ဒိန်းဂျား၊ ကျော်ကြီး

မြို့သစ်၊ မေ ၁၂၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ မြို့သစ်မြို့နယ်၊ တလုပ်ပင်အုပ်စု၊ တလုပ်ပင်ကျေးရွာမှာ အမျိုးသား ၅ ဦးမိုးကြိုးထိမှန်ပြီး အဲ့ဒီထဲက ၂ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေနဲ့ ကူညီကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ပေးခဲ့သူတွေဆီက သိရပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေဟာ တလုပ်ကျေးရွာနေ အသက် ၃၀ နှစ်အရွယ်အမျိုးသားတွေဖြစ်ပြီး မေ ၁၁ ရက်ညနေ ၅ နာရီလောက်မှာ မိုးကြိုးထိမှန်သေဆုံးခဲ့ကြတာပါ။

“၂ ဦးသေသွားတယ်၊ အမျိုးသား ၂ ဦးပါ၊ သူတို့ကတောထဲမှာ ထင်းခုတ်တာ ၅ ဦးလို့သိရတယ်၊ ၃ ဦးတော့ လွှင့်စင်သွားတာ၊ မြို့သစ်ပြည်သူ့ဆေးရုံမှာတင်ထားရတယ်၊ သူတို့က တောင်သူတွေပဲ တောထဲမှာ ထင်းခုတ်တာ၊” လို့ မြို့သစ်မြို့ဒေသခံအမျိုးသမီးတဦးက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါအမျိုးသားတွေဟာ တလုပ်ရွာနဲ့ အင်းရွာကြီး ရွာအကြားမှာလဲနေတဲ့သစ်ပင်ကို ခုတ်ဖြတ်နေသူတွေဖြစ်ပြီး မိုးရွာလာလို့ ခေတ္တနားနေချိန်မှာ မိုးကြိုးထိမှန်ခဲ့ကြတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“သူတို့က ၂ ရွာကူးတဲ့လမ်းမှာ သစ်ပင်လဲနေလို့သွားပြီးတော့ ခုတ်တာ၊ သွားခုတ်တဲ့အချိန်မှာ မိုးတွေရွာနေလို့ဆိုပြီး ကင်းထဲထိုင်ပြီး တောထန်းရည်သောက်နေတာ၊ ၅ ဦးသောက်တဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်ဖြစ်ချင်း ၃ ဦးကတော့ ဘေးကိုလွှင့်သွားတာ၊ ပစ်တဲ့ပုံစံမျိုးတော့မဟုတ်ဖူး စက်ကွင်းမလွတ်တာ၊ ၂ ဦးကတော့တန်းပြီး သေသွားတာ” လို့ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ခဲ့တဲ့အမျိုးသားတဦးက ပြောပါတယ်။

မိုးကြိုထိမှန်လို့ သေဆုံးသူ ၂ ဦးရဲ့အလောင်းကိုတော့ မြို့သစ်မြို့နယ်ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ရပြီး မိုးကြိုးစက်ကွင်းထိပြီး လွှင့်စင်သွားသူ ၃ ဦးက ထိခိုက်ဒဏ်ရာကြီးကြီးမားမားမရတာကြောင့် ဆေးရုံတက် ကုသရတာမျိုးမရှိဘူးလို့ သိရပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေကိုရဲ့အလောင်းတွေကိုတော့ဆေးရုံကနေ မေ ၁၂ ရက်မှာ နေအိမ်ပြန်သယ်လာပြီး ညနေပိုင်းက ကျေးရွာသုသာန်မှာ သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ပြီးပြီလို့ ဆိုပါတယ်။

မြို့သစ်မြို့နယ်၊ တလုပ်ပင်ကျေးရွာဟာ အိမ်ခြေ ၁၀၀၊ လူဦးရေ ၃၀၀ ကျော်ရှိပြီး အများစုက တောင်ယာလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ကြသူတွေဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့ကလည်း မကွေးမြို့နယ်၊ ဆူးကောက်စမ်းကျေးရွာမှာ လယ်လုပ်နေတဲ့ သားအဖ ၂ ဦး မိုးကြိုးပစ်ခံရပြီးသေဆုံးသွားသေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ဝက်လက်၊ မေ ၁၁၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝက်လက်မြို့နယ်မှာ ၂ ရက်အတွင်း ကျေးရွာ ၅ ရွာ လေကြောင်းကနေဗုံးကြဲခံရပြီး ၈ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေနဲ့တိုက်နယ်ပကဖတာဝန်ရှိသူတွေထံက သိရပါတယ်။

