အကူအညီလိုအပ်

မြေလတ်အသံ၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၊ ၂၀၂၅။

မန္တလေးတိုင်း၊ မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်တို့ရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၁၀၀ ကျော်က စစ်ဘေးရှောင် သောင်းနဲ့ချီ အကူအညီတွေလိုအပ်လျှက်ရှိနေကြတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

စစ်ကော်မရှင်တပ်ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့တဲ့ မတ္တရာမြို့နယ်က ကျေးရွာ ၃၀ ကျော်၊ စဉ့်ကူးမြို့က ကျေးရွာ ၂၀ ကျော်၊ သပိတ်ကျင်းက ကျေးရွာ ၄၀ ကျော်တို့က ဒေသခံတွေဟာ အောက်တိုဘာလ ဒုတိယအပတ်ကစပြီး စစ်ရှောင်နေကြရတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“စစ်ရှောင်ဦးရေက ဦးရေတောင်ပြောလို့ မနိုင်ဘူးထင်တာပဲ။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ မတ္တရာခွင်ကကျတော့ ရွာပေါင်းအကုန်လုံးလေ။ ခုကကျတော့ မတ္တရာမှာအရင်က ကိုယ်တွေတိုးထားတဲ့ ရွာပေါင်း ၃၀ ကျော်ပေါ့။ အဲ့ဟာတွေကလည်းအကုန်လုံး ပြန်ဆုတ်လိုက်ပြီ။ ပြီးရင် မတ္တရာ၊ စဉ့်ကူးအစပ်က ရွာတွေ၊ ပြီးရင် သပိတ်ကျင်းနယ်ထဲက ရွာတွေ။ ရွာပေါင်းကလည်းအများကြီးပဲ။ စုစုပေါင်း ရွာပေါင်း ၁၀၀ ကျော်လောက်ရှိမှာဘဲ”လို့ မြေပြင်အခြေအနေကိုသိရှိတဲ့ဒေသခံအမျိုးသားတဦး ကပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ စစ်ဘေးရှောင်တွေဟာ ၁ လကျော်ကြာ တောထဲ၊ ချောင်းကမ်းစပ်တွေနဲ့ ဘေးလွတ်ရာ ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ စာသင်ကျောင်းတွေမှာ တိမ်းရှောင်နေလာရပြီဖြစ်တာကြောင့် စားနပ်ရိက္ခာ၊ အနွေးထည်နဲ့ ဆေးဝါးတွေလိုအပ်လျှက်ရှိနေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“သူတို့(စစ်ရှောင်တွေ) အခက်အခဲ ဖြစ်နေကြတယ်။ အနွေးထည်၊ စောင်မလုံလောက်ကြဘူး။ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေလည်း များကြတယ်။ တခုခုတော့ အကူအညီရစေချင်တယ်။ သူတို့က စာသင်ကျောင်းတွေ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေ ရေနဲ့နီးတဲ့ ချောင်းဘေးတွေမှာနေနေကြတယ်”လို့ နောက်ထပ်ဒေသခံအမျိုးသားတဦးက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါ သောင်းချီနဲ့စစ်ရှောင်ဦးရေတွေကို မြေပြင်မှာရှိတဲ့အဖွဲ့အစည်းတွေက အခြေခံ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ဆေးဝါးတွေကို နိုင်သလောက်ထောက်ပံ့ ပေးနေကြပေမယ့် လူဦးရေများလွန်းတာကြောင့် မလောက်ငှဘူး ဖြစ်နေကြတယ်လို့လည်း သူကဆက်ပြောပါတယ်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ – NUG ပူးပေါင်းတပ်တွေ ၁ နှစ်ကျော်ကြာထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မတ္တရာမြို့နယ်နဲ့ စဉ့်ကူးမြို့နယ်က နေရာတချို့တို့ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ရာ PDF တပ်တွေ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မတ္တရာမှ ပတ်လည်အင်း ကျေးရွာကို နိုဝင်ဘာ ၂၄ ရက်က လက်လွှတ်ခဲ့လိုက်ရတယ်လို့ ဒေသခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ စဥ့်ကူးမြို့နယ်ကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေက ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ဆဲဖြစ်ပေမယ့် စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းတွေရောက်ရှိနေတဲ့ မတ္တရာမြို့နယ်အစပ်ကျေးရွာတွေဟာ စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရဲ့ တောင်ဘက်ကနေဝင်ရောက်နိုင်သလို စဉ့်ကူးမြို့နယ်အစပ်ဖြစ်တဲ့ ဖော့တောလမ်းဆုံကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က အောက်တိုဘာ ၁၄ ရက်မှာ သိမ်းယူထားပါတယ်။

စစ်ကော်မရှင်ဘက်က ပြန်လည်သိမ်းယူဖို့ကြိုးစားနေတဲ့ မတ္တရာ၊ စဥ့်ကူး၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်တွေကို ၂၀၂၄ နှစ်လယ်ပိုင်းလောက်မှာ MDY-PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေဘက်က တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ငါန်းဇွန်၊ ဇူလိုင် ၃၀၊ ၂၀၂၅။

