MLAT

မြေလတ်အသံ၊ ဇန်နဝါရီ ၆၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်းနဲ့ မကွေးတိုင်းအတွင်းက မြို့နယ် ၄ ခုကို ဇန်နဝါရီပထမပတ်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် သံဃာ ၁ ပါးအပါအဝင် ၅ ဦးသေဆုံးပြီး ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတွေရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းက ခင်ဦးမြို့နယ်၊ မြောင်မြို့နယ်နဲ့ မကွေးတိုင်းအတွင်းက ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ဆောမြို့နယ်တို့ကို ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်ကနေ ၆ ရက်အထိ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာပါ။

မကွေးတိုင်းထဲက ဂန့်ဂေါမြို့နယ်နဲ့ ဆောမြို့နယ်၊ ကျောက်ထုမြို့ မြောက်ဘက်တို့ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ၃ ရက်ဆက်တိုက် ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် သံဃာ ၁ ပါးပျံလွန်တော်မှုပြီး စပါးတင်း ၆၀၀ ကျော်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

တိုက်ပွဲဖြစ်တာမရှိဘဲ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်မနက် ၉ နာရီကျော်မှာ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ တောင်ခင်ရန်းရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းဝန်းထဲကို တိုက်ခိုက်ရေးလေယာဥ် ၁ စီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သံဃာ ၁ ပါး ပျံလွန်တော်မူခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“တောင်ခင်ရန်းရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ပုန်းခိုကျင်းထဲမှာ ဝင်ပုန်းနေတဲ့ ကိုရင်ကြီး ၁ ပါး နှလုံးရပ်ကာ ပျံတော်မူသွားတာပါ။ ကျောင်းဆောင်တွေလည်း ပျက်စီးခဲ့တယ်” လို့ ဂန့်ဂေါဒေသခံ အမျိုးသားတဦးကပြောပါတယ်။

ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်မနက် ၁ နာရီကျော်မှာ အထက်ပါတောင်ခင်ရန်းရွာကိုပဲ တပ်မံဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် လူနေအိမ်တွေနဲ့ စပါးတိုက် ၂ လုံးပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဇန်နဝါရီ ၆ ရက် ဒီမနက်ပိုင်းမှာလည်း ဆောမြို့နယ်၊ ကျောက်ထုမြို့မြောက်ဘက်ရှိ ရွာတွေဘက်ကို ထောက်ပို့လေယာဥ် Y-12 နဲ့ ဗုံးအလုံးရေဆယ်ချီ ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဒီတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း လူအထိခိုက်မရှိခဲ့ဘူးလို့ ဂန့်ဂေါဒေသခံအမျိုးသားတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကော်မရှင်တပ်က ယောဒေသကို နေ့စဥ်ဆိုသလို လေယာဥ်တွေနဲ့ ဗုံကြဲတိုက်ခိုက်နေတာကြောင့် ဒေသခံပြည်သူတွေအနေနဲ့ ဗုံးခိုကျင်းတွေကို တူးဖော်ထားပြီး လေကြောင်းအန္တရာယ်သတိပေးထားချက်တွေကို အထူးဂရုပြုလိုက်နာကြဖို့ ဒေသခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေက သတိပေးထားတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ ကုန်းကြီးကျေးရွာအပြင်ဘက် စစ်ရှောင်တွေနေတဲ့နေရာကိုလည်း ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်ည ၈ နာရီကျော်မှာ ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ ဗုံး ၁ လုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် အသက် ၃၀ အရွယ်နို့တိုက်မိခင် ၁ ဦးနဲ့ အမျိုးသား ၂ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ခင်ဦးမြို့နယ်ပကတာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

“လမ်းဘေးတွေမှာ စစ်ရှောင်နေရင်း စျေးဆိုင်ရောင်းနေတဲ့တဲပေါ်ကို ကျတာ။ စစ်ရှောင်ယာယီတဲ။ မိုးကာတွေနဲ့နေတဲ့တဲ။ မိသားစု ၃ ဦးက ပျက်စီး(သေတယ်)။ ဒဏ်ရာရများတယ်။ “လို့ ခင်ဦးမြို့နယ် ပကဖတာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

