ဒိန်းဂျား၊ ဟယ်သာ

ပုလဲ၊ ဩဂုတ် ၂၅၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ လက်ပုကန်ကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ကဝင်ရောက်ကာ ဒေသခံတွေရဲ့ ပစ္စည်းတွေသယ်ယူနေပြီး လက်နက်ကြီးတွေနဲ့လည်းရွာနဲ့အနီးတဝိုက်ကို ပစ်ခတ်နေတာကြောင့် ထိခိုက်၊ သေဆုံးမှုတွေလည်းရှိနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဩဂုတ် ၂၄ ရက် မနေ့ကမနက် ၁၀ နာရီလောက်မှာ လက်ပုကန်ကျေးရွာကိုဝင်ရောက်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ၆၀ မမ လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်ခတ်ချိန် ကြောင်သန်းရွာကို ကျရောက်ပေါက်ကွဲတာကြောင့် ကလေးမွေးထားခါစ အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် ရွာခံအမျိုးသမီးသွေးလန့်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“သားဖွားထားတာက လပိုင်းဆိုတော့ သွေးနုသားနုဆိုတော့ စစ်ဘေးရှောင်ရလို့ စိတ္တဇ အပိုင်းတွေ လည်းပါမှာ၊ သွေးလန့်ပြီးတော့ ဆုံးသွားတာ၊ ကလေးက ၁ လပြည့်ဖို့ ၂ ရက်ပဲလိုတော့တာ” လို့ ကြောင်သန်းရွာ စစ်ဘေးရှောင်တဦးက ပြောပါတယ်။

ဒ့ါအပြင်လက်နက်ကြီးထိမှန်ပြီး ကြောင်သန်းရွာက နေအိမ် ၂ လုံးနဲ့ နွားတဲ ၁ ခုပျက်စီးပြီး နွား ၁ ကောင်လည်းသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကြောင်သန်းရွာဟာ အိမ်ခြေ ၆၅၀ နဲ့ လူဦးရေ ၂,၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး ခုလိုလက်နက်ကြီးနဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရတာကြောင့် ဒေသခံတွေလည်းတိမ်းရှောင်နေကြတယ်လို့ အထက်ပါစစ်ဘေးရှောင်တဦးက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါစစ်ကြောင်းဟာ သြဂုတ် ၂၀ ရက်ကစတင်ကာ မင်းတိုင်ပင်ကျေးရွာက အိမ်ခြေ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ အိုင်မရွာကနေအိမ်တွေကိုလည်း မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အဲ့ဒီနောက် သြဂုတ် ၂၄ ရက်မနက်ပိုင်းမှာ လက်ပုကန်ရွာကိုရောက်ရှိလာပြီး ဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့ စာသင်ကျောင်းမှာ ညအိပ်တပ်စွဲနေခဲ့ပြီးနောက် သြဂုတ် ၂၅ ရက် ဒီမနက်ပိုင်းမှာတော့ ရွာရှိ ဒေသခံနေအိမ်တွေက ပစ္စည်းတွေကို ဇီးဖြူကုန်းရွာဘက်ဆီသယ်ယူနေတာလို့ နောက်ထပ် ဒေသခံတဦးကပြောပါတယ်။

“မနေ့ညတုန်းက လက်ပုကန် ဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့ စာသင်ကြောင်းမှာအိပ်တယ်၊ လက်ပုကန်ရောက် အင်အားက ၂၀၀ ကျော်တယ်၊ အင်မထီးကနေလှည်းတွေ လူတွေအများကြီးလာသယ်တယ်လို့ပဲသိရတာ လှည်းတွေနဲ့သယ်နေတုန်းမှာပဲ ကျန်တဲ့တစ်ကြောင်းကကျ ကြောင်သန်းရွာကို သွားတယ် အခု ကြောင်သန်းရွာမှာပါပဲ “လို့ ဒေသခံတဦးကဆိုပါတယ်။

