလှူတော် (ဆောင်းပါး)

by ဈာန်မြင့် ၃ နှစ် အကြာက

written by ဈာန်မြင့်

မြေလတ်အသံ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇၊ ၂၀၂၃။

ရေးသားသူ – ဈာန်မြင့်

စစ်ကောင်စီတပ်က မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တဲ့ အညာဒေသ မီးလောင်ပြင်တွေမှာ တဲအိမ်ကလေးတွေ အစီအရီ မြင်တွေ့လာရပါပြီ။

ထန်းလက်ကို အမိုးလုပ် မီးလောင်သွပ်တွေကို ကာပြီး ဆောက်ထားတဲ့ တဲအိမ်လေးတွေအညာဒေသအချို့က မီးလောင်ပြင်တွေမှာ မြင်တွေ့လာရတာဖြစ်ပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှုတွေကို အများဆုံးခံရတာ စစ်ကိုင်းတိုင်းပါ။ Data For Myanmar ရဲ့ စောင့်ကြည့် တွက်ချက်မှုတွေအရ အာဏာသိမ်းစကနေ ၂၀၂၃ ဖေဖော်ဝါရီလထိ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ မီးလောင်ပျက်စီးရတဲ့ နေအိမ် လေးသောင်းခွဲနီးပါး ရှိလာနေပါပြီ။

နေအိမ်တွေ မီးရှို့ခံရလို့ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ဖြစ်နေကြရတဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းက ပြည်သူတွေဟာ အနည်းဆုံး နှစ်သိန်းခွဲ ရှိပါတယ်။

မီးရှို့ခံလိုက်ရတဲ့ ဒေသခံတွေဟာ မီးလောင်ပြာကျသွားတဲ့ အိမ်နေရာဟောင်းမှာပဲ သွပ်တွေတုတ်ထောက်ပြီး အမိုးလုပ် ပုဆိုးစခင်း နေရသူတွေရှိသလို မိုးကာစတွေ ခင်းပြီး နေကြသူတွေလည်း ရှိပါတယ်။

အခုတော့ S&C အဖွဲ့ရဲ့ အိမ်အလှူတော်လို့ အမည်ပေးထားတဲ့ အဲ့ဒီအိမ်လေးတွေမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီနဲ့ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က ဒေသခံရွာတွေကို မီးရှို့လို့ အိမ်မရှိတော့တဲ့ သူအချို့ နေထိုင်ကြပါတယ်။

တောထဲတောင်ထဲမှာ ဖြစ်သလို နေကြသူတွေနဲ့ ရွာဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ ကပ်နေရသူတွေလည်း ခုတော့ သွပ်ကာ ဓနိမိုးအိမ်လေးတွေထဲမှာ ပြန်နေကြရပါပြီ။

ဒါက စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက မြို့နယ်အချို့က အဖြစ်အပျက်တချို့သာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်အထိ အဲ့ဒီလိုအိမ်တွေနဲ့ ပြန်မနေရသေးတဲ့သူတွေ အများကြီးကျန်ပါသေးတယ်။

စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ မီးရှို့ခံရတဲ့ အိမ်ခြေပေါင်း ၄သောင်း၃ထောင်ကျော် ရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံတဝန်း မီးရှို့ခံရမှု စုစုပေါင်းရဲ့ ၇၁ ရာခိုင်နှုန်းဟာ စစ်ကိုင်းထဲက ဖြစ်တယ်လို့ အခုနှစ် ဇန်နဝါရီလကုန်ပိုင်းမှာ ISP Myanmar က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

အသက် ၂၉ နှစ်အရွယ် ကိုစိုးမိုးအောင် ဦးဆောင်တဲ့ S&C ပရဟိတအဖွဲ့ဟာ စစ်တပ်အာဏာမသိမ်းခင် ကာလတွေမှာ နွမ်းပါးသူတွေကို ကူညီထောက်ပံ့ပေးနေတာပါ။

၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက် မနက်ပိုင်း စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းလိုက်တဲ့အချိန်မှာ ကိုစိုးမိုးအောင်လည်း စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားသူ တဦးအဖြစ် ပါဝင်လာပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ဆန္ဒပြသူတွေကို ပစ်ခတ်ဖြိုခွင်းတာတွေ လုပ်လာပြီးနောက်ပိုင်း ပြည်သူလူထုက ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြမှုတွေကနေ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်းရေးကို ကူးပြောင်းလာခဲ့ကြပါတယ်။

