ပဲခူး

ပေါင်းတည်၊ မတ် ၁၀၊ ၂၀၂၃။

ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်း၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်က စစ်တပ်သတင်းပေး ပျူစောထီးခေါင်းဆောင်လို့ လူသိများသူတဦးကို မတ်လ ၁၀ ရက်ဒီနေ့လယ် ၁၂ နာရီလောက်မှာသေနတ်နဲ့ပစ်သတ်ခဲ့တယ်လို့ Thegon PDF က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ သစ်ပုတ်ကျေးရွာမှာနေထိုင်တဲ့ အသက် ၅၀ နှစ်အရွယ် ကိုအောင်ဝင်းဌေးဆိုသူဖြစ်ပြီး သူ့ကို နန်းထိုက်အောင် စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ရှင်းလင်းခဲ့တာလို့ တပ်ခွဲ ၄ – TPDF ရဲ့ သတင်းတာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

“သူက ရွာကိုဆိုင်ကယ်နဲ့တဦးတည်း ပြန်လာတာကို လက်ပံခုံရွာအနီး မြေနီလမ်းပေါ်မှာ ရှင်းလိုက်တာ၊ ပွဲချင်းပြီး သေတယ်။ နားထင်၊ ရင်ဘတ်နဲ့ နံညွန့်တွေကို တချက်စီနဲ့ ၃ ချက်ပစ်ခတ်ခဲ့တာဖြစ်တယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

ကိုအောင်ဝင်းဌေးဟာ သစ်ပုတ်တာဝါတိုင်က စစ်သားတွေနဲ့ပေါင်းပြီး ကျွန်းသစ်ခိုးတာ၊လမ်းပြတာ၊ အိမ်ထောင်စုစာရင်းကောက်ယူတာ၊ စစ်တပ်ကို မမှန်သတင်းပေးတာ၊ လောင်းကစားဝိုင်းပြုလုပ်တာနဲ့ ဆက်ကြေးကောက်တာတွေ ပြုလုပ်နေတာဖြစ်သလို သူနဲ့ပတ်သက်ပြီး သတင်းပေးပို့ချက်တွေလည်း ရှိတာကြောင့် စိစစ်ပြီးမှ ခုလိုလုပ်ဆောင်ခဲ့တာလို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ပစ်ခတ်ပြီးချိန်ကစလို့ လက်ရှိအချိန်ထိ ကိုအောင်ဝင်းဌေးနဲ့ပူးပေါင်းနေတဲ့ စစ်သားတွေလည်း သူ့အိမ်ကို ရောက်ရှိလာခြင်းမရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီရှင်းလင်းမှုကို တပ်ရင်း ၃၆၀၁၊ တပ်ခွဲ ၃ နဲ့ တပ်ရင်း ၃၆၀၂၊ တပ်ခွဲ ၄ – TPDF၊ တပ်စု ၆၊ တပ်စိတ် ၁၆ တို့က ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၇ ရက်ကလည်း ပေါင်းတည်မြို့နယ်၊ ကျောက်တံခါးအုပ်စု၊ အောင်သပြေရွာကို ကျွန်းသစ်ခိုးယူဖို့လာတဲ့ ဖောကားတစီးကို ပေါင်းတည်မြို့နယ်တပ်ရင်း ၃၆၀၁ တပ်ခွဲ ၃ က မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပါသေးတယ်။

စာတည်း – လင်း

ပခုက္ကူ၊ မတ် ၉၊ ၂၀၂၃။

ပဲခူးတိုင်းအတွင်း လယ်မြေ၊ ယာမြေ၊ မြေနုကျွန်းမြေများမှာ ရာသီအလိုက် သီးနှံမျိုးစုံကို ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးလုပ်ငန်းခွင်တွေမှာ လုပ်သားရှားပါးလာတယ်လို့ တောင်သူလယ်သမားတွေဆီက သိရပါတယ်။

လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်တွေဖြစ်တဲ့ ဆေးဖြန်းလုပ်သားခ တရက်လျှင် ယခင်နှစ် ၅၀၀၀ ကျပ်မှ ယခုနှစ်တွင် ၇၀၀၀ ကျပ်၊ ပဲနှုတ်လုပ်သား တရက်လျှင် ယခင်နှစ်က ၅၀၀၀ ကျပ်မှ ယခုနှစ် ၇၅၀၀ ကျပ်၊ ပဲခြွေခ တတင်းလျှင် ယခင်က ၁၂၀၀ ကျပ်၊ ယခုနှစ်တွင် ၂၀၀၀ ကျပ်၊ ပေါင်းလိုက်လုပ်သားခ တရက်လျှင် ယခင်က ၄၅၀၀ကျပ်၊ ယခုနှစ် ၇၀၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင်ပေးခေါ်ယူနေရပြီး အဲဒီဈေးနှုန်းမှာ ပျှမ်းမျှနှုန်းသာဖြစ်လို့ ဒေသအလိုက် စားရိတ်အနည်းငယ် ကွာခြားနိုင်တယ်လို့ တောင်သူလယ်သမားတွေက ဆိုပါတယ်။

“စပါး၊ ပဲ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက် ဘာသီးနှံစိုက်စိုက် လူခေါ်ရတာ မလွယ်တော့ဘူး။ အရင်ကဆို လူကြုံနဲ့စကားပါးလိုက်ရင် မနက်အလုပ်ဆင်းတဲ့သူတွေကို ပေါနေတာ။ အခု နှစ်ရက်သုံးရက် ကြိုပြောရတာ တခြားနေရာက လူတွေ လိုက်ခေါ် ရတာတွေတောင် ရှိတယ်။ ရွာတွေမှာက လူငယ် လူလတ်ပိုင်း ယောင်္ကျားရောမိန်းခလေးတွေပါ တခြားမြို့တွေတင် ဘယ်ဟုတ််မလဲဗျ။ ထိုင်း၊ တရုတ်၊ ကိုရီးယား၊ မလေး ထွက်ပြီး အလုပ်လုပ်နေကျတယ်” လို့ ပေါင်းတည်မြို့နယ်ထဲက တောင်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

ပင်ပန်းကြီးစွာနဲ့ လုပ်ကိုင်စားသောက်နေကျတဲ့ တောင်သူလယ်သမားတွေအနေနဲ့ လုပ်သားခေါ်ယူတဲ့အခါ တနေ့တခြား ရှားပါးလားပြီးတော့၊ နေ့တွက်စားရိတ်တွေလည်း ယခင်ကထက် စျေးပိုပေးကာ ခေါ်ယူလုပ်ကိုင်နေရပေမယ့် လုပ်သားရှားပါးတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။

“ဒီမှာက စိုက်တဲ့အချိန်ရယ် ရိတ်သိမ်းတဲ့အချိန်ရယ်ပဲ အလုပ်ရှိတာလေ။ လက်ထဲမှာလည်း ငွေကြေးက များများစားစားမှ မရှိကြတာ။ ကျောင်းသူ/သားနဲ့ ကျန်းမာရေးမကောင်းတဲ့သူရှိရင် အဲ့ဒီမိသားစုက ပိုပြီးရုန်းကန်ရတယ်” လို့ သာယာဝတီနယ်ထဲက တောင်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စိုးရိမ်ကြောက်လန့်နေကြတဲ့ ဒေသခံတွေအဖို့ နေ့စဉ်စားဝတ်နေရေးအပြင် အပိုအလျှံမရှိဘဲ စိုက်ပျိုးရေးမကောင်းသည့်အချိန်တွင် ပိုမိုကျပ်တည်းခက်ခဲသလို ခေတ်အခြေအနေအရ ပြည်ပထွက် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသူ အများစုဖြစ်လာတာကြောင့် လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်တွေမှာ လုပ်သားရှားပါးလာနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ တောင်သူတွေက ဆိုပါတယ်။

စာတည်း – 007

ပဲခူး၊ မတ် ၇၊ ၂၀၂၃။

ဆောင်းသီးနှံ မတ်ပဲစိုက်ရာသီကာလအတွင်း ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး(အနောက်ပိုင်း)၊ ပြည်ခရိုင်အတွင်းရှိ မတ်ပဲစိုက် တောင်သူများအနေနဲ့ မတ်ပဲပင်တွေ တဖြည်းဖြည်းဝါလာကာ အပွင့်အသီးမတင်နိုင်တော့ဘဲ ညှိုးခြောက်သွားပြီး ပဲအထွက်နှုန်းလျော့နည်းလာတယ်လို့ မတ်ပဲစိုက်တောင်သူများထံက သိရပါတယ်။