မန္တလေးတိုင်း၊ ငါန်းဇွန်မြို့နယ်၊ ငါန်းမြာကြီးကျေးရွာအုပ်စုအတွင်းက ၁ နှစ်ကျော်ကြာနေရပ် မပြန်ရသေးတဲ့ စစ်ရှောင် ၄၀၀ ခန့်အတွက် အကူအညီတွေလိုအပ်နေတယ်လို့ စစ်ရှောင်အရေး ကူညီနေသူတွေနဲ့စစ်ဘေးရှောင်တွေဆီက သိရပါတယ်။

စစ်ရှောင်ရတာ ရက်ကြာလာသလို မိုးတွင်းကာလဖြစ်လို့ အလုပ်အကိုင်အဆင်မပြေတာကြောင့် စားဝတ်နေရေးကြပ်တည်းနေပြီး အလှူရှင်မရှိလို့ နေထိုင်ရာအမိုးအကာတွေလည်း မလုံခြုံဖြစ်နေ တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“အလုပ်အကိုင်က အခုသူများအဌားလေးတွေလိုက်ရတယ်။ တောင်သူပါပဲ။ အခု အလုပ်မလုပ်ရတာလည်း ၂ လကျော်နေပြီ။ မလုပ်ရတာက။ ရေတွေဝင်နေလို့လေ။ သူများပေးတာလေးတွေပေါ့နော်။ စစ်ရှောင်ဆိုပြီး သူများကသနားလို့ ဆန် ၂ ပြည်ပေး၊ ၃ ပြည်ပေးနဲ့စားသောက်နေရတယ်။ “လို့ ငါန်းမြာကြီးကျေးရွာခံ စစ်ရှောင်အမျိုးသမီးကပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာလည်း မိုးရွာနေတာကြောင့် စစ်ရှောင်တွေနေထိုင်တဲ့ ဓနိတဲ၊ မိုးကာတဲ၊ တာလပတ်တဲတွေမှာ အမိုးအကာမလုံခြုံတာတွေဖြစ်နေပြီး စစ်ရှောင်တွေနေထိုင်တဲ့နေရာဝန်းကျင်မှာ ရေပတ်လည်ဝိုင်းနေတာကြောင့် သွားလာရေးခက်ခဲနေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“အခုက ကျမတို့ဖြစ်နေတာက အလုပ်ကမရှိတော့ စားဝတ်နေရေးက တော်တော်လေးအခက်ခဲ ရှိနေတယ်။ ကျန်းမာရေးအခက်ခဲ၊ သွားမှုလာမှုကလည်း ရေထဲမှာနေကြရတာဆိုတော့ လှေတွေ ဘာတွေလည်းလိုတယ်။ လှေလည်းမရှိကြဘူး။ အခက်ခဲတွေက အများကြီး။ အမိုးကာတွေကလည်းကြာပြီးဆိုတော့မလုံခြုံဘူးပေါ့။ သက်ကယ်တဲတွေနဲ့နေကြတဲ့သူတွေကတော့ လုံခြုံပါတယ်။ မလုံခြုံတဲ့သူတွေကအများကြီးပေါ့ဗျာ။ မတတ်နိုင်တဲ့သူတွေကတော့ မိုးကာတဲဆိုတော့ မလုံဘူးပေါ့။ မိုးကာဆိုတာကလည်းကြာတော့ဆွေးပေါက်သွားတာ”လို့ အထက်ပါစစ်ရှောင်အမျိုးသမီးက ဆက်ပြောပါတယ်။

အမိုးအကာမလုံခြုံသူတွေက ဖြစ်သလိုနေထိုင်ကြရပြီး မိုးရွာချိန်မှာ လုံခြုံတဲ့အပိုင်းဘက် ကပ်တိုးနေထိုင်ကြရပေမယ့် မိုးများချိန်တော့ မိုးစိုတာတွေရှိတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

စစ်ဘေးရှောင်တွေဟာ စစ်ရှောင်ရတာကြာလာသလို အလုပ်အကိုင်မရှိကြတာကြောင့် အစားအသောက်၊ အမိုးအကာနဲ့ဆေးဝါးလိုအပ်ချက်တွေများနေတယ်လို့ စစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက် ကူညီပေးနေသူက ပြောပါတယ်။