အဲ့ဒီအချိန်မှာ စစ်တပ်ကို PDF တွေက မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်တာ လက်လုပ်သေနတ်တွေနဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်တာတွေနဲ့အတူ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုတွေမှာ ဒေသခံကျေးရွာတွေကို စစ်တပ်က မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလလောက်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း တန့်ဆည်မြို့နယ် ကပေါင်းကျရွာကို စစ်တပ်က ပထမဆုံးအကြိမ် မီးရှို့ခဲ့လို့ ကိုစိုးမိုးအောင်တို့ အဖွဲ့ဟာ မီးဘေးသင့်ပြည်သူတွေကို လိုအပ်တဲ့ ရိက္ခာနဲ့ အသုံးအဆောင်တွေ ထောက်ပံ့ကူညီရင်း ပရဟိတအလုပ်ကို ပြန်စတင်ခဲ့တာပါ။

သူတို့အဖွဲ့ဟာ အဲ့ဒီကစလို့ ပရဟိတအလုပ်တွေကို တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း နိုင်သလောက် ထောက်ပံ့ကူညီရင်း အိမ်လေးတွေဆောက်ပြီး လှူဒါန်းတဲ့ အခြေအနေအထိ မထင်မှတ်ပဲ ရောက်လာခဲ့ကြပါတယ်။

“အဲ့တုန်းကတော့ အိမ်တွေဆောက်ပေးဖို့ အစီအစဥ်လည်း မရှိသလို၊ ဒီလိုတွေ လုပ်ရမယ်လို့လည်း ထင်မထားဘူး။”

စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒီပဲယင်းမြို့နယ်က ကျေးရွာတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက ရွာလုံးကျွတ်မီးခဲ့လို့ နေစရာမရှိဖြစ်နေရတဲ့ ပြည်သူတွေဟာ တောထဲတောင်ထဲ ဖြစ်သလိုနေခဲ့ကြရတာပါ။

အဲ့ဒီလိုကာလတွေမှာ ကိုစိုးမိုးအောင်တို့ S&C အဖွဲ့အနေနဲ့ မီးရှို့ခံရတဲ့ ရွာတွေကို ကွင်းဆင်းကူညီထောက်ပံ့ရင်း အိမ်တလုံးကို ၂ သိန်းကျော်နဲ့ ဆောက်လို့ရတဲ့ အခြေအနေတခုကို တွေ့ခဲ့ကြပါတယ်။

အဲ့ဒီအခြေအနေကို အလှူရှင်တွေဆီ ပြောပြအလှူခံပြီးတော့ ၂ သိန်းကနေ ၂ သိန်းခွဲဝန်းကျင်ရှိတဲ့ အိမ်လေးတွေကို စပြီးလှူဒါန်းပေးခဲ့တာ အခုဆို အိမ်အလုံးပေါင်း ၃၀၀ ကျော်် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

“ကျနော်တို့က ငွေပေးပြီးတော့ ပစ်ထားခဲ့တာမျိုးလည်း မဟုတ်ဘူးဗျ။ သေချာအိမ်ဆောက်ပြီးစီးပြီဆိုတော့မှ အိမ်ရှင်လက်မှတ်ထိုး အပ်ပြီးတော့မှ ပြန်တာပါ” လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

မီးရှို့ခံလိုက်ရတဲ့ ရွာတိုင်းက အိမ်ထောင်စုတိုင်းကတော့ အခုလိုပြန်ဆောက်ပေးတဲ့ အိမ်ကို လိုအပ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။

မီးရှို့မခံရခင် စီးပွားရေးပြေလည်ပြီး စုဆောင်းထားတာတွေ ယူပြီးပြေးနိုင်တဲ့ အိမ်ထောင်စုတွေကတော့ စိတ်ကြိုက်အိမ်ပြန်ဆောက်ပြီး နေနိုင်ကြသူတွေလည်း ရွာတိုင်းလိုလိုမှာ ရှိကြပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်နေကြတဲ့ ဒေသတွေမှာ စစ်ကောင်စီက ရွာတွေကို မီးရှို့တာဟာ နိုင်ငံနဲ့အဝှမ်းမှာ ရှိနေတာပါ။

မီးရှို့ခံရမှု အများဆုံးနယ်မြေဖြစ်တဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက မြို့နယ် ၃ ခုလောက်ကိုပဲ S&C အဖွဲ့က အိမ်အပါအဝင် စားနပ်ရိက္ခာတွေကို လှူဒါန်းပေးနိုင်ပါသေးတယ်။

