စစ်ကြောင်းကြောင့် ကျေးရွာ ၁၅ ရွာက ဒေသခံသောင်းချီ ထွက်ပြေးနေရ

ကန့်ဘလူ၊ ဇွန် ၃၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ကံကြီးရွာကို ဝင်ရောက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းက ရွာခံအမျိုးသား ၂ ဦးကိုသတ်ပြီး မိန်းကလေးငယ် ၃ ဦးအပါ ဒေသခံ ၁၆ ဦးကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

မေ ၃၁ ရက် မနက် ၉ နာရီကျော်မှာ အင်အား ၂၀၀ ခန့်ပါ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းက ကံကြီးကျေးရွာကို ၄ ဖွဲ့ခွဲ စီးနင်းဝင်ရောက်ပြီး ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှုတွေလုပ်ခဲ့တာလို့ ကျွန်းလှ-ကန့်ဘလူတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့ -(ကန့်ဘလူခရိုင်) တာဝန်ရှိသူအမျိုးသမီးက ပြောပါတယ်။

” စစ်ကြောင်းရွာကိုလာချိန်မှာ ထွက်ပြေးကြတာပေါ့။ စစ်ကြောင်းကရွာကိုဝင်တဲ့အခါ လေးဖက်လေးတန်ကနေပတ်ပြီးဝင်တာ အဲ့မှာတွေ့ပြီးအသတ်ခံရ၊ အဖမ်းခံရတာ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ရွာကို စီးနင်းပြီးနောက် ကံကြီးရွာနေ ဦးသိန်းထွေး ၄၀ နှစ်၊ မောင်ဇေယျာထွန်း ၂၀ နှစ်တို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်ကသတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ရုပ်အလောင်းတွေကို စစ်ကြောင်းထွက်သွားချိန် ကျေးရွာအနောက်ဘက်ရှိ ကုန်းမြင့်တခုမှာ တွေ့ခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အသက် ၇ နှစ်၊ ၈ နှစ်၊ ၁၂ နှစ်အရွယ်မိန်းကလေး ၃ ဦးအပါ ရွာခံ ၁၆ ဦးကို စစ်ကြောင်းနဲ့အတူဖမ်းခေါ်သွားပြီး ဒီကနေ့ ဇွန် ၃ ရက်မှာ ၎င်းစစ် ကြောင်းဟာ သင်တောကျေးရွာမှာ အထိုင်ချတပ်စွဲထားကာ ရွာသားတွေကို လက်ရှိအထိ ဖမ်းဆီးထားဆဲဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အထက်ပါအင်အား ၂၀၀ ခန့်ပါစစ်ကြောင်းဟာ မေ ၁၈ ရက်ကစလို့ ကိုးတောင်ဘို့အထိုင်စခန်းနဲ့ ချပ်သင်းအထိုင်စခန်းတွေကနေ ထွက်ခွာလာကာ ကန့်ဘလူနယ်အတွင်းကျေးရွာတွေကို လှည့်ပတ်စစ်ကြောင်းထိုးနေတာဖြစ်တယ်လို့ ၎င်းက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါစစ်ကြောင်းဟာ ယမန်နေ့ ဇွန် ၂ ရက်နေ့လယ် ၃နာရီကျော်မှာ နှောကုန်း၊ ဇီးကုန်း၊ ပေါက်တော စတဲ့ ကျေးရွာတွေကို စစ်ကြောင်းထိုးလာချိန် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လက်ရှိအထိ စစ်ရေးတင်းမာနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းထိုးနေတာကြောင့် ကံကြီး၊ ဦးကင်းကြည်၊ ပေါက်ဆိန်ကုန်း၊ သင်တော၊ အလယ်ခုံ၊ လွင်ကြီး၊ ဇော်ချောင်း၊ အောက်တဲ၊ ဝက်သဲအင်း၊ တင်မော်၊ ညိုပင်ရှို၊ နှောကုန်း၊ ပေါက်ကုန်း၊ ဇီးကုန်းနဲ့ မိဿလင်ကုန်းစတဲ့ကျေးရွာတွေက ဒေသခံသောင်းချီထွက်ပြေးနေကြရပါတယ်။

ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှာ မေ ၁၈ ရက်ကစလို့ မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းနေတာကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာ စစ်ဘေးရှောင်ဒေသခံတွေမှာ ရာသီတုပ်ကွေးရောဂါတွေဖြစ်ပွားနေကာ ဆေးဝါး၊ အမိုးအကာနဲ့ စားနပ်ရိက္ခာတွေအရေးပေါ် လိုအပ်လျက်ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – ဟိန်းစံ

ပေါက်၊ မေ ၃၀၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ ပေါက်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ကစစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်နေလို့ ဒေသခံ ၇,၀၀၀ နီးပါး ဘေးလွတ်ရာတိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ ပေါက်မြို့လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနဲ့ ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ကြီးဌာနဆီက သိရပါတယ်။

ပခုက္ကူအခြေစိုက်တပ်မ ၁၀၁ က စစ်ကား ၆ စီး၊ အင်အား ၂၀၀ ပါစစ်ကြောင်းဟာ မေ ၂၉ ရက် ညပိုင်းမှာ ပေါက်မြို့နယ်ထဲဝင်ရောက်လာချိန် ပေါက်-ပခုက္ကူလမ်းဘေးတလျောက်ရှိ ကျေးရွာ ၁၃ ရွာကဒေသခံတွေ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ပေါက်မြို့နယ်အတွင်း ရောက်လာတဲ့စစ်ကြောင်းက ဘယ်ကိုသွားမယ်လို့တော့မသိရဘူး၊ စစ်ကြောင်းကတော့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေရှိတဲ့နေရာကို ရှောင်သွားကြတာ၊ ထိ‌တွေ့မှုမရှိအောင် တောလမ်းတွေကတိုးလာတာ၊ တွေ့တဲ့လူတွေကိုတော့ ဘာမှရန်မှုခြင်းတော့မရှိဘူး။” လို့ ပေါက်မြို့လူသားစာနာနဲ့ ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ ပေါက်မြို့နယ်၊ ရေပြာကျေးရွာကိုရောက်ရှိနေပြီး ဘယ်ကိုဆက်သွားမယ်ဆိုတာကိုတော့မသိရဘူးလို့ ပေါက်မြို့လူသားစာနာနဲ့ ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူကပြောပါတယ်။

တိမ်းရှောင်နေရတဲ့ကျေးရွာအမည်တွေကိုတော့ လုံခြုံရေးအရထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာ မရှိပါဘူး။

‌ပေါက်မြို့နယ်အတွင်းမှ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တဦးကလည်း “ကျနော်တို့ စစ်ကြောင်းလာနေလို့ စောင့်ကြည့်နေပါတယ်၊ လောလောဆယ်တော့ ထိတွေ့မှုတော့ မရှိသေးဘူး။”လို့ ပြောပါတယ်။

အဆိုပါစစ်ကြောင်းဟာ မေ ၂၇ ရက်က ပခုက္ကူတပ်မ ၁၀၁ ကစတင်ထွက်ခွာလာပြီး မေ ၂၈ ရက်မှာ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ကမ္မမြို့၊ မကျည်းသုံးပင်ရွာကိုဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် မေ ၂၉ ရက်မနက်ပိုင်းမှာ ပြန်ထွက်ခွာလာပြီး ၂၉ ရက်ညမှ ပေါက်မြို့နယ်ထဲကိုဝင်ရောက်လာတာလို့ ဆိုပါတယ်။

ပခုက္ကူမြို့နယ်ထဲကို ဝင်ရောက်ချိန်မှာလည်း Kamma Defence force – KMDF တပ်ဖွဲ့စခန်းကို စီးနင်းမီးရှို့ခဲ့ပြီး စစ်ကြောင်းကြောင့် ဒေသခံထောင်ချီတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

