ဒေသခံ

ဆားလင်းကြီး၊ ဇွန် ၁၆၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းဝင်လာလို့ ဒေသခံ ၈,၀၀၀ ခန့်ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ ညောင်ပင်ကြီးရွာခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇွန် ၁၅ ရက်ညနေ ၃ နာရီခန့်မှာ ဆားလင်းကြီးဘက်ကနေ အင်အား ၁၀၀ ကျော်ပါစစ်ကြောင်းဟာ ညောင်ပင်ကြီးကျေးရွာရဲစခန်းကိုစတင်ဝင်ရောက်လာတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“သူတို့လာတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းက စစ်ကြောင်းမဟုတ်ဘဲ တော်လှန်ရေးအင်အားစုက မိုင်းခွဲလိုက်တဲ့ ယန်စီ-ဝမ်ပေါင် ကုမ္ပဏီ နှစ်ခုကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ မီးတိုင်ကိုပြန်ထောင်ဖို့လာကြတာ”လို့ ညောင်ပင်ကြီးရွာခံတဦးကပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီနောက် ဇွန် ၁၆ ရက် ဒီမနက် ၇ နာရီခန့်မှာ အောင်ချမ်းစည်ရွာထဲကိုဝင်ကာ ညောင်ပင်ကြီးရွာနဲ့ အေးကုန်းရွာကြားမှာ လမ်းကင်းလုံခြုံရေးယူထားကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကြောင်းဝင်လာလို့ အိမ်ခြေ ၂၀၀ ကနေ ၃၀၀ ကျော်ကြားရှိတဲ့ ညောင်ပင်ကြီး၊ သာယာကုန်း၊ ထနောင်းကုန်း၊ အေးကုန်း၊ အောင်ချမ်းစည်၊ ထန်းတောကြီး၊ ရုံးပင်ရိုးကျေးရွာတွေက ဒေသခံ ၈,၀၀၀ ခန့်ဘေးလွတ်ရာကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရပြီး ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်တွေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်တာတော့မရှိသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန် ၁၄ ရက်က အေးကုန်းကျေးရွာအနီးရှိ ဝမ်ပေါင်နဲ့ယန်စီကုမ္ပဏီကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ မီးတိုင်ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ကမိုင်းခွဲလိုက်လို့ မီးတိုင် ၁ တိုင်နဲ့ ရေပိုက်လိုင်းပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မတ် ၂၇ ရက်မှာလည်း ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ ထန်းပုကျေးရွာမှာ စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲခံရလို့ အမျိုးသမီး ၁ ဦးသေဆုံးပြီး သံဃာတော်တွေနဲ့ ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် ၉ ဦးဒဏ်ရာရတယ်လို့သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

လက်နက်ကြီးထိလို့ သက်ကြီးပိုင်းအမျိုးသမီး ၁ ဦးသေဆုံး

မြေလတ်အသံ၊ ဇွန် ၁၁၊ ၂၀၂၅။

ပဲခူးတိုင်း၊ အုတ်ဖို နဲ့ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက စစ်ကြောင်းထိုး ဝင်ရောက်နေတာကြောင့် ကျေးရွာ ၈ ရွာကဒေသခံတွေနေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

အခုလို စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်နေတာကြောင့် အုတ်ဖိုမြို့နယ်က ကိုင်းကြီး၊ ကိုင်းကလေး၊ ဒေါင်းကြီး၊ ဒေါင်းလေး၊ ဒေါင်းစပါးကွင်းစတဲ့ကျေးရွာတွေနဲ့ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်က အညာတန်း၊ ကျီစု၊ သရက်ကိုင်းကြိုးကျေးရွာက ဒေသခံတွေထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတာပါ။

“ပျူတွေနဲ့ အုတ်ဖိုကရဲတွေလည်းပါတယ်။ ကြို့ပင်ကောက်၊ အလယ်ကုန်းရဲစခန်းကရဲတွေပါတယ်။ ရဲ နဲ့ ပျူများတယ် ခုစစ်ကြောင်းက။ သူတို့က ညဘက်တွေ လက်နက်ကြီးနဲ့ ရမ်းသမ်းပစ်တယ်။ စစ်ကြောင်းကရိုးမပေါ်ကိုတော့မတက်ဘူး။ ရွာတွေကို ပတ်သွားနေတာ။ တိုက်ပွဲမဖြစ်သေးဘူး“လို့ ဒေသခံ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်ချိန်မှာလည်း လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ပစ်ခတ်တာတွေရှိတယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

