မိုခါ

စစ်ကိုင်း၊ ဇွန် ၇၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ထဲက ရေဘေးသင့်ကျေးရွာ ၃ ရွာကို ယင်းမာပင်-ဆားလင်းကြီး ရွာပေါင်းစုံသပိတ်နဲ့ ပြည်သူမှပြည်သူသို့ပရဟိတအဖွဲ့က ဇွန်လ ၆ ရက် မနေ့ မနက်ပိုင်းက သွားရောက် လှူဒါန်းခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီရေဘေးသင့် ကျေးရွာ ၃ ရွာက အိမ်ခြေ ၁၀၀၀ ကျော်ကို ဆန်၊ ငါးသေတ္တာနဲ့ အသားတုတွေကို ပရဟိတအဖွဲ့က သွားရောက်လှူဒါန်းခဲ့ပါတယ်။ ထပ်မံပြီးတော့လည်း ကျန်ရှိနေသေးတဲ့ ရေဘေးသင့်ပြည်သူတွေကို လှူဒါန်းသွားဖို့ ရှိတယ်လို့လည်း ပြည်သူမှပြည်သူသို့ပရဟိတအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့ ကိုစနေ ကပြောပါတယ်။

“ရေဘေးကိုလှူတာကတော့ ပထမဆုံးပါပဲ။ မီးဘေးလှူခဲ့တာတွေတော့ ရှိပါတယ်။ မနေ့က သွားရောက်လှူဒါန်းတဲ့ အချိန်မှာတော့ သွားရေးလာရေးက အဆင်ပြေပါတယ်။ နောက်ထပ်လည်း ကျေးရွာ ၁၄ ရွာကိုလှူဒါန်းဖို့ရှိပါတယ်။ သိန်း ၇၀ ကျော်လောက် ကုန်ကျပါတယ်။ လက်ရှိမှာ ရွာသားတွေကတော့ သူတို့ရဲ့နေအိမ်တွေကို ပြန်လည်သန့်ရှင်းပြီး နေနေကြပါတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၂၉ ရက်ကလည်း ပြည်သူမှပြည်သူသို့ပရဟိတအဖွဲ့က စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေကို ထမင်း၊ ဟင်းများ ချက်ပြုတ်ကျွေးမွေးခဲ့သလို၊ ဧပြီလထဲမှာလည်း ဒေသခံပြည်သူတွေကို အခမဲ့ဆေးဝါးကုသမှုတွေ ပြုလုပ်ပေးခဲ့ပါသေးတယ်။

စာတည်း – 007

မန္တလေး၊ ဇွန် ၇၊ ၂၀၂၃။

မန္တလေးတိုင်း၊ ပုဂံမြို့မှာရှိတဲ့ ဗူးဘုရားကို မေလ ၆ ရက်ညက မိုးကြိုးထိမှန်ခဲ့လို့ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အနည်းငယ်ရှိတယ်လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

ပုဂံမြို့ဟောင်းအနောက်ဘက် ဧရာဝတီမြစ် ကမ်းဘေးမှာတည်ထားတဲ့ ဗူးဘုရားကို မနေ့ည ၉ နာရီခွဲလောက်က မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းချိန်မှာ မိုးကြိုးထိမှန်ခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

“ပုဂံမှာညကရွာတဲ့မိုးနဲ့မှ ၄ ကြိမ်ပဲ ရွာသေးတာ။ ညကမိုးကတော့ မိုးကြိုးတွေပါပစ်တာ။ ဗူးဘုရားကိုလည်း မြစ်ထဲပစ်တဲ့ မိုးကြိုးစက်ကွင်း ထိသွားတယ်။ ပျက်စီးမှုတော့ရှိတယ်။ “လို့ ပုဂံမြို့ခံတဦးက ပြောပါတယ်။