မေ ၁၀ ရက် နေ့လယ် ၁ နာရီခန့်မှာ ရှိန်းမကားကျေးရွာကို ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ဗုံး ၁ လုံးကြဲချခဲ့ရာ ကျေးရွာအနောက်ဘက် ပြည့်ရှိန်းအောင်ဓာတ်ဆီဆိုင်နား ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့တယ်လို့ ရှိန်းမကားတိုက်နယ်တာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

“တိုက်ပွဲမဟုတ်ဘဲ ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်း တောင်ဘက်က ပန့်ဆိုင်ကိုပစ်သွားတာ။ လူထိခိုက်တော့မရှိဘူး။ အဲ့နေရာက အန္တရာယ်ရှိတော့ ဆီမရောင်းခိုင်းထားဘူး။ ပြည်သူကလည်းမရှိတော့ ထိခိုက်မရှိဘူး။ ဆီဆိုင်နဲ့ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ဟောင်းလေး ပျက်စီးသွားတယ်”လို့ ရှိန်းမကားတိုက်နယ်တာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

ညနေ ၄ နာရီ မိနစ် ၃၀ ခန့်မှာတော့ ရွာတော်ကုန်းကျေးရွာထဲကို စစ်ကောင်စီဘက်က ပေါင် ၅၀၀ ဗုံးလို့ ယူဆရတဲ့ဗုံး ၂ လုံးကို ထပ်မံကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကျေးရွာအရှေ့ဘက် နေအိမ်တွေပေါ်ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။

“ရွာထဲမှာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့မရှိဘူး။ ဘာမှမရှိဘူး။ ကဆုန်ညောင်ရေသွန်းပွဲကို အလှည့်တောင်လုပ်မှာ။ ၁ နာရီ ၂ နာရီလောက် စောသွားလို့။ မဟုတ်ရင် လူစုလူဝေးနဲ့ကဆုန်ညောင်ရေသွန်းပွဲတောင်လှည့်မယ့်အချိန်ပဲ။ ကျောင်းမှာလူစုမယ်လုပ်ခါနီးလေး ကြဲသွားတာ။ ညောင်ရေသွန်းပွဲလည်း မလုပ်ဖြစ်တော့ဘူး။”လို့ ကျေးရွာနဲ့နီးစပ်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကောင်စီဘက်က ကြဲချတဲ့ဗုံးဟာ လူနေအိမ်တွေပေါ်ကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး ၁၄ နှစ်အရွယ် မောင်ကောင်းဆက်ပိုင်၊ ၃၃ နှစ်အရွယ် မဌေးသူဇာဦး၊ ၄၃ နှစ်အရွယ် မသဲစုမာ၊ ၄၅ နှစ်အရွယ် မမူယာနွယ်၊ ၄၇ နှစ်အရွယ် မသူဇာနွယ်၊ ၅၃ နှစ်အရွယ် ဒေါ်သင်းသင်းနွယ်၊ ၅၇ နှစ်အရွယ် ဒေါ်ခင်စန်းရီ၊ ၇၀ နှစ်အရွယ် ဒေါ်သန်းဌေးတို့ နေရာမှာပဲ သေဆုံးသွားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အသက် ၁၃ နှစ်ကနေ ၇၀ အရွယ်ကြားရှိ မခင်ရတနာ၊ မဆွေဆွေလဲ့၊ ဒေါ်ခင်စန်းဝင်း၊ ဒေါ်သင်းသင်းဦး၊ မဇင်မျိုးလှိုင်၊ မထွေးငယ်၊ ဒေါနုဝင်း၊ ဦးခင်မောင်သန်း၊ ဦးမြင့်လွင်၊ ဦးကျော်စိုးခိုင်၊ ဦးဝင်းမင်းသန့်တို့ ၁၁ ဦးဒဏ်ရာရသွားပြီး နေအိမ် ၈ လုံးပျက်စီးခဲ့ရပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေက မီးလောင်ထားပြီး ဗုံးမှန်တဲ့ဒဏ်ရာတွေကြောင့် ရုပ်တောင်သေချာမပေါ်တော့လို့ နေ့တွင်းချင်း သင်္ဂြိုဟ်လိုက်ရတယ်လို့သိရပြီး သေဆုံးသူ ၈ ဦးစလုံးက မိသားစုဝင်တွေဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

မေ ၁၁ ရက် ဒီနေ့မနက် ၇ နာရီကျော်ခန့်မှာ တံတားဦးလေတပ်ကတက်လာတဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာ ၁ စီးက ရွှေပန်းကုန်းကျေးရွာထဲကို ဗုံး ၂ လုံးကြဲချခဲ့ရာ ကျေးရွာစာသင်ကျောင်းအနီးကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး အသက် ၁၈ နှစ်ကျော်အရွယ် အမျိုးသမီး ၁ ဦး ဦးခေါင်းအစမှန်ဒဏ်ရာနဲ့ အသက် ၃၀ ကျော်အရွယ် အမျိုးသား ၁ ဦးတို့ဒဏ်ရာရကာ စာသင်ကျောင်းနဲ့နေအိမ် ၂ လုံးပျက်စီးခဲ့ပါတယ်။