ခရိုင်တွင်းမှာရှိတဲ့ ပြည်၊ ပေါင်းတလည်၊ ပေါင်းတည်၊ ရွှေတောင်၊ သဲကုန်း၊ ဆင်မြီးဆွဲ ပုတီးကုန်းမြို့တွေမှာ အဖြစ်များနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။

“လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်လောက်ကတည်းက ဖြစ်နေတာ၊ မှိုသတ်ဆေးဖြန်းတာလည်း မရဘူး။ အပင်တပင်စ နှစ်ပင်စကနေ ဖြစ်တယ်။ တရက်ပြီးတရက် ပိုများလာတယ်။ အဲ့အပင်တွေကိုနှုတ်ပစ်တာမျိုး မီးရှို့တာမျိုးတော့ လုပ်တယ်။ တခင်းလုံးကနေ နောက်ပဲခင်းတွေ ကူးတော့တာပဲ။ တကျိုးမှ နှစ်တင်းသုံးတင်းလောက်ပဲ ရတယ်။ တဧက ဆယ်တင်းလောက်မှ မထွက်ရင် အထွက်နှုန်းကျတော့ တောင်သူက ရှုံးတာပဲ” လို့ ပေါင်းတည်မြို့နယ် တောင်သူတဦး ကပြောပါတယ်။

မတ်ပဲစိုက်ပြီး သုံးပတ်သားလောက်တည်းက စုပ်စားပိုးနိုင်တဲ့ဆေးများ ထည့်ဖြန်းရပြီး ပင်ဝါတာက ရောဂါမဟုတ်ဘဲ ပျ၊ ဖြုတ်၊ လှေး၊ ယင်ဖြူ ပိုးတွေက အပင်ကို စုပ်ယူစားသုံးရာက များလာတော့ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဝင်သွားတာလို့ စိုက်ပျိုးရေး ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တဦးက ဆိုပါတယ်။

“အပင်တွေအားတိတ်ပြီးတော့ တဖြည်းဖြည်း ဝါလာတော့တာပါ။ မတ်ပဲ အပင်ငယ်ကနေ အသီးအတောင့် ဖြစ်တဲ့အထိ စုပ်စားပိုးက အကျများတယ်။ တောင်သူက ငမြှောင်တောင်ပိုးနဲ့ လှေးပိုးကျတာကို သိကျတယ်။ ညနေခင်းမှာ ကျတတ်တဲ့ ဖြုတ်ပိုးနဲ့ ယင်ဖြူကြောင့် အပင်ဝါအဖြစ်​များတာကို တောင်သူအများစု မသိသေးတာ ဖြစ်တယ်” လို့ ပြည်ခရိုင်အတွင်း တာဝန်ကျ စိုက်ပျိုးရေးဆေးကုမ္မဏီ ဝန်ထမ်းတဦးက ပြောပါတယ်။

အပင်ဝါဖြစ်သွားတဲ့ ပဲ၊ ပြောင်း အပင်တွေက မျိုးတွေကို ပြန်မစိုက်ဘဲ အပင်ဝါကျတာကို ဖြေရှင်းနိုင်တဲ့ စိုက်ပျိုးရေးဆေးတွေကို ဆေးဆိုင်တွေမှာ မေးမြန်းဝယ်ယူ အကြံဉာဏ်ရယူ သင့်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စာတည်း – 007

ရေတာရှည်၊ မတ် ၅၊ ၂၀၂၃။

ပဲခူးတိုင်း၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ စမ်းကြီးကျေးရွာအနီးမှာ အိမ်စီးကားနဲ့ သယ်လာတဲ့လက်နက်၊ ခဲယမ်းဆက်စပ်ပစ္စည်းတွေ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ ဖမ်းဆီးတာကိုခံလိုက်ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အဲ့ဒီလက်နက်ခဲယမ်းတွေဟာ မကွေးတိုင်းအတွင်းက ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေဆီကိုပို့ဆောင်ဖို့ သယ်ဆောင်လာတာဖြစ်ပြီး၊ မတ်လ ၃ ရက်ညနေပိုင်းမှာ ရေတာရှည်၊ စမ်းကြီးရွာအနီးမှာ စစ်ကောင်စီတပ်က စောင့်ဆိုင်းဖမ်းဆီးသွားတာလို့ ပဲခူး(အနောက်ခြမ်း)အခြေစိုက် သာယာဝတီဂဠုန်တပ်ဖွဲ့တာဝန်ရှိသူက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

