ဒေါ်နယ်ထရန့်လို မဲမသမာမှုတွေနဲ့ ကြုံခဲ့ရလို့ အာဏာသိမ်းရကြောင်းရှင်းပြထားပြီး ပိတ်ဆို့မှုတွေ ဖြေလျှော့ပေးဖို့ပြော

မြေလတ်အသံ၊ ဇူလိုင် ၁၀ ရက်၊ ၂၀၂၅။

မြန်မာနိုင်ငံသွင်းကုန်တွေအပေါ်အခွန် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကောက်ခံမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး စာပေးပို့အကြောင်းကြားလာတဲ့အပေါ် စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့် ထံစာပြန်ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း ဇူလိုင် ၁၀ ရက် ဒီကနေ့ညပိုင်းမှာ စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ် မီဒီယာတွေက တဆင့် ထုတ်ပြန်လာပါတယ်။

စစ်ခေါင်းဆောင်က မြန်မာပို့ကုန်များအပေါ် ၄၄ ရာခိုင်နှုန်းကောက်ခံဖို့ မူလလျာထားချက်ကနေ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ပြင်ဆင်လျာထားပေးတဲ့အတွက်ကျေးဇူးတင်ကြောင်း၊ ကနဦးအနေနဲ့ မြန်မာနဲ့အမေရိကန် အကြားဘက်ညီမျှတဲ့ ကုန်သွယ်မှုဖော်ဆောင်နိုင်ရေးအတွက်ဆိုကာ မြန်မာမှ အမေရိကန်သို့ ပို့ကုန်တွေ အပေါ် အခွန် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ အမေရိကန်မှ မြန်မာသို့ ပို့ကုန်တွေအပေါ် ( ၀ ) ရာခိုင် နှုန်းကနေ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကောက်ခံပေးဖို့ ညှိနှိုင်းလိုပြီး လိုအပ်ရင် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့စေလွှတ် ညှိနှိုင်းလိုတယ်လို့ ရေးသားထားပါတယ်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့အဆင်းရဲဆုံး(LDC) နိုင်ငံတနိုင်ငံဖြစ်တဲ့အပြင် ပြီးခဲ့တဲ့ ၅ နှစ်အတွင်း ကိုဗစ် ၁၉ ကပ်ရောဂါ၊ မုန်တိုင်း၊ ရေကြီးရေလျှံမှု၊ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုစတဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေနဲ့ ကြုံတွေ့ ခဲ့ရတယ်လို့ စစ်ခေါင်းဆောင်က ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ၂၀၂၀ အမေရိကန်နိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲမှာ သမ္မတကြီး ဒေါ်နယ်ထရန့်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသလို မြန်မာနိုင် ငံ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာလည်း မဲမသမာမှုတွေကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ၎င်းတို့အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ဖြေရှင်းပေးဖို့ တောင်းဆိုပေမယ့် ဖြေရှင်းပေးခဲ့ခြင်းမရှိတာကြောင့် နိုင်ငံတော်တာဝန်ကို ရယူခဲ့ရတယ်လို့လည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါတယ်။

အမေရိကန်အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေချမှတ်ထားခဲ့ပြီး အဆိုပါပိတ်ဆို့မှုတွေကို ပြည်သူတွေရဲ့အကျိုးစီးပွားကို ရှေးရှုပြီး ဖြေလျော့ရုတ်သိမ်းပေးဖို့လည်း စစ်ခေါင်းဆောင်က ထည့်သွင်းတောင်းဆိုထားပြီး စစ်ကောင်စီက ၎င်းတို့အနေနဲ့ အမေရိကန်အပါအဝင် ကမ္ဘာ့ဘယ်နိုင်ငံကိုမှ အနှောက်အယှက်မပေးခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

မြေလတ်အသံ၊ မေ ၁၊ ၂၀၂၅။

စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေအနေနဲ့ ပြည်သူကိုစည်းရုံးကြဖို့ စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က တိုက်တွန်းပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

ဧပြီ ၃၀ ရက်ယမန်နေ့က နေပြည်တော်၊ ဒက္ခိဏသီရိမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီလက်အောက်စစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့ဗဟိုဌာနချုပ်မှာပြုလုပ်တဲ့ စစ်မှုထမ်းဟောင်းညီလာခံမှာ စစ်ခေါင်းဆောင်က အခုလိုပြောဆိုခဲ့တာပါ။

