သောက်သုံးရေ

မကွေး၊ မေ ၁၆၊ ၂၀၂၃။

မကွေးတိုင်း၊ပခုက္ကူမြို့နယ်မှာ မုန်တိုင်းတိုက်ခတ်ပြီးနောက် မြို့နယ်တခုလုံး လျှပ်စစ်မီးပြတ်တောက်နေပြီး ၃ ရက်ထက်မနည်းပျက်မှာဖြစ်တဲ့အတွက် သောက်သုံးရေခက်ခဲနေကြကာ အချိန်အတိုင်းတာနဲ့ အလှည်ကျဖုန်းအားသွင်းနေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကတဆင့် သိရပါတယ်။

မေလ ၁၄ ရက် ညပိုင်းက မိုခါမုန်တိုင်းတိုက်ခတ်မှုကြောင့် ပခုက္ကူပင်မဓာတ်အားခွဲရုံကို ဓာတ်အားပို့လွှတ်နေတဲ့ ညောင်ပင်ကြီး-ဗုဒ္ဓကုန်းဓာတ်အားလိုင်းနဲ့ ကျွန်းချောင်း-ဗုဒ္ဓကုန်းဓာတ်အားလိုင်း 132 kV ၂ တိုင်ကျိုးကျသွားတဲ့အတွက် အခုလို တမြို့နယ်လုံးအတိုင်းအတာနဲ့ မီးမရတော့တာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“မီးက ၃ ရက်ထက် ပိုကြာနိင်တယ်၊ ရေတွင်းရှိတဲ့သူတွေကတော့ ရေတွင်းကရေကို ကြိုးနဲ့ဆွဲပြီးသုံးရတယ်။ ရေကတော့ အဆင်မပြေဘူး၊ ဒီထပ်ပိုကြာရင် ပိုဆိုးမှာ။ ချိုးရေထက် သောက်ရေနဲ့ ထမင်း၊ဟင်းချက်ဖို့က လိုတယ်” လို့ ပခုက္ကူဒေသခံတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ မြို့ပေါ်ပရဟိတအဖွဲ့တွေက မီးစက်နဲ့ရေလိုက်မောင်းပေးတာတွေ၊ ရေတွင်းရှိတဲ့အိမ်က ရေပြန်လည်ဝေမျှတာတွေ လုပ်ဆောင်ပေးနေပြီး တမြို့လုံးအတိုင်းအတာနဲ့တော့ ရေလုံလောက်မှု မရှိဘဲ ရေရရှိရေးအတွက် ငွေကြေးတတ်နိုင်တဲ့သူတွေက မီးစက်ငှားပြီး ရေတင်တာတွေလုပ်ဆောင်နိုင်ပေမယ့် ငွေကြေးမတတ်နိုင်တဲ့သူတွေအတွက် လက်ရှိစက်သုံးဆီဈေးနှုန်းနဲ့ မီးစက်အသုံးပြုဖို့ အဆင်မပြေဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဖုန်းအားရရှိရေးအတွက် မြို့ပေါ်မှာရှိတဲ့ ဖုန်းဆိုင်၊ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်၊ အလှပြင်ဆိုင်၊ ဘီယာဆိုင်တွေကလည်း ဖုန်းအားအခမဲ့သွင်းဖို့နေရာတွေ လုပ်ဆောင်ပေးထားပြီး စစ်ကောင်စီ EPC ရုံးက တော့ မနက် ၁၀ နာရီကနေ ၁၂ အထိတကြိမ်၊ နေ့လည် ၁ နာရီကနေ ၄ နာရီ ထိတကြိမ် မီးစက်နှိုးကာ အလှည့်ကျ ဖုန်းအားအခမဲ့သွင်းနိုင်ရေး စီစဉ်ထား‌ပေးတယ်လို့သိရပါတယ်။

မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တချို့တွေမှာတော့ ဖုန်းအားသွင်းဖို့ အခကြေးငွေပေးကာ သွင်းနေရပြီး ဖုန်းတလုံးကို ၃၀၀ ကျပ်နဲ့ ပေးသွင်းနေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောဆိုပေမယ့် မြေလတ်အသံအနေနဲ့တော့ အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

ပခုက္ကူ EPCရုံးကတော့ ဓာတ်အားလိုင်းပြင်ဆင်ချိန် ၃ရက် ကြာနိုင်တယ်လို့ ကနဦးပြောဆိုထားပေမယ့် ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်းမှာတော့ ပြုပြင်ရေးပိုင်း အခက်ခဲတွေရှိနေတဲ့အတွက် ခန့်မှန်းရက်ထက် ပိုကြာနိုင်တယ်လို့ ပြန်လည်ပြောဆိုထားပါတယ်။