တန့်ဆည်၊ ရေဦး၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ် တွေမှာ မီးရှို့ခံရတဲ့ ရွာတွေထဲကမှ အိမ်တိုင်းကို သူတို့ ပြန်ဆောက်ပေးတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ အဓိက ဦးစားပေး ဆောက်ပေးရမယ့် သူတွေကိုပဲ ရွေးပြီး ပြန်ဆောက်ပေးနေတာပါ။

“ပထမဦးစားပေးကတော့ ကျန်းမာရေးမကောင်းတဲ့သူတွေကို ဦးစားပေးပါတယ်။ ဒုတိယကတော့ သက်ကြီးရွယ်အိုအိမ်တွေကို ဦးစားပေးတယ်။ အဲ့တာပြီးရင် ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းမရှိတဲ့သူ နေ့စားလုပ်ရတဲ့သူမျိုးတွေကို ဦးစားပေးပါတယ်။ ပြီးမှ တောင်သူတွေကို ဦးစားပေး ဆောက်ပေးတာပါ” လို့ ဆိုပါတယ်။

ဦးစားပေး ရွေးချယ်တည်ဆောက်ပေးတယ်ဆိုပေမယ့် ဘယ်သူ့ကိုအရင် ဘယ်သူ့ကိုနောက်မှ ဆိုပြီး ဆောက်ပေးတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ အားလုံးကို တကြိမ်တည်းနဲ့အပြီး တည်ဆောက်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရွာတရွာမှာ အိမ်လိုအပ်သူ အိမ်ထောင်စု ၁၀ စုရှိရင် ၁၀ လုံးစာ အလှူခံပြီး ပြည့်ပြီဆိုမှသာ အိမ်အားလုံးကို တခေါက်တည်းနဲ့အပြီး ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းပေးတာပါ။

“ကျနော်တို့က တန်းတူပဲသွားတယ်။ စာရင်းကောက်လိုက်တယ် ဘယ်လောက်လိုလဲပေါ့။ အရေအတွက် ဒီလောက်လိုတယ်။ အရေအတွက်သိရရင် ကျနော်တို့အနေနဲ့က ပြည့်မီအောင်ရှာပြီးမှ လုပ်ပေးတာ။ ဒီတိုင်းပစ်ထားခဲ့တာမျိုးတော့ ကျနော်တို့ မလုပ်နိုင်ဘူးဗျ။ သူ့ကျရတယ် ကိုယ့်မရဘူး ဆိုတာမျိုးက သူတို့မှာလည်း အားငယ််စိတ်တွေ ပိုပြီးဝင်သွားနိုင်တယ်”

အဲ့တာကြောင့် ရွာတရွာမှာ တလုံး နှစ်လုံးကစလို့ ရာဂဏန်းထိ လောင်သွားရင်လည်း အိမ်တကယ်လိုအပ်သူ၊ အိမ်ပြန်ဆောက်ပြီး မနေနိုင်သူတွေ ဟုတ်မဟုတ်စီစစ်ပြီး လိုအပ်နေသူတွေအားလုံးကို တပြိုင်တည်း ပြန်ဆောက်ပေးတဲ့ စနစ်နဲ့ လှူဒါန်းပေးနေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

အလှူရှင်တွေသာ နောက်မှာ အသင့်ရှိနေရင် သူတို့အတွက် အိမ်ဆောက်ရတာက အချိန်အကြာကြီး မလိုအပ်ပါဘူး။ အိမ် ၁၀ လုံးတဖြတ်ကို ပျှမ်းမျှ ၃ ရက်ဝန်းကျင်ပဲ ကြာတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဒီရွာမှာ ဆောက်နေတုန်းကို နောက်မှာ အလှူငွေလေးတွေ ဝင်နေတာမျိုးတွေ ရှိတယ်။ ဒီရွာပြီးနောက် ရွာပြောင်းရင် တခါတလေကျရင် ဘတ်ဂျတ်က ကွက်တိကျသွားတာမျိုးတွေ ရှိတယ်လေ။ တခါတလေကျရင် မပြည့်တော့ စောင့်ရတာပေါ့။”

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအားကောင်းတဲ့ စစ်ကိုင်းထဲက မြို့နယ်တွေကို အင်တာနက်လိုင်းဖြတ်တောက်ထားလို့ သတင်းအချက်အလက် ရရှိမှုလည်း မရှိသလောက် နည်းပါးခဲ့ပါတယ်။

အင်တာနက်မရတဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကျေးလက်အညာဒေသက ပြည်သူတွေအတွက် အခုလို အိမ်ဆောက်ပေးနေတဲ့ အဖွဲ့တွေရှိတယ်ဆိုတာကိုလည်း မသိရှာကြပါဘူး။