“ တပ်မတော်ရဲ့ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူအပေါ်ထားရှိတဲ့ စစ်မှန်တဲ့သဘောထားများကို ပြည်သူများသိရှိရန်အတွက် တပ်မတော်တရပ်တည်း လုပ်ဆောင်ခြင်းထက် ပြည်သူများကြားမှာရှိနေတဲ့ စစ်မှုထမ်းဟောင်းများရဲ့ စည်းရုံးရေးစွမ်းရည်ကို မောင်းနှင်အားဖြင့် ထိရောက်စွာအားပြုနိုင်ရမှာဖြစ်ကြောင်း” ဆိုကာ စစ်ခေါင်းဆောင်က ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ပြည်သူ့စစ်မဟာဗျူဟာကို အောင်မြင်စွာအကောင်အထည်ဖော်နိုင်ဖို့အတွက် စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေအနေနဲ့ ကြိုးပမ်းပုံဖော်ပေးသွားရမှာဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောပါတယ်။

လာမယ့် ဒီဇင်ဘာလအတွင်းမှာ လွတ်လပ်ပြီးတရားမျှတမှုရှိတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ရေးဆောင်ရွက်နေတယ်လို့လည်း စစ်ခေါင်းဆောင်က ထပ်မံ ထည့်သွင်းပြောဆိုသွားပါတယ်။

စစ်မှုထမ်းဟောင်းအများစုဟာ ပျူစောထီးတပ်ဖွဲ့ဝင်၊ စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေက မြို့နယ်၊ ရပ်ကျေးအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွေမှာပါဝင်နေပြီး စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေအပါအဝင် ပြည်သူကိုနည်းမျိုးစုံနဲ့ ငွေကြေးတောင်းခံနေကြသူတွေလို့ ပဲခူးအနောက်ခြမ်းက PDF တပ်ဖွဲ့တွေက ဆိုထားပါတယ်။

စစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့ဝင်တွေဟာ မြို့နယ်အလိုက်မှာ ပြည်သူလူထုထံကသတင်းမျိုးစုံရယူကာ လိုအပ်တဲ့သတင်းအချက်အလက် အကူအညီအထောက်အပံ့တွေကို စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့(စရဖ) ထံ ပေးပို့နေတဲ့ စစ်တပ်အမာခံအဖွဲ့အစည်းဖြစ်တယ်လို့ CDM တပ်မတော်သား ဗိုလ်ကြီး ဇင်ယော်က ပြောပါတယ်။

“ စစ်တပ်ထဲ ဘယ်လို စိတ်နာခဲ့ရတဲ့အကြောင်း၊ ရင်နာခဲ့ရတဲ့အကြောင်းတွေကို ဇာတ်နာပြပြီး မဖြစ်လို့လုပ်နေရတယ်ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးတွေပြောပြီးတော့မှ ပြည်သူနဲ့ လုပ်ငန်းရှင်အဖွဲ့ အစည်းတွေဆီကနေ သတင်းမျိုးစုံနှိုက်၊ သတင်းတွေတည်ဆောက်ပြီးတော့ စရဖကို ပြန် သတင်းပို့ရတဲ့အနေအထားပဲ” လို့ ပြောပါတယ်။

မြေလတ်အသံ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၃၊ ၂၀၂၅။

ရုပ်သံထုတ်လွှင့်မှုလုပ်ငန်းတွေ တိုးတက်အောင်ပြုလုပ်ပြီး စည်းရုံးကြဖို့ စစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ၎င်းရဲ့လက်အောက် မြဝတီရုပ်သံထုတ်လွှင့်ရေးအဖွဲ့တွေကို မှာကြားလိုက်ပါတယ်။

ဇန်နဝါရီ ၂၂ ရက် မနေ့နေ့လယ်ပိုင်းက နေပြည်တော်၊ တောင်ညိုရှိ တပ်မတော်ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်ရေးတပ်ကို သွားရောက်စဥ် စစ်ခေါင်းဆောင်က အခုလိုထည့်သွင်းမှာကြားခဲ့တာကို မြဝတီသတင်းကနေတဆင့် ထုတ်ပြန်လာတာပါ။

ရုပ်သံထုတ်လွှင့်မှုလုပ်ငန်းတွေဆောင်ရွက်ရာမှာ အခြားပြည်တွင်း၊ ပြည်ပသတင်းဌာနတွေရဲ့ ထုတ်လွှင့်နေမှုတွေကို ကြည့်ရှုလေ့လာပြီး ရုပ်သံထုတ်လွှင့်မှု အားနည်းချက်၊ အားသာချက်များကို သင်ခန်းစာဖော်ထုတ်ကာ ရုပ်သံထုတ်လွှင့်မှုများတိုးတက်စေရေး ဆောင်ရွက်ရမယ်လို့ ၎င်းက ဆိုပါတယ်။

“ ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်ရေးလုပ်ငန်းများဟာ လူထုဆက်ဆံရေးလုပ်ငန်းတခုပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးရုံးရဲ့ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပြန်ကြားပေးရန်၊ ဖျော်ဖြေပေးရန်၊ ပညာပေးရန်နဲ့ စည်းရုံးရန်ဖြစ်ကြောင်း၊ နည်းမှန်လမ်းမှန် ပြန်ကြားပေးခြင်း၊ ဖျော်ဖြေပေးခြင်းနဲ့ ပညာပေးခြင်းတို့ကိုဆောင်ရွက်ပေးခြင်းတို့ဟာ စည်းရုံရေးကို ဆောင်ရွက်ခြင်းပင်ဖြစ်ကြောင်း” စစ်ခေါင်းဆောင်က ပြောပါတယ်။

၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး လူထုထောက်ခံမှုသိသိသာသာကျဆင်းနေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဟာ စစ်ကောင်စီထောက်ခံတဲ့ သရုပ်ဆောင်တွေကို ခေါ်ယူကာ ဝါဒဖြန့်ချီရေးဇာတ်ကားတွေ ရိုက်ကူးထုတ်လွှင့်ဖြန့်ချီတာတွေလုပ်ဆောင်နေသလို ၎င်းတို့လက်အောက် မြဝတီရုပ်သံထုတ်လွှင့်မှုတွေကနေ စည်းရုံရေးလုပ်ဆောင်ဖို့ တိုက်တွန်းလာတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စစ်ခေါင်းဆောင်က တပ်တွင်းစည်းရုံးရေးအပြင် တပ်ပြင်စည်းရုံးရေးကိုပါ အားထည့်လုပ်ဆောင်ကြဖို့ကိုလည်း ၎င်းရဲ့တွေ့ဆုံပွဲနဲ့သင်တန်းဆင်းမိန့်ခွန်းတွေမှာ မကြာခဏမှာကြားလေ့ရှိပါတယ်။

လက်ရှိနိုင်ငံအနှံ့စစ်ပူမိနေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဟာ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ၂ ခုလက်လွှတ်ထားရပြီး မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းအထိ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားလာကာ တိုက်ပွဲတွေအတွင်းမှာ စစ်ကောင်စီတပ်သားအများအပြား သေဆုံးတာ၊ စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ်ဖမ်းဆီးခံရတာနဲ့ အလံဖြူ ထောင်လက်နက်ချပူးပေါင်းတာတွေ အများအပြားဖြစ်ပွားနေတာပါ။

နေပြည်တော်နဲ့အနီးအထိ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေဘက်က စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ ရှိလာတာကြောင့် တောင်ညိုရုပ်သံထုတ်လွှင့်ရေးတပ်အပါအဝင် နေပြည်တော်အတွင်း စစ်ကောင်စီ တပ်အများအပြားရဲ့ထုတ်နှုတ်အင်အားတွေနဲ့ နေပြည်တော်အနီးတဝိုက်ကို အလှည့်ကျလုံခြုံရေးနဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးသွားရောက်နေရတယ်လို့ နေပြည်တော်ရှိစစ်တပ်သတင်းရင်းမြစ်တဦးက ပြောပါတယ်။

ဓါတ်ပုံ – စစ်ကောင်စီထောက်ခံတယ်လီဂရမ်။

စစ်ကိုင်း၊ ဇွန် ၁၅၊ ၂၀၂၃။

ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံနေရတယ်လို့ သတင်းတွေထွက်ပေါ်ခဲ့တဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာမြို့နယ်အခြေစိုက်၊အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်(နမခ) တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ် သန်းထိုက် ကို ဇွန်လ ၁၄ ရက်မှာ စစ် ကောင်စီဘက်က လူမြင်ကွင်းကို ထုတ်ပြလာခဲ့ပါတယ်။