ဇွန် ၁၉ ရက်မှာ ကန့်ဒေါင့်ရွာရဲစခန်းကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေစတင်သိမ်းပိုက်ခဲ့စဥ်ကတည်းက အင်မထီးရွာထဲမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က စုစုပေါင်းအင်အား ၃၀၀ ခန့်တပ်စွဲထားခဲ့ပြီးနောက်မှာ ကန့်ဒေါင့်ရွာအနီးနားက မင်းတိုင်ပင်၊ မဲဇရပ်ရွာ၊ ဦးနှောက်၊ ချောင်းနား၊ နှောရိုးစတဲ့ ကျေးရွာတွေကို စစ်ကြောင်းတွေ ခွဲထိုးနေကြပြီး ပြည်သူတွေနေအိမ်ဆီက ပစ္စည်းတွေယူဆောင်နေခဲ့ကြတာလို့ သိရပါတယ်။

ဒ့ါအပြင် စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းတွေကြောင့် မင်းတိုင်ပင်၊ လက်ပုကန်၊ နှောကန်၊ နှောရိုး၊ ကျောက်ဖျာကန်၊ မြေနီကုန်း၊ ငှက်ပျောတော၊ စပါးစေ့၊ မန်ကျည်းကုန်း၊ အိုးဘို၊ အိုင်းမ၊ သရက်ချောင်းနား၊ သပြေကုန်း၊ ညောင်ပင်စု၊ ကုန်းကိုင်း၊ ကုက္ကိုလ်ကုန်း စတဲ့ကျေးရွာတွေက ဒေသခံ ၈,၀၀၀ ကျော်နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေရတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း၊ တည်းဖြတ် – M

ရွှေဘို၊ ဧပြီ ၇၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ညောင်ကိုင်းကျေးရွာနေ ပြည်သူတွေက ဧပြီ ၄ ရက် မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီကျော်မှာ ကျေးရွာမှာလုံခြုံရေးအတွက်ရောက်ရှိနေတဲ့ ရွှေဘိုခရိုင် အမှတ် ၄ တပ်ရင်းကို ဆန္ဒပြခဲ့ကြတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

တပ်ရင်း ၄ ရွာမှာ စခန်းချနေစဉ်အတွင်း တပ်ရင်း ၄ က ဒေသခံတွေရဲ့ပစ္စည်းတွေကို ယူဆောင်သွားတဲ့အတွက် ရွာထဲမှာဆက်ပြီးမနေဖို့ တရွာလုံးကဆန္ဒပြခဲ့ကြတာလို့ ညောင်ကိုင်းရွာဒေသခံ ဦးဖိုးထူးက ပြောပါတယ်။

“အဲ့ဒီ ရင်း ၄ နဲ့ လူရမ်းကားတစုတွေပေါ့ကွာ။ ရွာရှိတဲ့ပစ္စည်း စက်ပစ္စည်း၊ ထော်လာဂျီ၊ လက်တွန်း၊ ရေစုပ်စက်၊ ဆိုလာပြား၊ မော်တာ၊ နောက်ဆုံးကွာ တို့ရွာက တာဝါတိုင်က ရွာတရွာလုံးမီးသုံးမယ့်ဟာတွေ(မီးစက်)အထိ ခိုးယူသွားတာကို၊ ဓါးပြတိုက်တာကို မကျေနပ်လို့ကွ” လို့ ညောင်ကိုင်းကျေးရွာ ဒေသခံ ဦးဖိုးထူးက ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဆန္ဒပြနေချိန်အတွင်း ရွှေဘိုခရိုင်အမှတ် ၄ တပ်ရင်းမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်တဦးက ဆန္ဒပြပြည်သူတွေကို သေနတ်နဲ့ချိန်ရွယ်ပြီးခြိမ်းခြောက်ခဲ့တယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