တဆက်တည်းမှာပဲ တဲအနီးဝန်းကျင်နေ အခြားစစ်ဘေးရှောင် ကလေးငယ် ၁ ဦးအပါအဝင် ၁၀ ဦးထက်မနည်းထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီး ညတွင်းချင်းနီးစပ်ရာ ဆေးပေးခန်းတွေကိုရွှေ့ပြောင်းပြီး ဆေးကုသပေးနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကုန်းကြီးကျေးရွာဝန်းကျင်မှာ စစ်ဘေးရှောင်နေသူ ၂၀၀ ခန့်ရှိပြီး ထိခိုက်သေဆုံးသူတွေကတော့ မတ္တရာနဲ့ စဉ့်ကူးမြို့နယ်ဘက်ကနေ စစ်လာရှောင်နေသူတွေဖြစ်ကာ ဗုံးကြဲပြီးနောက် ဒေသခံရော စစ်ရှောင်တွေပါ ဘေးလွတ်ရာကို တိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အလားတူ မြောင်မြို့နယ်၊ နဘတ်ရွာကိုလည်း ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်နေ့လယ် ၁၂ နာရီဝန်းကျင်မှာ ပါရာမော်တာနဲ့ ဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် အသက် ၃၀ အရွယ်အမျိုးသမီး ၁ ဦးနဲ့ အသက် ၆၀ အရွယ် အမျိုးသား ၁ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ မြောင်မြို့ခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

“တိုက်ပွဲရှိလို့ ကြဲတာမဟုတ်ဘူး၊ ဒီအတိုင်းသက်သက်မဲ့ လာကြဲတာ၊ ၂ ဦးသေသွားတယ်၊ ပါရာမော်တာနဲ့ ၂ လုံးကြဲချတာ၊ ၁ လုံးက မကွဲဘူး၊ နဘတ်ရွာကို ကြဲချတာ၊ မုံရွာ နမခ ကနေ ၃ စီးလာတာ၊ ၁ စီးက ကြဲချတာ၊ အမျိုးသမီး ၁ ဦးသေတယ်၊ အသက်ကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၁ ဦးသေတယ်။” လို့ မြောင်မြို့ခံတဦးက ပြောပါတယ်။

အိမ်ခြေ ၄,၀၀၀ နဲ့ လူဦးရေ ၁၂,၀၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ နဘတ်ရွာဒေသခံတွေကတော့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် တောထဲကိုထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းချိန်ကနေ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်အထိ စစ်ကော်မရှင်နဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းတွေကြောင့် သေဆုံးခဲ့တဲ့ဒေသခံစုစုပေါင်း ၇,၆၄၆ ဦးရှိပြီလို့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း – AAPP ရဲ့အစီရင်ခံစာရ သိရပါတယ်။

စဉ့်ကူး၊ ဇန်နဝါရီ ၅၊ ၂၀၂၆။

မန္တလေးတိုင်း၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်အနောက်ခြမ်း မြစ်ကမ်းအနီးကကျေးရွာတွေကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးပြီး ရွာတွေကိုမီးရှို့နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌အင်အား ၁၀၀ ကျော်ပါ စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းဟာ ဧရာဝတီမြစ်ဘေးက ကျွန်းကြီး၊ သဲအင်း၊ ကျွန်းတော်၊ ကြက်တူရွေး၊ ဟင်္သာမရွာတွေကို ဇန်နဝါရီ ၂ ရက်က စတင်ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် အဲ့ဒီထဲကကျွန်းကြီးရွာကိုတော့ ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်မှာ မီးရှို့ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“မတ္တရာမြို့နယ်ဘက်ကနေ ကားလမ်းအတိုင်း ဆင်းလာတာ။ ၃ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာ ကျွန်းကြီးရွာကို လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်တွေ ပစ်ဝင်တယ်။”လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင်ဇန်နဝါရီ ၅ ရက် ဒီနေ့မှာလည်း ဟင်္သာမကျေးရွာကို မီးရှို့နေတယ်လို့သိရကာ စစ်ကြောင်းကြောင့် အထက်ပါကျေးရွာတွေက ဒေသခံတွေတိမ်းရှောင်နေရတဲ့အတွက် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအခြေအနေကို မသိရသေးဘူးလို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

ဟင်္သာမကျေးရွာအုပ်စုမှာ ကြက်တူရွေး၊ ဟင်္သာမ၊ မြစ်ကမ်းကြီး၊ စဉ့်အိုးကျွန်းစတဲ့ ရွာ ၅ ရွာစုပေါင်း နေထိုင်ပြီး ၂၀၂၃ အတွင်းမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ၃ ကြိမ်တိုင် ရွာလုံးကျွတ်မီးရှို့ခဲ့တဲ့အတွက် နေအိမ်အနည်းငယ်သာကျန်ခဲ့ပြီး အဲ့ဒီနေအိမ်တွေကို ဒီနေ့ မီးဆက်ရှို့နေတာလို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရဲ့ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ကသိမ်းယူထားပြီလို့ ဒေသခံ တော်လှန်‌ရေးတပ်‌တွေဆီက သိရပြီး လက်ရှိမှာတော့ စစ်ကော်မရှင်ဘက်က မသိမ်းယူနိုင်သေးတဲ့ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းအနီးက ရွာတွေကို စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့အပြင် သဲအင်း၊ ဟင်္သာမရွာ၊ ကြက်တူရွေးရွာတို့ကိုလည်း စစ်ကြောင်းဝင်လာနိုင်တာကြောင့် ပြည်သူအားလုံး ရှောင်တိမ်းနေကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