ဗိုလ်ချုပ် သန်းထိုက်ဟာ မုံရွာမြို့မှာကျင်းပတဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းနဲ့အတူ စစ်ကောင်စီထံအလင်းဝင်လာတဲ့ PDF တွေကို လက်ခံတာနဲ့ ထောက်ပံ့ပေးတဲ့အခမ်းအနားကို ဇွန်လ ၁၄ ရက် မနေ့က တက်ရောက်ခဲ့တာအပြင် မနေ့တရက်ထဲမှာပဲ နေပြည်တော်ကလာတဲ့ ကစထ ၁၊ ကစထမှူး ဒု-ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တေဇကျော်နဲ့အတူ စစ်ဆေးရုံကလူနာတွေကို သွားရောက်ကြည့်ရှုတယ်လို့ စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်မီဒီယာ မြဝတီမှာ မနေ့ညပိုင်းမှာ ထုတ်ပြန်လာတာပါ။

ဗိုလ်ချုပ် သန်းထိုက် ဟာ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေက ခေါ်ဆောင်တာကြောင့် ဇွန်လ ၁၂ ရက်က ရဟတ်ယာဉ်နဲ့ နေပြည်တော်ကို အရေးပေါ်သွားရောက်ခဲ့ရတယ်လို့ နမခနဲ့နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေက မြေ လတ်အသံကိုပြောဆိုပါတယ်။

အဲ့ဒီနောက် တဆက်တည်းမှာပဲ ဗိုလ်ချုပ် သန်းထိုက် ကို နေပြည်တော်မှာ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေက ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးနေတယ်လို့ သတင်းတွေထွက်ပေါ်ခဲ့တာပါ။

“သူ့ကိုနေပြည်တော်က အရေးပေါ်လာခေါ်သွားတယ်ဆိုတာ ကျနော်တို့လည်းသတင်းရတယ်။ စစ်ဆေးနေတယ်လို့လည်း သတင်းတွေထွက်တယ်ပေါ့။ ခုစကစ သတင်းမှာ နေပြည်တော်က ကစထမှူးပါ မုံရွာကို ပါလာတာတွေ့ရတယ်။ တိုင်းမှူးဖမ်းခံရတဲ့သတင်းတွေကြောင့် အောက်ခြေကောင်တွေစိတ်ဓာတ်ကျမှာစိုးလို့ ကိုယ်ရှိန်သတ်တဲ့အနေနဲ့ ပြန်ထုတ်ပြလာတာလို့မြင်တယ်” လို့ CDM တပ်မတော်သား အရာရှိတဦးက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အဲ့ဒီတိုင်းမှူးအနေနဲ့လည်း သိပ်မကြာခင်ကာလမှာ နယ်ဘက် သို့မဟုတ် အရန်အင်အားကို ပို့ဆောင်ခံရဖို့ အနီးဆုံး အခြေအနေဖြစ်နေပြီလို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးတဲ့နောက် တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ အားကောင်းတဲ့နယ်မြေတွေကို စစ်ဆင်ရေး အဓိကကိုင်တွယ်နေရတဲ့ ကစထမှူး၊ စစ်တိုင်းမှူး၊ တပ်မမှူးတွေ မကြာခဏဆိုသလို အနားပေးခံရတာ၊ အရန်အင်အားကိုပို့ဆောင်ခံရတာ၊ နေရာရွှေ့ပြောင်းခံနေရတာနဲ့ စစ်ဆေးခံရမှုတွေရှိနေတာပါ။

၂၀၂၂ နဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်းမှာပဲ ရဲချုပ်နဲ့ ကစထ ၆ မှူးဟောင်း ဒု-ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းလှိုင်၊ အမှတ် ၄ စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး (ကစထ ၄ မှူး)ဟောင်း ဒု-ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်လှိုင်တို့ အရန်အင်အားကို ပို့ဆောင်ခံခဲ့ရသလို၊ နမခတိုင်းမှူးဟောင်း ဗိုလ်မှူးချုပ် ဖြိုးသန့် ၊ အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်(ရတခ) တိုင်းမှူးဟောင်း ဗိုလ်ချုပ် မြတ်သက်ဦးတို့ နယ်ဘက် ဝန်ကြီးဌာနကိုပြောင်းရွှေ့ခံခဲ့ရပြီး၊ တပ်မ ၆၆ တပ်မမှူး ဟောင်း ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်လင်းအောင် အရန်အင်အားကို ပို့ဆောင်ခံခဲ့ရကာ တပ်မ ၄၄ တပ်မမှူးဟောင်း ဗိုလ်မှူးကြီး တင်မိုးနိုင် လည်း နေပြည်တော်မှာ စစ်ဆေးခံခဲ့ရပြီးတဲ့နောက် ဦးပိုင်(MEC) ကို ပြောင်းရွှေ့ခံခဲ့ရတာပါ။

စာတည်း – ရင်ငြိမ်း