ပခုက္ကူမှာမိုခါမုန်တိုင်းကြောင့် ပခုက္ကူမြို့ပေါ် ရွှေချောင်း ချောင်းဘေးမှာရှိတဲ့ အမှတ် ၁ ရပ်ကွက်၊ အမှတ် ၃ ရပ်ကွက်နဲ့ အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက်က အိမ်ထောင်စု ၃၀ နဲ့ တဲအိမ် ၃၀ ရေမျောပါ ပျက်စီးမှုရှိခဲ့ပြီး လေပြင်းတိုက်ခတ်တာကြောင့် ဓာတ်အားပေးလိုင်းတွေကျိုးကျကာ လျှပ်စစ်မီးရက်ရှည်ပြတ်တောက်မယ့် အခြေအနေနဲ့ရင်ဆိုင်နေရတာဖြစ်ပါတယ်။

စာတည်း- ရင်ငြိမ်း

ရေနံချောင်း၊ ဧပြီ ၂၇၊ ၂၀၂၃။

မကွေးတိုင်း၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ အင်းတိုင်ကြီး၊ စမ်းစု၊ စိန်ပန်းပင်ရွာ၊ ဘူကုန်း၊ ဥယျာဥ်ကြီးစတဲ့ကျေးရွာတွေက ဒေသခံတွေဟာ သောက်သုံးရေရဖို့ ၄ မိုင်ကျော် သွားလာပြီး ရေခပ်နေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

နေပူပြင်းလာလို့ မြေသားရေကန်တွေ ခမ်းခြောက်လာသလို စက်ရေတွင်းရှိပေမယ့်လည်း စက်သုံးဆီဖိုး မတတ်နိုင်တာကြောင့် နီးစပ်ရာကျေးရွာတွေကို နွားလှည်းတွေနဲ့သွားလာပြီး ရေခပ်နေရတယ်လို့ ဒေသခံတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

“မိုးနဲ့ဆောင်းကတော့ ရေကန်တွေက ရေနဲ့သုံးကြတယ်။ ခုကျတော့ ရေခမ်းလာပြီ။ ရွာမှာရှိတဲ့ စက်ရေတွင်းတလုံးကရေတင်ဖို့ ဒီဇယ်သုံးရတယ်။ ရေရှည်ကျတော့ ကုန်ကျစရိတ်နဲ့ ရေပြန်ရတာက မကာမိတော့ အဆင်မပြေတော့ဘူး။ အဲတော့ လူပဲ အပင်ပန်းခံပြီး ရေခပ်ရတော့တယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီဒေသက ကျေးရွာတွေမှာ ၂ လက်မပိုက်တပ်စက် ရေတွင်းတတွင်းစီသာ ရှိကြပြီး ရေတင်ဖို့အတွက် စက်သုံးဆီဖိုးကို ကျေးရွာသားတွေက မျှခံရကာ ရရှိလာတဲ့ရေကို မျှဝေသုံးစွဲနေရတာလို့ သိရပါတယ်။

စစ်အာဏာမသိမ်းခင်က စက်သုံးဆီဒီဇယ်စျေးဟာ တလီတာကို ကျပ် ၁၀၀၀ ကျော်သာ ရှိခဲ့လို့ စက်မောင်းနှင်အသုံးပြုနိုင်ပေမယ့် လက်ရှိအချိန်မှာတော့ ကျပ် ၂၀၀၀ ကျော်ထိ ရှိလာတဲ့အတွက် ငွေကြေးမတတ်နိုင်တာကြောင့် စက်ရေတွင်းကိုအသုံးမပြုနိုင်ဘူးလို့ သိရပါတယ်။

“အရင်ကတော့ မျှခံစနစ်နဲ့ သွားကြတယ်။ အခုကျတော့ မျှကိုမခံနိုင်ကြတော့တာ။ ခုကာလက စီးပွားရေးတွေကလည်း အခြေအနေမကောင်းတော့လေ။ ခုဆို ဒီဇယ်ဖိုး အလှူရှင်ရှိမှ ရေတင်နိုင်တဲ့အခြေနေ ရှိနေတာ။ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်က ဘူကုန်းရွာကို ဒီဇယ်ဖိုး ၅၀၀၀၀ လှူတာ ရေတင်တော့ ရေက ၁၀ ပေပါပဲ ရေရတယ်” လို့ ရေနံချောင်းနယ်မှာ ရေနဲ့အရိပ်ရအပင်တွေရဖို့ကြိုးစားပေးနေတဲ့ ရေနံ့သာဒင်းဂါးက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီကျေးရွာတွေဟာ အိမ်ခြေ ၁၀၀ ကနေ ၂၀၀ ကျော်အထိရှိကာ လူဦးရေ ၄၀၀ ကျော်ကနေ ၈၀၀ ခန့်အထိ နေထိုင်တဲ့ရွာတွေဖြစ်ပြီး ရေရှားပါးလာလို့ သောက်ရေနဲ့ သုံးရေကို ချွေတာသုံးနေရကာ တိရစ္ဆာန်တွေအတွက် သောက်ရေရဖို့တောင် ခက်ခဲနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – ရင်ငြိမ်း