“လက်နက်တွေမိတာက ရေတာရှည်အပိုင်ထဲမှာ မိတာတော့ဟုတ်တယ်။။ ကျနော်တို့လည်း အဲ့ဒီသတင်းကြားလို့ လိုက်စုံစမ်းတော့ ဖမ်းခံရတဲ့ပစ္စည်းတွေက မကွေးဘက်ပို့ဖို့သယ်လာတာလို့သိရတယ်။ ဖမ်းခံရတဲ့ထဲမှာ ကျနော်တို့ပဲခူးအနောက်ခြမ်းကတယောက်ပါတယ်။ ကျနော်တို့အဖွဲ့တွေရဲ့ ပစ္စည်းမဟုတ်တော့ မကွေးဘယ်အဖွဲ့ကို ပို့မယ်ဆိုတာတော့သေချာမသိဘူး။ လက်နက်တွေကတော့ အဆင်ပြေသလို သယ်နေရတာပါဘဲ”လို့ ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်ထောက်ခံတဲ့တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်တွေမှာတော့ မတ်လ ၃ ရက် ညနေ ၅ နာရီခန့်က စမ်းကြီး ကျေးရွာအနီးမှာ RLG နံပါတ်တပ်ဆင်ထားတဲ့ဘုန်းကြီးကားကို တားဆီးစစ်ဆေးရာကနေ ကားပေါ်ပါ လူ ၃ ဦးနဲ့အတူ သေနတ် ၁၄ လက်၊ လက်ပစ်ဗုံး ၇ လုံး၊ ကျည်မျိုးစုံ ၁၆၀၀ ကျော်၊ မိုင်း၊ ကျည်ဘောက်နဲ့ ယမ်းတွေအပါအဝင် ဆက်စပ်ပစ္စည်းမျိုးစုံကိုဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ ဓာတ်ပုံတွေနဲ့တကွ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတဲ့လက်နက်ခဲယမ်းအရေအတွက်နဲ့ မကွေးတိုင်းအတွင်းက ဘယ် PDF တပ်ဖွဲ့တွေဆီကို ပို့ ဆောင်မယ်ဆိုတာတော့ မြေလတ်အသံအနေနဲ့သီးခြားအတည်မပြုနိုင်သလို လက်နက်တွေနဲ့အတူ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသူတွေဟာ ဘယ်သူတွေဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ဆက်လက်စုံစမ်းနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ဩဂုတ်လအတွင်းကလည်း ရေတာရှည်မြို့နယ် စည်ပင်သာယာလမ်းဆုံအနီးမှာ ရေတာရှည် ရှားလော့အဖွဲ့က PDF အဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီးတဲ့နောက် စခန်းငယ်တခုဝင်ရောက်စီးနင်းခံခဲ့ရလို့ လက်နက်ခဲယမ်းအချို့ ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။

ပြည်၊ မတ် ၄၊ ၂၀၂၃။

ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်း၊ ပြည်မြို့နယ် မှော်ဇာကျေးရွာမှာ ရှိတဲ့ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်းက ရှေးဟောင်းရွှေထည်တွေ တူးယူနေတဲ့ ဗိုလ်မှူးတဦးကို အရေးမယူဘဲ အမှုကိုဖုံးထားတယ်လို့ ပြည်မြို့ဒေသခံ တဦးဆီက သိရပါတယ်။

ပြည်မြို့ ဒေသကွပ်ကဲရေးစစ်ဌာနချုပ်က ဗိုလ်မှူးဝဏ္ဏတိုင်းကျော်ဆိုသူ ဦးဆောင်ပြီး အဖွဲ့ဝင် ၁၀ ယောက်လောက်နဲ့ ရှေးဟောင်းမြို့ရိုးအပြင်ဘက်၊ အောင်မြင်ဗာဟုဘုရားအနီးရှိ ကြက်တူရွေးတောင်မှာ တူးဖော်တာတွေ လုပ်နေခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဲ့ဒီလို တူးဖော်နေတာကို စရဖက သတင်းရလို့ မတ်လ ၁ ရက်က ဗိုလ်မှူး ဝဏ္ဏတိုင်းကျော်ရဲ့ အခန်းအထိ ဝင်ဖမ်းခဲ့ပြီး ရှေးဟောင်းလို့ ယူဆရတဲ့ ဆင်းတုတွေ့တယ်လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