ဗူးဘုရားစေတီတော်ရဲ့ လုံးပတ်တွင် စက်ကွင်းထိမှန်ပြီး တလက်မခွဲအရွယ် အပေါက်ရာ ၂ ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သလို ဇကာကွက်ကဲ့သို့ အရာထင်ခြင်းနဲ့ စိန်ဖူးတော်အောက်ခံ ကြာဖတ်ပဲ့သွားခြင်း၊ ငှက်ပျောဖူး ကြာဖတ်ထိပ်ပိုင်း ၆ လက်မခန့် ပဲ့သွားခြင်း၊ ထီးတော်ပတ်လည်မှာ ချိတ်ဆွဲထားတဲ့ ကြေးခေါင်းလောင်းတွေ မဲသွားပြီး ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အနည်းငယ်သာရှိခဲ့လို့ ၇ ရက်အတွင်းပြီးစီးအောင် ပြုပြင်သွားမယ်လို့လည်း ရှေးဟောင်းသုတေသန တာဝန်ရှိသူတွေဘက်က ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဗူးဘုရားကို ပုဂံနန်းစံ တတိယမြောက်ဘုရင် ပျူစောထီးတည်ခဲ့တယ်လို့ အဆိုရှိပြီး စေတီပုထိုးအမှတ် ၁၆၅၇/၉၆၁ ဖြစ်ကာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်က ရေတိုက်စားခံရပြီး မြစ်အတွင်း လဲပြိုကျခဲ့တာကြောင့် ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှာ အသစ်ပြန်လည် တည်ထားတဲ့ စေတီဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

ဗူးဘုရားဟာ ပုဂံဘုရားတွေထဲက ထင်ရှားတဲ့ ဘုရားစေတီတဆူဖြစ်ပြီး ပုဂံကို ဘုရားဖူးလာရောက်သူတိုင်း ဝင်ရောက်ဖူးမြော်ကြသလို ပုဂံရဲ့တဖက်ကမ်း တန့်ကြည်တောင်တန်းဘုရားများကို သွားရောက်မယ့် စက်လှေဆိပ်ရဲ့ ကမ်းနဖူးမှာ တည်ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၁၄ ရက်က တိုက်ခတ်ခဲ့တဲ့ မိုခါဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြောင့် ပုဂံက ထင်ရှားတဲ့ ဘုရားများအတွင်း ရေကြီးရေလျှံခဲ့ပြီး ရက်အနည်းငယ်ကြာအောင် ရေဝပ်တင်ကျန်ခဲ့လို့ ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ အချိန်လည်းဖြစ်ပါတယ်။

စာတည်း – 007

စစ်ကိုင်း၊ မေ ၂၂၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်အတွင်းမှာ မိုခါဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းတိုက်ခတ်ပြီးနောက် လမ်းတံတားတွေပျက်စီးခဲ့တာကို တော်လှန်ရေး တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ပအဖ၊ ပကဖ တွေပူးပေါင်းပြုပြင်နေတယ်လို့ ပုလဲမြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဆီက သိရပါတယ်။

မိုးရွာတာများလို့ လမ်းတံတားတွေပျက်စီးခဲ့ပြီး ကျေးရွာနေပြည်သူတွေ သွားလာရတာခက်ခဲနေလို့ အမြန်ပြီးအောင်ပူးပေါင်းပြုပြင်နေတာလို့ ပုလဲပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ကိုဇော်ထက်က မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

“မိုးတအားများတော့လမ်းတွေ ရေတိုက်စားပြီးပျက်စီးကုန်တာ။ လမ်းပျက်တာရွာ ၂၀ ကျော်ရှိတယ်။ ပြည်သူတွေသွားလာတာ အဆင်ပြေဖို့လုပ်ကြတာပါ။ လိုအပ်တဲ့ပစ္စည်းတွေကိုပြည်သူတွေလှူတဲ့ငွေနဲ့ ဝယ်ပြီးတော့ပြုပြင်ခဲ့တာဖြစ်တယ်” လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

မိုးရေတိုက်စားလို့ ပျက်စီးခဲ့တဲ့လမ်းတံတားတွေကို လူ ၃၀ ပါတဲ့အဖွဲ့သုံးဖွဲ့ခွဲပြီး၊ မေ ၁၇ ရက်နေ့စလို့ လုပ်ကိုင်ခဲ့ရာ ပြီးစီးဖို့ ၄-၅ နေရာသာကျန်တော့တယ်လို့ ဆက်ပြောပါတယ်။

ကျေးရွာပေါင်း ၅၀ နီးပါး ချိတ်ဆက်သွားလာနေတဲ့လမ်းတွေ ဖြစ်သလို၊ တံတားထိုးရာမှာလိုအပ်တဲ့ ထန်းလုံးတွေကိုလည်း လှူပေးတဲ့ ပြည်သူတွေရှိသလို၊ တပင် ၂၅၀၀၀ ကျပ်နဲ့ဝယ်ယူပြုပြင်တာတွေရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဲ့ဒီလိုပျက်စီးခဲ့တဲ့ လမ်းနေရာတွေကတော့ မင်းတိုင်ပင်-ငှက်ပျောတောလမ်း၊ ငှက်ပျောတော-ခေါ်သန္တီလမ်း၊ မင်းမ-ကျေးသများလမ်း၊ ကျေးသများ-ရွာသစ်လမ်း၊ ကျေးနင်းကြီး – သေတ္တရာလမ်း၊ အင်ကြင်းစု-လက်ပုကန်လမ်းတွေလို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း-007