စစ်ကိုင်း၊ ဧပြီ ၂၆၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်မှာ တနေ့ကို မီး ၁ နာရီလောက်သာ လာတဲ့အတွက် မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တွေ ရေအခက်ခဲ ကြုံနေရပြီး သောက်သုံးရေကအစ ရှားပါးနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေကတဆင့် သိရပါတယ်။

အခု ဧပြီလလယ်ကတည်းက တနေ့လုံးနီးပါး မီးမလာတော့တာကြောင့် လက်ရှိ စစ်ကိုင်း မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် ၁၅ ရပ်ကွက်ကျော်လောက်မှာ ရေခက်ခဲမှုကြုံနေရကာ သုံးရေနဲ့သောက်ရေအတွက် ပရဟိတကားတွေ ဆီကယူပြီး ချိုးဖို့အတွက်ကတော့ မြစ်ဆိပ်ကိုသွားကြရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပရဟိတ ရေအလှူကားတွေကလည်း မနက် ၇ နာရီ‌ကနေ ည ၇ နာရီထိ လိုက်လံလှူတန်းနေပြီး ရပ်ကွက် ၄ ခုစာအတွက် ဂါလံ ၈၀၀ ပါရေကားတစီးကို တနေ့ ၇ ခေါက် သယ်ယူပို့ဆောင် နေရတယ်လို့ ရေအလှူပေးနေတဲ့ ထုံးဘိုအရေးပေါ် ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

“မီးက တရက်လုံးမှ ၁ နာရီကောင်းကောင်းတောင်မရဘူး၊ ရေက တမြို့လုံးကိုခက်ခဲနေပြီ၊ ဘယ်လောက်ထိတောင်ဆိုးလဲဆို အိမ်သာတတ်စရာရေတောင် မရှိကြဘူး၊ အမေကြီးတယောက်ဆို အိမ်မှာသောက်ရေကို မရှိတော့လို့ ရေကျန်လေးမရှိဘူးလားလို့ လာ‌မေးတယ်၊ ပြည်သူတွေ တော်တော် ခက်ခဲနေကြတာပါ”လို့ ပြောပါတယ်။

မီးမလာတဲ့အတွက် ‌စည်ပင်ရေလည်း မရတော့ဘဲ ရေပြတ်လတ်သွားကာ အဝီစီတွင်းရှိတဲ့ အိမ်တချို့ကတော့ အဆင်ပြေပေမယ့် အများစုက ရေပြတ်လတ်မှုနဲ့ ကြုံတွေ့နေရတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အခုလက်ရှိ သိမ်ကုန်း၊ မြို့သစ်၊ တကောင်း၊ ဇေယျာတိုးချဲ့၊ ပတ္တမြား၊ ရွှေမင်းဝံ၊ ပါရမီ၊ သာစည် စတဲ့ ရပ်ကွက်တွေနဲ့ တောင်ပေါ်ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေမှာ ရေပြတ်လတ်မှု အဆိုးဆုံးဖြစ်ပြီး မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် ၂၃ ခုမှာ ၁၅ ရပ်ကွက်ကျော်လောက် ရေဘေးဒုက္ခကြုံနေရတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

“စစ်ကိုင်းမှာက မီးကိုမလာတော့ဘူး၊ မနက်မိုးလင်းတာနဲ့ ကားကြီးကားငယ်တွေနဲ့ မြစ်ဆိပ်မှာလူစည်နေပြီ၊ ရေအတိမ်အနက် ကြိုးတားထားတာတွေလည်း မရှိတော့ အန္တရာယ်တော့များတယ်ဗျ၊ ရေနစ်သေဆုံးမှုတွေရှိလာမှာတော့ စိုးရိမ်ရတယ်”လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကိုင်းမြို့မှာ နှစ်စဉ် နွေရာသီရောက်တိုင်း ရေရှားပါးမှု ကြုံရပေမယ့် ယခုနှစ်ကတော့ ရေပြတ်လတ်မှု အဆိုးဝါးဆုံးဖြစ်ကာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နဲ့ ၂၄ ရက်‌နေ့တုန်းကလည်း ရှင်ဖြူရှင်လှဘုရားအနီးမှာ ရေဆင်းခပ်တဲ့ ကိုရင်လေး ၂ ပါး ရေနစ်သေဆုံးမှုဖြစ်ခဲ့ပါသေးတယ်။

ပုံ – စစ်ကိုင်းဒေသခံတဦး။