“မနေ့ (မတ်လ ၁ ရက်)က ဖမ်းတာပါ။ ချက်ချင်းပဲ ပြန်လွှတ်ပြီး ဟန်မပျက် တာဝန်ထမ်းဆောင် ခိုင်းထားပါတယ်။ ဒကစမှူးက အဓိက ညှိပေးတာပါ။ ရှေးဟောင်းနယ်မြေမို့လည်း စရဖ နဲ့ ရဲက လိုက်တာ” လို့ ပြောပါတယ်။

အခုလို တူးဖော်နေတာ ဘယ်လောက်ကြာနေပြီဆိုတာ မသိရသလို အဲ့ဒီသတင်းကိုလည်း ဖုံးဖို့ ကြိုးစားနေကြတာလို့လည်း ဆိုပါတယ်။

“သပိတ်ကျင်းလို ရွှေထွက်တဲ့နေရာတွေမှာဆိုရင်တော့ ပြသနာ မဖြစ်ဘူး။ ဒီနယ်မြေမှာက ကုန်းမို့မို့ဆို ဘုရားပျက်ပဲ အထဲမှာကလည်း ဌာပနာပစ္စည်းတွေက ရှိနေတတ်တယ်။ တူနေတာတော့ ကြာလောက်ပြီ။ ပါတာလည်း ပါကုန်ပြီ။ ခုမှ သိတာဆိုတော့။ ပြီးတော့ လူကြီးဆုံရာက ဝိုင်းအုပ်ပေးထားကြတာ” လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့၊ ကာတာနိုင်ငံ၊ ဒိုဟာမြို့မှာပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ၃၈ ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ကော်မတီအစည်းအဝေးမှာ ပျူမြို့ဟောင်းတွေဖြစ်တဲ့ သရေခေတ္တရာ၊ ဗိဿနိုး၊ ဟန်လင်း တို့ကို ကမ္ဘာအမွေအနှစ် စာရင်းဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထည့်သွင်းခဲ့ပါတယ်။
အခုလို တူးဖော်နေတာဟာ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စာရင်းဝင်ထားပြီးသား နေရာတခုဖြစ်တဲ့အတွက် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်တွေ ဆုံးရှုံးရတယ်လို့ ပြည်မြို့ ဒေသခံတဦးက ဆိုပါတယ်။

၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေ အမှတ် ၆ ယဥ်ကျေးအမွေအနှစ်ဒေသများ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရေးဥပဒေ အခန်း ၁၀ ပုဒ်မ ၃၄ အပုဒ်ခွဲ ၁နဲ့ ၂ အရ ပြစ်မှုထင်ရှားပါက အနည်းဆုံး ထောင်ဒဏ် ၆ လ ကနေ ၁ နှစ်အထိ ချမှတ်ခံရမဲ့အပြင် အနည်းဆုံး ငွေကျပ် ၁၀ သိန်း ကနေ သိန်း ၃၀ အထိ ချမှတ်နိုင်တယ်လို့ ပါဝင်ပါတယ်။

အလားတူ ၈၈ အရေးအခင်းပြီးချိန်ကလည်း သရေခေတ္တရာ ရှေးဟောင်းနယ်များအတွင်း၊ အာဏာသိမ်းစစ်တပ် ဦးဆောင်ကာ ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံတွေထဲက ပျူခေတ်လက်ရာ ရွှေ၊ ငွေများကို တူးဖော်ယူဆောင်တာတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။

အဲ့ဒီအပြင် စီးပွားရေးကျပ်တည်းနေတဲ့ ဒေသခံတွေကလည်း သက်ဆိုင်ရာ လယ်ယာမြေပိုင်ရှင်များကို မြေငှားရမ်းခပေးပြီး ရွှေကျင်တာ၊ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းတွေ ရှာဖွေခဲ့ကြတာတွေကြောင့် ပျူခေတ်အထင်ကရ အဆောက်အအုံနဲ့ သာသနိကအဆောက်အအုံများစွာ ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ရှေးဟောင်း သုတေသန ပညာရှင်များက ထောက်ပြပြောဆိုထားပါတယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်းကစလို့ လက်ရှိအချိန်အထိ သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း အဝင်အထွက်နေရာတွေမှာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က အစောင့်တွေ ချထားတာ ရှိနေပါသေးတယ်။