လက်ရှိမှာ စစ်ကြောင်းရှိနေတဲ့ ကျွန်းကြီးရွာနဲ့ သဲအင်း၊ ဟင်္သာမရွာ၊ ကြက်တူရွေးတို့ဟာ ၁ မိုင်ဝန်းကျင်ပဲကွာဝေးကာ အဲ့ဒီရွာတွေရဲ့ တဖက်ကမ်းက ဝက်လက်မြို့နယ်အရှေ့ခြမ်းကိုလည်း စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့အတွက် ဒေသခံတွေအခက်တွေ့နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စဉ့်ကူးမြို့အပါအဝင် မိုးကုတ်- မန္တလေးလမ်းပိုင်းက စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရဲ့ အရေးပါတဲ့နေရာ တွေကို ဒီဇင်ဘာလက စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေက ပြန်သိမ်းယူလိုက်ပြီး ယခု မန္တလေး- စဉ့်ကူးလမ်းကို ပြန်ဖွင့်လိုက်ပြီလို့ သိရပါတယ်။

သတင်း – မြတ်

ဝက်လက်၊ ဇန်နဝါရီ ၅၊ ၂၀၂၆။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝက်လက်မြို့နယ်အရှေ့ခြမ်းက ကျေးရွာတွေကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်နေပြီး ဒေသခံအမျိုးသမီး ၅ ဦးကိုလည်း အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

အဓမ္မပြုခံခဲ့ရသူတွေဟာ အသက် ၂၀ကျော်ကနေ ၃၀ ကျော်အရွယ်အမျိုးသမီး ၄ ဦးနဲ့ အသက် ၄၀ အရွယ် အမျိုးသမီး ၁ ဦးတို့ဖြစ်ပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်မှာဖမ်းဆီးပြီးနောက် သူတို့ တပ်စွဲထားတဲ့ ရွာသစ်ရွာကိုခေါ်ဆောင်ကာ အဓမ္မပြုခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“အဲဒီနေ့မှာပဲ သန္ဓေတားဆေးထိုးပြီး ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တာလို့ သိရတယ်။ အဲဒီအထဲက အမျိုးသမီး ၁ ယောက်က စိတ်မကျန်းမာ‌ရေးမကောင်းဘူး။”လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါ အမျိုးသမီး ၅ ဦးမှာ ဝက်လက်မြို့နယ် မင်းရွာ‌တောင်ရွာက ၁ ဦးနဲ့ အင်ဒေါင်းရွာက ၄ ဦးဖြစ်ပြီး ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်ညနေပိုင်းမှ ရွာသစ်ရွာစခန်းကနေ ပြန်လွတ်လာခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တပ် ၃၃ လက်အောက်ခံ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်နဲ့ပျူစောထီး အင်အား ၁၅၀ ပါ အဲ့ဒီစစ်ကြောင်းဟာ ဒီဇင်ဘာလနောက်ဆုံးပတ်ကစလို့ မင်းကွန်းဒေသကနေ ဝက်လက်မြို့နယ်ထဲကို ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ရှိမ်းမကားရဲစခန်းက တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ပူးပေါင်းကာ စစ်ကြောင်းထိုးနေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

အဲ့ဒီစစ်ကြောင်းဟာ ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်ကနေ ၃ ရက်အထိ ရွာသစ်ရွာမှာတပ်စွဲခဲ့ပြီး နေအိမ် ၄ လုံးကို မီးရှို့ခဲ့ကာ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်မှာတော့ ကမ်းဖြူရွာနဲ့ မှော်ဦးရွာတို့ကိုဝင်ရောက်ပြီးနောက် ဒီနေ့အထိ အဲ့ဒီရွာတွေထဲမှာရှိသေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒီစစ်ကြောင်းကြောင့် ရွာသစ်၊ အင်ဒေါင်း၊ ရွာသာ၊ ကမ်းဖြူ၊ ငါးပတ်ချောင်း၊ မှော်ဦး၊ ရေလည်မော်ရွာက ဒေသခံသောင်းနဲ့ချီ ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

၂၀၂၃ သြဂုတ်၂၆ ရက်ကလည်း ဝက်လက်မြို့နယ် အနောက်ခြမ်း၊ ကျီးကန်ရွာက ကိုယ်ဝန် ၃ လရှိ မရွှေမန်းသူ ဆိုသူကို မိဘတွေရှေ့တင် တပ်မ ၃၃ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေပါတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက အုပ်စုဖွဲ့အဓမ္မပြုကျင့်ပြီး သတ်ဖြတ်ခဲ့ပါသေးတယ်။

သတင်း – မြတ်