ဇွန် ၁၀ ရက် ညနေ ၄ နာရီကျော်မှာ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်၊ ကျီစုကျေးရွာကို ဝင်ရောက်ချိန် လက်နက်ကြီးတွေပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ကျည် ၁ လုံးမှာ အုတ်ဖိုမြို့နယ်၊ ကိုင်းကြီးကျေးရွာကို ကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး အသက် ၆၀ ကျော်အမျိုးသမီး ၁ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တိမ်မြုပ်ကျေးရွာအခြေစိုက် ခမရ ၆ မှ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေအပါအဝင် ပျူစောထီး၊ ရဲတပ်သားတွေ စုစုပေါင်းအင်အား ၁၅၀ ခန့်က အုတ်ဖိုနဲ့ ကြို့ပင်ကောက်မြို့ နယ်အစပ်ရှိ ကျေးရွာတွေကို ဇွန် ၈ ရက်ကနေ ၁၁ ရက်အထိ စစ်ကြောင်းထိုးနေတာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့မှာတော့ အထက်ပါစစ်ကြောင်းဟာ ကြို့ပင်ကောက်မြို့နယ်ကအညာတန်းနဲ့ ကျီစု၊ ဒေါင်းစပါးကွင်းစတဲ့ ကျေးရွာဘက်တွေမှာ တပ်ဖြန့်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

စစ်ကြောင်းကြောင့် ကျေးရွာ ၁၅ ရွာက ဒေသခံသောင်းချီ ထွက်ပြေးနေရ

ကန့်ဘလူ၊ ဇွန် ၃၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ကံကြီးရွာကို ဝင်ရောက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းက ရွာခံအမျိုးသား ၂ ဦးကိုသတ်ပြီး မိန်းကလေးငယ် ၃ ဦးအပါ ဒေသခံ ၁၆ ဦးကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

မေ ၃၁ ရက် မနက် ၉ နာရီကျော်မှာ အင်အား ၂၀၀ ခန့်ပါ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းက ကံကြီးကျေးရွာကို ၄ ဖွဲ့ခွဲ စီးနင်းဝင်ရောက်ပြီး ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှုတွေလုပ်ခဲ့တာလို့ ကျွန်းလှ-ကန့်ဘလူတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့ -(ကန့်ဘလူခရိုင်) တာဝန်ရှိသူအမျိုးသမီးက ပြောပါတယ်။

” စစ်ကြောင်းရွာကိုလာချိန်မှာ ထွက်ပြေးကြတာပေါ့။ စစ်ကြောင်းကရွာကိုဝင်တဲ့အခါ လေးဖက်လေးတန်ကနေပတ်ပြီးဝင်တာ အဲ့မှာတွေ့ပြီးအသတ်ခံရ၊ အဖမ်းခံရတာ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ရွာကို စီးနင်းပြီးနောက် ကံကြီးရွာနေ ဦးသိန်းထွေး ၄၀ နှစ်၊ မောင်ဇေယျာထွန်း ၂၀ နှစ်တို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်ကသတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ရုပ်အလောင်းတွေကို စစ်ကြောင်းထွက်သွားချိန် ကျေးရွာအနောက်ဘက်ရှိ ကုန်းမြင့်တခုမှာ တွေ့ခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အသက် ၇ နှစ်၊ ၈ နှစ်၊ ၁၂ နှစ်အရွယ်မိန်းကလေး ၃ ဦးအပါ ရွာခံ ၁၆ ဦးကို စစ်ကြောင်းနဲ့အတူဖမ်းခေါ်သွားပြီး ဒီကနေ့ ဇွန် ၃ ရက်မှာ ၎င်းစစ် ကြောင်းဟာ သင်တောကျေးရွာမှာ အထိုင်ချတပ်စွဲထားကာ ရွာသားတွေကို လက်ရှိအထိ ဖမ်းဆီးထားဆဲဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အထက်ပါအင်အား ၂၀၀ ခန့်ပါစစ်ကြောင်းဟာ မေ ၁၈ ရက်ကစလို့ ကိုးတောင်ဘို့အထိုင်စခန်းနဲ့ ချပ်သင်းအထိုင်စခန်းတွေကနေ ထွက်ခွာလာကာ ကန့်ဘလူနယ်အတွင်းကျေးရွာတွေကို လှည့်ပတ်စစ်ကြောင်းထိုးနေတာဖြစ်တယ်လို့ ၎င်းက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါစစ်ကြောင်းဟာ ယမန်နေ့ ဇွန် ၂ ရက်နေ့လယ် ၃နာရီကျော်မှာ နှောကုန်း၊ ဇီးကုန်း၊ ပေါက်တော စတဲ့ ကျေးရွာတွေကို စစ်ကြောင်းထိုးလာချိန် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လက်ရှိအထိ စစ်ရေးတင်းမာနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းထိုးနေတာကြောင့် ကံကြီး၊ ဦးကင်းကြည်၊ ပေါက်ဆိန်ကုန်း၊ သင်တော၊ အလယ်ခုံ၊ လွင်ကြီး၊ ဇော်ချောင်း၊ အောက်တဲ၊ ဝက်သဲအင်း၊ တင်မော်၊ ညိုပင်ရှို၊ နှောကုန်း၊ ပေါက်ကုန်း၊ ဇီးကုန်းနဲ့ မိဿလင်ကုန်းစတဲ့ကျေးရွာတွေက ဒေသခံသောင်းချီထွက်ပြေးနေကြရပါတယ်။

ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှာ မေ ၁၈ ရက်ကစလို့ မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းနေတာကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာ စစ်ဘေးရှောင်ဒေသခံတွေမှာ ရာသီတုပ်ကွေးရောဂါတွေဖြစ်ပွားနေကာ ဆေးဝါး၊ အမိုးအကာနဲ့ စားနပ်ရိက္ခာတွေအရေးပေါ် လိုအပ်လျက်ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – ဟိန်းစံ

ပေါက်၊ မေ ၃၀၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ ပေါက်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ကစစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်နေလို့ ဒေသခံ ၇,၀၀၀ နီးပါး ဘေးလွတ်ရာတိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ ပေါက်မြို့လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနဲ့ ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ကြီးဌာနဆီက သိရပါတယ်။

ပခုက္ကူအခြေစိုက်တပ်မ ၁၀၁ က စစ်ကား ၆ စီး၊ အင်အား ၂၀၀ ပါစစ်ကြောင်းဟာ မေ ၂၉ ရက် ညပိုင်းမှာ ပေါက်မြို့နယ်ထဲဝင်ရောက်လာချိန် ပေါက်-ပခုက္ကူလမ်းဘေးတလျောက်ရှိ ကျေးရွာ ၁၃ ရွာကဒေသခံတွေ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ပေါက်မြို့နယ်အတွင်း ရောက်လာတဲ့စစ်ကြောင်းက ဘယ်ကိုသွားမယ်လို့တော့မသိရဘူး၊ စစ်ကြောင်းကတော့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေရှိတဲ့နေရာကို ရှောင်သွားကြတာ၊ ထိ‌တွေ့မှုမရှိအောင် တောလမ်းတွေကတိုးလာတာ၊ တွေ့တဲ့လူတွေကိုတော့ ဘာမှရန်မှုခြင်းတော့မရှိဘူး။” လို့ ပေါက်မြို့လူသားစာနာနဲ့ ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ ပေါက်မြို့နယ်၊ ရေပြာကျေးရွာကိုရောက်ရှိနေပြီး ဘယ်ကိုဆက်သွားမယ်ဆိုတာကိုတော့မသိရဘူးလို့ ပေါက်မြို့လူသားစာနာနဲ့ ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူကပြောပါတယ်။

တိမ်းရှောင်နေရတဲ့ကျေးရွာအမည်တွေကိုတော့ လုံခြုံရေးအရထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာ မရှိပါဘူး။

‌ပေါက်မြို့နယ်အတွင်းမှ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တဦးကလည်း “ကျနော်တို့ စစ်ကြောင်းလာနေလို့ စောင့်ကြည့်နေပါတယ်၊ လောလောဆယ်တော့ ထိတွေ့မှုတော့ မရှိသေးဘူး။”လို့ ပြောပါတယ်။

အဆိုပါစစ်ကြောင်းဟာ မေ ၂၇ ရက်က ပခုက္ကူတပ်မ ၁၀၁ ကစတင်ထွက်ခွာလာပြီး မေ ၂၈ ရက်မှာ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ကမ္မမြို့၊ မကျည်းသုံးပင်ရွာကိုဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် မေ ၂၉ ရက်မနက်ပိုင်းမှာ ပြန်ထွက်ခွာလာပြီး ၂၉ ရက်ညမှ ပေါက်မြို့နယ်ထဲကိုဝင်ရောက်လာတာလို့ ဆိုပါတယ်။

ပခုက္ကူမြို့နယ်ထဲကို ဝင်ရောက်ချိန်မှာလည်း Kamma Defence force – KMDF တပ်ဖွဲ့စခန်းကို စီးနင်းမီးရှို့ခဲ့ပြီး စစ်ကြောင်းကြောင့် ဒေသခံထောင်ချီတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း