နတ်တလင်း၊ မေ ၂၀၊ ၂၀၂၅။

ပဲခူးတိုင်း၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်ကစစ်ကြောင်းထိုးပြီး နေအိမ်တွေကို မီးရှို့ခဲ့တာကြောင့် ကျေးရွာ ၄ ရွာက ဒေသခံ ၃ ထောင်ဝန်းကျင် ထွက်ပြေးနေကြရတယ်လို့ နတ်တလင်းမြို့နယ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

အင်အား ၁၀၀ ခန့်ရှိတဲ့ ပျူစောထီးနဲ့စစ်ကောင်စီပူးပေါင်းအဖွဲ့က မေ ၁၄ ရက်မှာ စစ်ကြောင်းထိုးလာပြီးနောက် အိမ်ခြေ ၁၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ထန်းတောကျေးရွာကို ဝင်ရောက်မီးရှို့ခဲ့ပြီးနောက်မှာ ဒေသခံတွေတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“၁၄ ရက်နေ့မှာ ထန်းတောရွာဘက်ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့အချိန်မှာတော့ ထိတွေ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့တယ်။ ထန်းတောရွာနားမှာဖြစ်တာ။ တိုက်ပွဲကတော့အရမ်းမကြာဘူး။ ပြီးတော့ ရွာကိုမီးဝင်ရှို့တာ”လို့ နတ်တလင်းမြို့နယ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

ထန်းတောကျေးရွာကိုမီးရှို့ပြီးနောက်မှာ အဲ့ဒီရွာအပါအဝင် လယ်မအင်း၊ ကျောက်ဆွယ်၊ ကျောက်ခွက်စတဲ့ ကျေးရွာတွေကဒေသခံတွေထွက်ပြေးခဲ့ကြရတာဖြစ်ပါတယ်။

အထက်ပါစစ်ကြောင်းဟာ နတ်တလင်းမြို့ပေါ်ကို တပ်ပြန်မဆုတ်သေးဘဲ ထန်းတောရွာနဲ့ ၂ မိုင်ခန့်ဝေးတဲ့ ပျဥ်ပုံကျေးရွာပျူစောထီးစခန်းမှာ တပ်စွဲနေတာကြောင့် ဒေသခံတွေဟာ မေ ၂၀ ရက်ဒီကနေ့ အထိ ရွာထဲကိုပြန်မဝင်ရောက်နိုင်သေးဘူးလို့ သိရပါတယ်။

လက်ရှိစစ်ကောင်စီတပ်တွေ စစ်ကြောင်းထိုးမီးရှို့နေတဲ့ဒေသတွေဟာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ စိုးမိုးနယ်မြေမဖြစ်တာကြောင့် ထန်းတောကျေးရွာမှာ လူနေအိမ်ဘယ်နှစ်လုံး လောင်ကျွမ်းခဲ့လဲဆိုတာကို တိတိကျကျမသိသေးရဘူးလို့ အထက်ပါတာဝန်ရှိသူကဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်ကလည်း နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ ဆီဆုံကုန်းရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်က စီးနင်းဝင်ရောက်ပြီးနောက် ဒေသခံ ၁၀ ဦးကိုသတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကသိရပါတယ်။

၂၀၂၁ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းချိန်ကနေ ၂၀၂၄ ဒီဇင်ဘာလအထိ စစ်ကောင်စီတပ်တွေနဲ့ လက်အောက်ခံ အဖွဲ့အစည်းတွေကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းမှာ လူနေအိမ်ပေါင်း ၁ သိန်းကျော် (၁၁၂,၄၈၅ လုံး) မီးရှို့ ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရတယ်လို့ Data for Myanmar ရဲ့ အစီရင်ခံစာအရသိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း