အခုလို အိမ်တွေလိုက်ဆောက်ပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းရှိတယ်ဆိုတာနဲ့ အိမ်ဆောက်ပေးဖို့ စာရင်းလိုက်ကောက်ရင်တောင် သူတို့မှာ မယုံကြည်နိုင်လောက်အောင် တအံ့တသြဖြစ်နေကြတယ်လို့ ဒေသခံတွေရဲ့ ခံစားချက်တွေကို ပြန်ပြောင်းပြောပြပါတယ်။

စစ်တပ်က အခုလို အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ပြီး ဖိနှိပ်တဲ့ နည်းလမ်းတွေကို အာဏာမသိမ်းခင်ကလည်း ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်တော့ အသုံးပြုခဲ့ပါသေးတယ်။

“အခုကျနော်သွားတဲ့ မိဘေးသင့်ရွာ တော်တော်များများက ဖုန်းလိုင်းတောင်မှ မနည်းဆက်နေရတာပေါ့။ အင်တာနက်လိုင်းဆို လုံးဝကို ဖြတ်တောက်ခံထားရတာ။ ဒီလိုမျိုးတွေ မသိရှာဘူး။”

အခုလို အိမ်တွေဆောက်ပေးနိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ ငွေကိုတော့ ပြည်တွင်းပြည်ပအလှူရှင်တွေဆီက ရရှိပေမယ့် အိမ်ဆောက်ရင်သုံးတဲ့ သစ်တွေဝါးတွေကိုတော့ တောထဲမှာ သွားခုတ်ရတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။

အိမ်ဆောက်ချိန်ထက် အဲ့ဒီသစ်တွေဝါးတွေ သွားခုတ်ပြီး သယ်ရတာက သူတို့အတွက် အချိန်ပိုကြာလေ့ ရှိပါတယ်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ဖို့ ကားအခက်အခဲရှိသလို လမ်းမှာ စစ်တပ်ရဲ့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေကို ဖြတ်ပြီး သယ်ရတာတွေလည်း ရှိတာကြောင့် လိုအပ်တာထက် ပိုကြာတာတွေလည်း သူတို့ကြုံတွေ့ ကြရပါတယ်။

တောထဲမှာ အိပ်ရတဲ့ရက်တွေ ရှိသလို လမ်းဘေးမှာ အိပ်ခဲ့ရတဲ့ရက်တွေလည်း ပစ္စည်းသယ်တိုင်း ကြုံရတဲ့ အခက်အခဲတွေပါ။

နောက်ထပ်ကြီးမားတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတခုကတော့ ခုလက်ရှိလည်း ကြုံနေရပြီဖြစ်သလို နောက်လည်း ဆက်တိုက်ကြုံလာတော့မှာဖြစ်တဲ့ ထန်းရွက် ထန်းလက်တွေ မရနိုင်တော့တဲ့ အခြေအနေပါ။

အရင်ကတော့ အညာမှာ ထန်းရွက်တွေကို ရာသီပြောင်းချိန်တွေမှာပဲ အမိုးအသစ်လဲဖို့ အသုံးပြုလေ့ရှိပေမယ့် အခုတော့ နေ့တိုင်းနီးပါး ရွာလုံးကျွတ်မီးရှို့ခံနေရတဲ့ အညာဒေသမှာ အိမ်အသစ် ပြန်ဆောက်တိုင်း ထန်းရွက်မပါမဖြစ် ထည့်သုံးနေရတာပါ။

ထန်းရွက်ခုတ်ယူမှု များလာတာနဲ့အမျှ ထန်းရွက်ရှားပါးမှုကလည်း စပြီးကြုံနေရပါပြီ။ အိမ်တလုံးအတွက် အမိုးလုပ်ဖို့ ထန်းရွက် ၃၅၀ ဝန်းကျင် ကုန်ကျတယ်လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့ဒေသမှာ နေ့စဥ်နဲ့အမျှ မီးရှို့ခံနေရတော့ ထန်းရွက် ရှားလာတာပါ။ ၂ ခန်းတွဲ အိမ်တလုံးကို ထန်းရွက် ၂၅၀ ကနေ ၃၀၀ လောက် ကုန်ပါတယ်။ လူများလို့ တဲ၊ ဇောင်းပါထပ်ထည့်ရင် ၃၀၀ ကျော် ၄၀၀ လောက် ကုန်ပါတယ်”

