စစ်ကိုင်း

စစ်ကိုင်း၊ မေ ၁၈၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ မြောက်ယမားတံတားပေါ်နဲ့ ကျေးရွာဈေးတခုမှာ ရေဘေးဒဏ်ခံနေရတဲ့ကြားက သပိတ်စစ်ကြောင်းထွက်ခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

မေလ ၁၈ ရက် ဒီကနေ့မနက် ၈ နာရီဝန်းကျင်က ယင်းမာပင်-ဆားလင်းကြီး ရွာပေါင်းစုံသပိတ်ရဲ့ ၇၉၂ ရက်မြောက်နေ့အဖြစ် “ကြောက်ခေတ်ကို မှောက်ပစ်”စာသားပါ ဘန်နာတွေကိုင်စွဲပြီး အဖွဲ့ဝင်တွေက ဆန္ဒပြကြွေးကြော်ခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၁၄ ရက်၊ ၁၅ ရက်နေ့အတွင်း တိုက်ခတ်ခဲ့တဲ့ မုန်တိုင်းဒဏ်ကြောင့် ယင်းမာပင်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာအများစုမှာ ရေလွှမ်းမိုးခဲ့ပြီး သပိတ်အဖွဲ့ဝင်တချို့လည်း ရေကြီးမှုဒဏ်ကို ခံစားနေရတာဖြစ်ပါတယ်။

စစ်ကိုင်း၊ မေ ၁၆၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ခင်ဦးမြို့နယ်နဲ့ ရေဦးမြို့နယ်ကိုကူးနိုင်ဖို့ မူးမြစ်ကိုဖြတ်ပြီး ဆက်သွယ် ဆောက်လုပ်ထားတဲ့ ယာယီတံတားတစင်းဟာ မေလ ၁၆ ရက်ဒီကနေ့မနက်ပိုင်းမှာ ရေစီးအားပြင်းထန်တဲ့အတွက် တံတားအလယ်ကနေ မျောပါပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေ ဆီကသိရပါတယ်။

အဲ့ဒီတံတားဟာ စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးရင် စစ်ရှောင်တွေအလွယ်တကူ တိမ်းရှောင်နိုင်ဖို့ ဒေသခံကာကွယ် ရေးတပ်တွေက ဆောက်လုပ်ပေးထားတဲ့ တံတားဖြစ်ပြီး မုန်းတိုင်းဒဏ်ကြောင့် ခုလို ပျက်ဆီးခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

“ခင်ဦးနယ်အနောက်ခြမ်းကို စစ်ကြောင်းထိုးရင် အခုတံတားကိုအသုံးပြုပြီး ရေဦးမြို့နယ်ဘက်ကို စစ်ရှောင်ရတယ်။ ရေဦးနယ်ဘက်ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာရင် အဲဒီတံတားကနေ ခင်ဦးနယ်ဘက်ခြမ်းကို ရှောင်လာတယ်။ အခုတံတားက ရေထဲကို ဗေဒါပုံတွေ၊ ဒိုက်ပုံတွေနဲ့တိုက်ပြီး ရေစီးကြောင်း အားကောင်းလို့ တံတားအလယ်ကနေ ကျိုးပြီးမျောပါသွားတယ်”လို့ KDK – Khin U Dog Killers မှ တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီတံတားကိုအားထားပြီး ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတဲ့ ခင်ဦး နဲ့ ရေဦးမြို့နယ်ထဲက ကျေးရွာတွေအပါအဝင် ရွာပေါင်း ၂၀ က ဒေသခံတွေဟာ အခုချိန်မှာ စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးလာမှာကို စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။
အဲ့ဒီ ယာယီစစ်ရှောင်တံတားကို ဆောက်လုပ်ထားတာဟာ တနှစ်ကျော်လောက် ရှိပြီး၊ အဲဒီတံတားကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေက ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာ တကြိမ်၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်မှာတကြိမ် စုစုပေါင်း ၂ ကြိမ်တိတိ မီးရှို့ဖျက်စီးတာတွေလည်း လုပ်ခဲ့သေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။

“အဲဒီတံတားက အရင်စစ်ကြောင်းတွေတုန်းက စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေ အခက်အခဲဖြစ်အောင် (စစ်တပ်က) ဖျက်ဆီးခဲ့တာတွေရှိတယ်။ သူတို့ဖျက်ဆီးသွားတာတွေကို ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေက ယာယီပြန်ပြီး ဆောက်လုပ်ပေးထားတာပါ။ အဲဒီတံတားက ဝါးတွေ၊ ကပ်တွေနဲ့ ဆောက်လုပ် ထားတာပါ” လို့ People’s Defence Comrade မှ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ထူးခန့်ဇော် (အမေ့သား)က ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ အဲ့ဒီတံတားကို ကာကွယ်ရေးတပ်အချို့နဲ့ ဒေသခံတွေစုပေါင်းပြီး ရေထဲမျောပါသွားတဲ့ တံတားအပိုင်းအစတွေကို ပြန်လည်ဆည်ယူပြီး တံတားကို ပြန်လည်ပြုပြင်နေတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