“စားသောက်ကုန်က အဓိကဘဲ ကျန်တာကအဲ့လောက်မဟုတ်ဘူး။ သူတို့က ရွာကိုလုံးဝကပ်မရဘဲ ဖြစ်သလိုနေကြရတာဆိုတော့ ကျန်းမာရေးဘာညာအဆင်မပြေတော့ မခံစားနိုင်တဲ့ သက်ကြီးရွယ်အို တွေဆုံးပါးတာလည်းရှိတယ်။ အာဟာရတွေပြတ်ပြီးတော့။ အဲ့လိုက နှစ်ယောက်ရှိပြီး ဆုံးပါးတာ။ အလုပ်အကိုင်ကလည်း ဘာမှမရှိဘူး။ ဒီအတိုင်းဘဲနေလာကြတာဆိုတော့ ထောက်ပံ့ကြေးကလည်း အခုက မပေးကြဘူး။ တော်လေးအခက်ခဲဖြစ်နေကြတယ်”လို့ စစ်ရှောင်အရေးကူညီပေးနေသူတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ဘေးရှောင်တွေ စတင် စစ်ရှောင်ချိန်မှာ အလှူရှင်အချို့က လှူဒါန်းတာမျိုးရှိပေမယ့် လကြာလာတဲ့ အခါမှာ အလှူရှင်မရှိတော့တာကြောင့် ကူညီထောက်ပံ့ပေးနိုင်မှုမရှိတော့ဘဲ တတ်နိုင်တဲ့ပြည်သူတွေအနေနဲ့ ပြည်သူ ၄၀၀ ခန့်အတွက် တတ်နိုင်သမျှ ကူညီပံ့ပိုးပေးကြဖို့နဲ့ဆက်သွယ်လှူဒါန်းလိုသူရှိပါက 09781875173 ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်တယ်လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

စစ်ရှောင်တွေက အလုပ်အကိုင်မယ်မယ်ရရမရှိကြတာကြောင့် ငါးရှာ၊ သီးပင်စားပင်တွေ စိုက်ပျိုးရောင်းချနေထိုင်နေကြရကာ ပိုမိုခက်ခဲတဲ့သူတွေကတော့ ထမင်းငတ်တာတွေရှိသလို အငတ်ဘေးဒဏ်ကို မခံနိုင်တာကြောင့် ကျေးရွာတွေမှာ လှည်ပတ်တောင်းရမ်းစားသောက်ရတာ ထိရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ငါန်းမြာကြီး၊ သဖန်းသာ၊ မိုးတောင်ကျေးရွာအပါအဝင် ကျေးရွာ ၅ ရွာလောက်က ဒေသခံတွေပါဝင်ပြီး စစ်ရှောင် ၂၀ ဝန်းကျင်လောက်မှာလည်း ရာသီတုပ်ကွေး၊ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျော၊ ယားနာတွေဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဆိုပါ စစ်ရှောင်တွေဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄၊ ဇူလိုင်လဝန်းကျင်က ငါန်းမြာကြီးကျေးရွာကို စစ်တပ်ကလေကြောင်းကနေဗုံးကြဲတာ၊စစ်ကြောင်းထိုးလာတာတွေကြောင့် ပြောင်းရွှေ့လာကြရသူတွေဖြစ်ပြီး ယခုအထိလည်း ကျေးရွာထဲမှာ စစ်ကောင်စီတပ်အထိုင်ချထားတာကြောင့် ကျေးရွာတွေကို မပြန်ရဲကြတာလို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

စစ်ကိုင်း၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၇၊ ၂၀၂၂။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ ကံကြီးကုန်းရွာအနီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေအကြား ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့ကစတင်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲအနီးအနားဝန်းကျင် ကျေးရွာ ၇ ရွာက ဒေသခံနှစ်ထောင်နီးပါး အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရပြီး အကူအညီတွေလိုအပ်နေတယ်လို့ Chaung U Revolution ကသိရပါတယ်။

ဆီပန်းကန်၊ ရွှေကူ၊ ငွေသာ၊ ကုန်းသာ၊ အမြင့်၊ နဂါးဘို၊ တောကျောင်းလေးအစရှိတဲ့ ရွာတွေက ဒေသခံတွေအကုန် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတာပါ။ ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့ညနေ ၆ နာရီဝန်းကျင်မှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မနေ့ကဒီဇင်ဘာ၂၆ ရက်နေ့ထိ စစ်ကောင်စီတပ်ကရွာတွေအပေါ်မှာ တိုက်လေယာဉ်တွေ ပျံဝဲခဲ့တယ်လို့ Chaung U Revolution တာဝန်ရှိသူတဦးကဆိုပါတယ်။

“လေယာဉ်တွေပတ်တာ နှစ်နာရီလောက်ကြာတယ်။ တိုက်ပွဲမှာတော့ ဒေသခံတွေ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာမရှိဘူး။အကုန်တော့ပြေးနေရတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

ချောင်းဦးမြို့နယ်အတွင်းက ရှေးဟောင်းဇုန်သတ်မှတ်ထားတဲ့ ရှေးဟောင်းအမြင့်မြို့ပတ်လည်ကို စစ်ကောင်စီက ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက်နေကစပြီး MI35 ရဟတ်ယာဉ်နဲ့ လှည့်ပတ်ပစ်ခတ်တာတွေပြုလုပ်သေးတယ်လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးမှူးရုံး (UNOCHA) ရဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့ထိ စာရင်းတွေအရ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မလုံခြုံမှုနဲ့ ပဋိပက္ခတွေကြောင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းက ဒေသခံ ခြောက်သိန်းကျော် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။