မကွေး၊ မေ ၂၀၊ ၂၀၂၃။

မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်မှာ မေလဒုတိယပတ်အတွင်း မိုခါမုန်တိုင်းဒဏ်ကြောင့် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းပြီး ရေကြီးရေလျှံတာတွေဖြစ်ခဲ့တာကြောင့် နှမ်းစိုက်ခင်းတွေပျက်စီးခဲ့ရတယ်လို့ ဒေသခံနှမ်းတောင်သူတွေက ပြောပါတယ်။

“နှမ်းနက်တွေစိုက်တာပါ။ လေရော မိုးရော ရေပါကြီးတော့ ပိုဆိုးတာပေါ့ဗျာ။ ခုလိုလည်း တခါမှမကြုံဖူးပါဘူး။ အပင်ကြီးတွေက လဲကုန်တယ်။ ရွှံနွံတွေကပ် အပင်လဲတာနဲ့ ဘေးနားက အခင်းတွေရော ပျက်စီးကုန်တာ” လို့ နှမ်းစိုက်တောင်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

ပေါက်မြို့နယ် တနယ်လုံးဆိုရင် နှမ်းစိုက်တာ ဧက ၃၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး ရေကြီးရေလျှံဖြစ်လို့ပျက်စီးတာ ဧက ၁၆၀၀ ကျော် ရှိတယ်လို့ မုန်တိုင်းကြောင့်ပျက်စီးဆုံးရှုံးသွားတာနဲ့ပတ်သက်လို့ လိုက်ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ ဒေသခံ လူမှုအဖွဲ့အစည်းတခုမှ တာဝန်ရှိသူ တဦးကဆိုပါတယ်။

ပေါက်မြို့နယ်၊ ကျောချောင်းနဲ့ ယောချောင်းဘေးက ရွာပေါင်း ၉၀ ကျော်မှာလည်း ပျက်စီးတာများပြီး နှမ်းခင်းတွေ သဲတွေဖုံး၊ ရေတွင်း၊ ရေစက်၊ တိရစ္ဆာန်တွေ၊ လူနေအိမ်တွေ မျောပါ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

“နှမ်းခင်းက ရေဘုံဘိုင်တွင်းတွေ ပျက်စီးတယ်။ စိုက်ခင်းထဲသဲတွေဖုံးကုန်တယ်။ ရေတင်စက်တွေ နွား၊ ဆိတ်၊ သိုး၊ ဝက်တွေလည်းရေထဲပါကုန်တယ်။ သေတာတွေလည်းရှိတယ်။ အိမ်တွေလည်းပြင်ရအုံးမယ်။ နောက်ရာသီစိုက်ဖို့ တောင်ဘာလုပ်ရမှန်းမသိတော့ပါဘူး။ ငွေကြေးပိုင်းကတော့ပိုဆိုးတာပေါ့ဗျာ” လို့ပေါက်ဒေသ ခံလူငယ်တဦးက မြေလတ်အသံကိုပြောပါတယ်။

နှမ်းတဧက စိုက်ပျိုးကုန်ကျစရိတ်အနေနဲ့ နှမ်းမျိုးတတင်းကို ၁ သိန်း ၁ သောင်းကျပ်၊ထွန်ယက်ခ ၁ သိန်းကျပ်၊ စိုက်ပျိုးခ တသောင်းခွဲကျပ်၊ ရေတင်ဓာတ်ဆီ ၂ သောင်းကျပ်၊ပိုးဆေးမှိုဆေးဘိုး ၄ သောင်းကျပ်၊ ရိတ်သိမ်းသယ်ယူခ ၃ သောင်းခွဲကျပ်၊ ရေတင်ခ တသောင်းခွဲကျပ် စုစုပေါင်းကုန်ကျစရိတ် ၃ သိန်းခွဲဝန်းကျင်လောက် ကုန်ကျစရိတ်ရှိတယ်လို့ ဆက်ပြောပါတယ်။

ပေါက်မြို့နယ်ကတောင်သူတွေခင်ဗျာ နှမ်းသီးနှံအပြင်၊ မြေပဲ၊ စပါး၊ ကုလားပဲ၊ ကြက်သွန်သီးနှံစိုက်ခင်းတွေမှာလည်းအပျက်အစီးတွေရှိလို့ တောင်သူတွေအနေနဲ့အခက်အခဲမျိုးစုံရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်းဇေ