ထန်းပင်တပင်မှာ အများဆုံး ထန်းရွက် ၃၀ လောက်ပဲ ရနိုင်ပြီး အိမ်တလုံးအတွက်ဆိုရင် အနည်းဆုံး ထန်း ၁၀ ပင်ကနေ ၁၅ ပင်ကြား လိုအပ်နေတာပါ။

တကယ်လို့သာ အညာက ကျေးရွာတွေကို စစ်တပ်က မီးရှို့တာတွေ ထပ်လုပ်နေရင် လက်ရှိဆောက်လုပ်ပေးနေတဲ့ အိမ်တန်ဖိုးရဲ့ ၂ဆ ထပ်ပြီး ကုန်ကျသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ထန်းရွက်ရှားပါးလာမှုကြောင့် နောက်ပိုင်းလှူမဲ့အိမ်တွေကို ထန်းရွက်အမိုးအစား သံဖရိန်နဲ့ သွပ်တွေ မိုးလာရမယ်ဆိုရင် တန်ဖိုးလည်း ပိုကုန်ကျမှာ ဖြစ်သလို နွေရာသီကို ရောက်လာပြီဖြစ်တဲ့အတွက် ဒေသခံတွေ အပူဒဏ်ကို ပိုခံရမှာကိုလည်း S&C က စိုးရိမ်နေပါတယ်။

S&C အနေနဲ့ အညာဒေသမှာ အိမ်အလုံးပေါင်း ၁၀၀၀ ဆောက်ပြီး လှူဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာ ဖြစ်ပြီး အခုလ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်အထိ အိမ်အလုံးပေါင်း ၃၀၀ အတိကို ဆောက်လုပ်ပေးခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ပဋိပက္ခတွေကြောင့် နေအိမ်မီးရှို့ခံရတဲ့ ဒေသတွေမှာ အိမ်လိုအပ်မှုက အလွန်များပြားနေပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ လတ်တလောမှာတော့ အိမ်ဆောက်လှူတဲ့ အဖွဲ့တွေ မရှိသေးပါဘူး။ S&C အဖွဲ့ကသာ အိမ်ဆောက်လှူတာ လုပ်ဆောင်နေတာပါ။

S&C အဖွဲ့က အလှူငွေရှိရင် ရှိသလို တလကို အိမ် ၈၀ ကျော် ၁၀၀ နီးပါးသာ လှူနိုင်သေးသလို စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက တန့်ဆည်၊ ရေဦး၊ ဒီပဲယင်း ဒေသမှာပဲ လုပ်ကိုင်နိုင်သေးတာပါ။

မြန်မာနိုင်ငံက ကျေးလက်ဒေသအားလုံးနီးပါးမှာ မီးရှို့ခံရမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတာကြောင့် အိမ်လိုအပ်နေတဲ့ ပမာဏက အလွန်များပြားနေပါသေးတယ်။

လက်ရှိ S&C အဖွဲ့မှာတောင် အိမ်အလှူအတွက် အလှူငွေရရှိမှု၊ ကုန်ကြမ်းရရှိမှုစတဲ့ အခက်အခဲများစွာ၊ စိန်ခေါ်မှုများစွာ ကြုံနေရပါပြီ။

အခက်အခဲများစွာ ရင်ဆိုင်နေရပေမဲ့လည်း အိမ်အလှူတော်ကို ရတဲ့နည်းနဲ့ ဆက်လုပ်သွားမယ်လို့ S&C မီးဘေး၊ စစ်ဘေးကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ တာဝန်ခံ ကိုစိုးမိုးအောင်က အခုလို ဆိုလိုက်ပါတယ်။

“နည်းနည်းလေးကနေ ကျနော်တို့စလုပ်ခဲ့တာပဲလေ။ ဒီလိုအခြေအနေထိတောင် ရောက်ခဲ့ပြီဆိုတော့ ကျနော်တို့က ရှေ့ဆက်တိုးသွားဖို့ပဲ ရှိပါတယ်။ နောက်ပြန်လှည့်ဖို့က မရှိပါဘူး။”

၃ နှစ် အကြာက 0 comments 9 views

3 July 2026 9:35 AM

အညာ

Kpay ရှိသေးလား (အတွေးအမြင်)

မှော်ဘီက စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို အညာ PDF တွေ မိုင်းခွဲတိုက်ခိုက်

အညာက ထန်းခေါက်တောင်းရက်လုပ်သူတွေ ဘာအခက်အခဲကြုံနေရလဲ (ရုပ်/သံ)

မီးလောင်ပြင်က အိမ်အလှူတော် (ဆောင်းပါး)

MYAELATT

ATHAN

သတင်း

ဆောင်းပါး

အထူးကဏ္ဍ