စစ်ကိုင်း၊ မေ ၁၅၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်းနဲ့ မကွေးတိုင်းက ပဲတီစိမ်းစိုက်တောင်သူတွေ မိုခါဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြောင့် စိုက်ခင်းရေဝင်ကာ အသီးပျက်စီးတာတွေ ကြုံနေရပြီး ဆုံးရှုံးမှုကြီးမားတယ်လို့ ဒေသခံတောင်သူတွေက တဆင့် သိရပါတယ်။

မကွေးနဲ့ စစ်ကိုင်းနယ်စပ်က ရေလည်ကျွန်းဒေသတွေဖြစ်တဲ့ ရေစကြိုနဲ့ မြောင်မြို့နယ်တဝိုက်က ကျေးရွာ ၈၀ ဝန်းကျင်မှာလည်း ပဲတီစိမ်းဧက ၇၀၀၀ကျော် ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“အသီးမှည့်နေတာတွေက ရေနစ်ကုန်တော့ အညှောင့်ထွက်ပြီး နာကုန်တာပေါ့၊ တချို့ကလည်း ရိတ်ထားပြီးသားကို လှမ်းထားရင်း မိုးမိကုန်တယ်။ အညှောင့်ထွက်ကုန်ရင် ရောင်းဖို့က မလွယ်တော့ဘူး၊ တချို့တောင်သူတွေဆို မိုးရွာနေတဲ့ကြားထဲကနေ အခင်းတွေပျက်မှာစိုးလို့ ရေသွားထုတ်ကြတယ်” လို့ ရေစကြိုဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ‌ဒီပဲယင်းမြို့နယ်မှာလည်း ပဲတီစိမ်း ဧက ၁၀၀၀ ကျော် ပျက်စီးခဲ့ပြီး ပဲဆွတ်ကာနီး တပတ်လောက်အလိုမှာ မုန်တိုင်းဝင်လာတာဖြစ်တဲ့အတွက် ဆွတ်ခူးချိန်မရလိုက်ဘဲ ပျက်စီးသွားကြတာဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတဦးက ဆိုပါတယ်။

“ပဲတွေက ၃ သီးကောက်ရမှာကို ခုက တသီးမှ မကောက်လိုက်ရဘူး၊ အပင်ကလည်း ရေတရပ်ဝင်ရင် အမြစ်ပုတ်ပြီး သေပြီလေ၊ ဒီနေ့မှ ရေမကျဘူး‌ဆိုရင် သွားပြီ ဘာမှသုံးစားမရတော့ဘူး၊ အရင်းပြုတ်တာ ထပ်ပိုဆိုးတာပေါ့၊ တချို့က သီးနှံပေါ်မှ ပေးမယ်‌ဆိုပြီး ငွေတိုးတွေချေးပြီး စိုက်ထားရတာ” လို့ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်နေတဲ့ ပြည်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

ပဲစိုက်ပျိုးချိန် တဧကကို ၅ သိန်းလောက်ကုန်ကျပြီး တဧကအထွက်နှုန်းမှာ တင်း ၂၀ လောက်ထွက်ကာ တတင်းကို ကျပ် ၇၇,၀၀၀ ပေါက်ဈေးရှိနေတဲ့အတွက် တောင်သူတွေ အမြတ်ကျန်မယ့် သီးနှံဖြစ်ကြောင်း၊ အသီးမသီးရင်တောင် အပင်ကို နွားစာအဖြစ် ရောင်းချလို့ရတဲ့အတွက် အရင်းမရှုံးတဲ့ စိုက်ပျိုးမှုဖြစ်ပေမယ့် အခုကတော့ အရင်းပြန်ရဖို့တောင် မသေချာတော့ဘူးလို့ ဒေသခံတွေက ဆိုပါတယ်။

ပဲတီစိမ်းနဲ့ CPပြောင်းဖူးဟာ တရုတ်ဈေးကွက်ရှိနေတဲ့အတွက် လက်ရှိကာလမှာ တောင်သူအများစုက အဓိကထားစိုက်ပျိုးနေကြတာဖြစ်ပြီး အခုအခါမှာတော့ မုန်တိုင်းကြောင့် အားလုံးပျက်စီးဆုံးရှုံးသွားရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆိုပါတယ်။

“CPပြောင်းဖူးတွေကို သဲချောင်းထဲလှန်းထားတာ ရေကလာတော့ အကုန်မျောပါကုန်ပြီ၊ တချို့လည်း တဝက်လောက်ပြန်ရတယ်၊ တချို့လည်း အကုန်လုံးဆုံးတယ်၊ ပါသွားတဲ့သူများတယ်၊ တချို့လည်း အဖူးနုသေးတော့ အခင်းထဲတင် ကျိုးကုန်တယ်၊ အခင်းရှင်တွေကတော့ ဆုံးရှုံးမှုနည်းအောင်လို့ ခါးလောက်ရှိတဲ့ ချောင်းရေထဲမှာ ဆယ်လို့ရသလောက် ပြန်ဆယ်နေကြတယ် ”လို့ ပြောင်းဖူးစိုက်တောင်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