မနက် ၁၀ နာရီခန့်မှာတော့ ဝက်လက်နယ်အရှေ့ခြမ်း သစ်ဆိမ့်ရွာကို တံတားဦးဘက်ကတက်လာတဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာက ဗုံး ၁ လုံးကြဲချခဲ့ရာ ကျေးရွာအတွင်းကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး အမျိုးသား ၁ ဦးနဲ့အမျိုးသမီး ၁ ဦးဒဏ်ရာရကာ နွား ၃ ကောင်သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

မနက် ၁၁ နာရီကျော်ခန့်မှာတော့ မဲတောကုန်းကျေးရွာထဲကို လေကြောင်းကနေ ဗုံး ၁ လုံးကြဲချခဲ့ရာ ကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်းအတွင်း ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းပျက်စီးကာ လူထိခိုက်တာတော့မရှိဘူးလို့ သိရပါတယ်။

စစ်ကောင်စီဘက်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲနေတာကြောင့် ရွှေပန်းကုန်း၊ ရွာတော်ကုန်း၊ မဲတောကုန်း၊ သစ်ဆိမ့်ကျေးရွာအပါဝင် ကျေးရွာ ၆ ရွာက ဒေသခံ ၄,၀၀၀ ကျော် ဘေးလွတ်ရာနေရာတွေမှာ တိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

နတ်တလင်း၊ မေ ၉၊ ၂၀၂၅။

ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်း၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်သတင်းပေးဆိုသူ အမျိုးသား ၁ ဦး သေနတ်ပစ်ခံရပြီးသေဆုံးသွားတယ်လို့ ဒေသခံကာ ကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေထံက သိရပါတယ်။

သေဆုံးသူဟာ ကျွန်းလေးပင်ကျေးရွာနေထိုင်သူ အသက် ၄၅ နှစ်ဝန်းကျင် ကိုစောလှိုင် ဖြစ်ပြီး မေ ၈ ရက် ယမန်နေ့မွန်းတည့် ၁၂ နာရီခန့်မှာ သူ့ရဲ့နေအိမ်မှာပဲ သေနတ်နဲ့ပစ်ခတ်ခံရပြီး သေဆုံးသွားတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ သူက စစ်**တွေနဲ့ကင်းပတ်တယ်။ စစ်မှုထမ်းကြေး ရွာသူရွာသားတွေဆီက အဓမ္မလိုက်ကောက်ပေးတယ်။ ပြည်သူကို အာဏာပါဝါအရမ်းပြနေတာ။” လို့ နတ်စစ်သည်တပ်ဖွဲ့မှူး ကိုအောင်က ပြောပါတယ်။

သေနတ်နဲ့ ၄ ချက်ပစ်ခံရတာကြောင့် ကိုစောလှိုင်ဟာ နေရာမှာပဲသေဆုံးသွားပြီး ယမန်နေ့ ညနေပိုင်းမှာ ၎င်းရဲ့အလောင်းကို နတ်တလင်းဘက်ကလာတဲ့ လူနာတင်ကားနဲ့ သယ်ဆောင်သွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကိုစောလှိုင်ဟာ ရွာမှာမနေဘဲ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့နဲ့အတူ သွားလာလှုပ်ရှားနေသူဖြစ်ပြီး ယမန်နေ့ကမှ ကျွန်းလေးပင်ရွာကိုရောက်ရှိနေကြောင်း သတင်းရတာကြောင့် နတ်စစ်သည်တပ်ဖွဲ့နဲ့ Burma Revolution Army – BRA တပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

မေ ၄ ရက်မွန်းလွဲ ၂ နာရီလောက်မှာလည်း မင်းလှမြို့နယ်၊ ဘန့်ဘွေးကုန်းရွာနေ ပျူစောထီးဆိုသူ အသက် ၅၀ ဝန်းကျင် ဒေါ်ယူပီနဲ့ ၎င်းရဲနောက်လိုက် ကိုမြဇော်ဦးတို့ကို သာယာဝတီခရိုင် တပ်ရင်း ၃၈၀၂၊ တပ်ခွဲ ၅ က သေနတ်နဲ့ပစ်ခတ်ရာက သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

သတင်း – မောင်ဆွေအင်း၊ စာတည်း ဟိန်းစံ