“အဲ့ဒီ ရွှေဘိုခရိုင် ရင်း ၄ လို့ခေါ်တဲ့ အမည်မသိ ရဲဘော်တယောက်က ငါ့ရင်ဘတ်ကို သေနတ်နဲ့ ကျည်ထိုးချိန်လို့ကွ၊ ငါ **မြင်ကပ်တာ၊ မုန်းတာ။ အဲ့ဒါကြောင့်မို့ ရင်း ၄ ကို ငါ လုံးဝ လုံးဝ ညောင်ကိုင်းရွာထဲမှာ ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ မနေစေချင်တာ။” လို့ ဆိုပါတယ်။

ဆန္ဒပြပြီးနောက် အဲ့ဒီနေ့ညနေ ၅ နာရီကျော်မှာတော့ ညောင်ကိုင်းကျေးရွာကနေ ရွှေဘိုခရိုင်အမှတ် ၄ တပ်ရင်းက ထွက်ခွာပေးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရွာကထွက်ချိန်မှာလည်း ပစ္စည်းတချို့ကိုယူသွားခဲ့ကာ ခုလိုတွေ လုပ်ဆောင်နေတဲ့အပေါ် ကြောက်လန့်ရပြီး ဘယ်အဖွဲ့အစည်းကိုအကူညီတောင်းရမလဲမသိဘူးဖြစ်နေတယ်လို့ ညောင်ကိုင်းဒေသခံ မဖြူက ပြောပါတယ်။

“ထွက်တော့ ထွက်ခွာပေးပါတယ်။ ထွက်ခွာပေးတဲ့အချိန်မှာ ကျမတို့ ညောင်ကိုင်းရွာ ပိုင်ဆိုင်တဲ့ တာဝါတိုင်က စက်ကြီး(မီးစက်)ကိုလည်း သယ်သွားပါတယ်။ ကျမတို့ ဖြစ်နိုင်ရင် အဲ့စက်ကြီးကို ယူချင်ပါတယ်။ ကူညီပေးမယ့်အဖွဲ့အစည်းများရှိရင် ကျမတို့ကဘယ်အဖွဲ့အစည်းကိုလည်း အကူအညီ တောင်းရမှန်းမသိ။ ရွာမှာ စစ်ကောင်စီကိုလည်း ကြောက်ရ ရင်း ၄ ကိုလည်း ကြောက်ရ။ ကျမတို့ အတွက် အကာအကွယ်ပေးမယ့် ဘယ်သူများရှိပါသလဲရှင့်။ အဖွဲ့အစည်းများရှိရင် အကူအညီတောင်းအပ်ပါတယ်ရှင့်။” လို့ ဆိုပါတယ်။

အခုလိုညောင်ကိုင်းကျေးရွာသားတွေ ဆန္ဒပြကြတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရွှေဘိုခရိုင်အမှတ် ၄ တပ်ရင်းမှ တာဝန်ရှိသူတဦးကို မြေလတ်အသံကမေးမြန်းရာမှာတော့ ၎င်းတို့တပ်ရင်းအနေနဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့ အညီ ပကဖ၊ ပအဖတို့နဲ့ စနစ်တကျပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ထားတဲ့ကိစ္စဖြစ်တာကို ရွာသားတွေ နားလည်မှုလွဲတာပဲ ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ တုံ့ပြန်ပါတယ်။

အိမ်ခြေ ၂၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ညောင်ကိုင်းကျေးရွာမှာ ၄ နှစ်ကျော်ကြာတပ်စွဲနေထိုင်ခဲ့တဲ့ စစ်ကောင်စီ နဲ့ ပျူစောထီးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ ရိက္ခာဖြတ်တောက်မှုကြောင့် အခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှာ စခန်းစွန့်ထွက်ပြေးခဲ့ကြပြီး အဲ့ဒီနောက်မှာ ရွှေဘိုခရိုင်အမှတ် ၄ တပ်ရင်းက ကျေးရွာလုံခြုံရေးအတွက် ရွာထဲမှာစခန်းချနေထိုင်ခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။

တည်းဖြတ် – M