အညာဒေသတွေမှာ မုန်တိုင်းတိုက်ခတ်မှုကြောင့် ချောင်းရေလျှံတာတွေ၊ ရေကြီးတာတွေကြုံတွေ့နေရပြီး ပဲတီစိမ်း၊ နှမ်း၊ CPပြောင်းဖူးစိုက် တောင်သူတွေကတော့ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများလို့ အရှုံးနဲ့ရင်ဆိုင်နေကြရပါတယ်။

စာတည်း-လင်းဇေ

မကွေး၊ မေ ၁၅၊ ၂၀၂၃။

စူပါဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း မိုခါကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုစာရင်းတွေကို ဒီကနေ့ မေလ ၁၅ ရက် မနက်ပိုင်းက စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်မီဒီယာတွေမှာဖော်ပြရာမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးက ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာ ၇ ခုမှာ လူနေအိမ် ၁ လုံးနဲ့ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးက ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာ ၁၄ ခုမှာ လူနေအိမ် ၂ လုံး ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးမှာတော့ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာ ၇၂ ခုမှာ လူနေအိမ် ၁၁၃ လုံး ထိပျက်စီးတယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ တာဝါတိုင် ၃ ခု၊ လမ်းမီးတိုင် ၁၃ တိုင်၊ အုတ်တံတိုင်း ၃ ခု မကွေးတိုင်းမှာ လမ်းမီးတိုင် ၉ တိုင်၊ စိုက်ခင်း ၇၈ ခင်း၊ ပဲခူးတိုင်းမှာ တာဝါတိုင် ၂ ခု ၊ လမ်းမီးတိုင် ၁ တိုင်၊ ဆိုင်းဘုတ် ၁ ခု ပျက်စီးတယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းနဲ့မကွေးတိုင်းဟာ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း မိုခါ ဝင်ရောက်ဖြတ်သန်းရာဒေသတွေဖြစ်ပြီး မုန်တိုင်းမဝင်ရောက်မီထဲက မိုးအဆက်မပြတ် သည်းထန်စွာရွာသွန်းလို့ ရေကြီး၊ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပွားနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိမှာ မကွေးတိုင်း၊ မင်းဘူးခရိုင်ထဲက စလင်းချောင်းရေကြီးလို့ စလင်းနဲ့ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းက စလင်းဆည်အနီး၊ စလင်းချောင်းတလျှောက်နဲ့ ချောင်းအောက်ဘက်ဒေသ ရွာ ၂၀ ခန့်မှာ နေအိမ်တွေရေနစ်မြုပ်ကာ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။

“ စလင်းချောင်းရေကြီးတာမှာ ရေမြုပ်တဲ့ ရွာတင် ၁၄၊၅ ရွာလောက်ရှိတယ်။ ထိခိုက်ပျက်စီးကအိမ်အလုံးလိုက် မမျောသွားတာလွဲရင် ရေစီးတအားသန်တော့ နေအိမ်တွေထဲက ပစ္စည်းတွေအကုန်မျောတာ ဘာမှပြန်မရဘူး။ တချို့ဆို အိမ်စီးကားမျောသွားတဲ့သူတွေတောင်ရှိတယ်” လို့ စလင်းဒေသခံတဦးက မြေလတ်အသံကိုပြောပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာမြို့ပေါ်မှာလည်း မေလ ၁၃ ရက် ညပိုင်းထဲက မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခဲ့တာပြီး မေလ ၁၄ ရက် မနက်အစော ၂ နာရီလောက်မှာ နှစ် ၃၀ ခန့်ရှိ သစ်ပင်ကြီးတွေလဲကျတာကြောင့် ရဲဝန်ထမ်းလိုင်းခန်းတွေ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်ကောင်စီဘက်ကတော့ မိုခါဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြောင့် တိုင်းနဲ့ပြည်နယ်အားလုံးမှာ လူနေအိမ် ၈၆၄ လုံး ၊ သာသနိကအဆောက်အဦး ၁၁ လုံး ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်း ၁၆ ကျောင်း ၊ စာသင်ကျောင်း ၆၄ ကျောင်း ၊ ဆေးရုံ/ဆေးခန်း ၁၄ ခု ၊ ဆက်သွယ်ရေးတာဝါတိုင် ၇ ခု ၊ လမ်းမီးတိုင် ၇၁ တိုင် ၊ ဌာနဆိုင်ရာ အဆောက်အဦ ၃၈ လုံးပျက်စီးခဲ့ပြီး ၊ ဒေသခံပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးကာ ၊ ၁၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ ရရှိတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။