ရှောင်တိမ်း

မကွေး၊ ဇွန် ၁၃၊ ၂၀၂၃။

မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ပျူစောထီးတွေက ကျေးရွာတွေကိုဝင်ရောက်ပြီး လူငယ်၊ လူလတ်ပိုင်းအရွယ် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးတွေကို ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးတာတွေ ပြုလုပ်နေလို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့မေလကနေ ဇွန်လ လက်ရှိအချိန်အထိ ပျူစောထီးခေါင်းဆောင် ဇော်နိုင်ဝင်း ဦးဆောင်တဲ့ အင်အား ၅၀ ခန့်ရှိတဲ့ အဖွဲ့က လက်နက်တွေကိုင်ဆောင်ကာ တရွာဝင်၊ တရွာထွက် စစ်ဆေးတာတွေပြုလုပ်နေလို့ အသက် ၁၅ နှစ်ကနေ ၃၅ နှစ်အရွယ် လူငယ်တွေဟာ ကျေးရွာမှာ မနေထိုင်ကြရဘဲ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် နေကြရတယ်လို့ အသက်၂၀ ကျော်အရွယ် ဆယ်လံကျေးရွာသားတဦး က ပြောပါတယ်။

“ကျနော်ကိုယ်တိုင်လည်း ပြေးနေရတယ်။ ပျူတွေကို စကစတွေက လက်နက်တွေ ပေးထားတော့ စိတ်ကြိုက် သောင်းကျန်းတာပေါ့။ ကျနော်တို့လို လူငယ်တွေဆို အဓိကပစ်မှတ်ထား စစ်ဆေးတယ်၊ ဖမ်းဆီးသွားတာတွေ ရှိတယ်။ အခုဆိုရွာတွေမှာ လူတယောက်မှ မနေကြတော့ဘူး။ အကုန်လုံးတိမ်းရှောင်နေရတယ်” လို့ သူကထပ်မံ ဆိုပါတယ်။

ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတဲ့ ကျေးရွာတွေကတော့ ပေါက်တော၊ ဆယ်လံ၊ ညောင်လှ၊ မြို့စိုး၊ အိုင်ကြီး၊ ကံကြီးစု၊ ချမ်းသာကြီးစတဲ့ ကျေးရွာတွေက ဒေသခံတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။

ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းကလည်း ပျူနဲ့စစ်ကောင်စီ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ပေါက်တောကျေးရွာကို ဝင်ရောက်စစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်တဲ့အချိန်မှာ အသက် ၂၀ကျော်အရွယ် လူငယ်အမျိုးသား ၂ ဦးကို ဖမ်းဆီးသွားခဲ့ပြီးနောက် ဇွန် ၁၃ ရက် ဒီနေ့အထိ သတင်းအစအနမရဘဲ ပျောက်ဆုံးနေတယ်လို့ နောက်ထပ်ဒေသခံ အမျိုးသားတဦးက ပြောပါတယ်။

အဲဒီ ပျူစောထီးအဖွဲ့ဟာ (BPI)ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေးနှင့် မြင်းမွေးမြူရေးတပ်က စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေနဲ့ ပူးပေါင်းကာ ဇွန်လ ၁၃ ရက် နေ့လယ် ၃ နာရီကျော်မှာလည်း မြို့စိုးကျေးရွာကို ဝင်ရောက်မီးရှို့ခဲ့တာကြောင့် လူနေအိမ် ၇ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးသွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

စာတည်း – 007

စစ်ကိုင်း၊ ဇွန် ၁၂၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာမြို့ပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက ဇွန်လ ၁၂ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ ဝင်ရောက်လာပြီး လမ်းသွားလမ်းလာပြည်သူတွေကို စစ်ဆေးကာ ဖမ်းဆီးမှုတွေပြုလုပ်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

အင်အား ၆၀ ကျော်ရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက မုံရွာမြို့ပေါ်မှာရှိတဲ့ ရွှေစည်းခုံဘုရားရင်ပြင်မှာ နေရာယူတပ်စွဲထားပြီး စျေးဆိုင်တွေကို ပိတ်ခိုင်းတာ၊ လမ်းသွားနေတဲ့ လူငယ်အမျိုးသားတွေကို ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးနေတာတွေ ပြုလုပ်နေတယ်လို့ အမည်မဖော်လိုတဲ့ မြို့ခံတဦးက ပြောပါတယ်။

“စကစဘက်က လာသမျှ ယောက်ျားလေး လူငယ်အချို့ကို ရိုက်ပီးစစ်ဆေးတယ်။ ကမ်းနားဇတ်ဆိပ်မှာ ဆိုင်ကယ်နှစ်ယောက် ၂ ယောက်ပိုး(စီး)ရင်ဖမ်းတယ်။ ဘုရားကြီး ရုံးကြီးမှာရှိတဲ့ ဆိုင်တွေကို ပိတ်ခိုင်းတယ်။ ယခုလောလောဆယ် ညောင်ပင်စောက်သွားတဲ့လမ်း စက်မှုဇုန်အဝိုင်းပတ်မှာ အရပ်ဝတ်နဲ့ စစ်**တွေရောက်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

စျေးသည်တွေ အနေနဲ့လည်း မနက် ၁၀ နာရီကျော်ကတည်းကနေ စျေးဆိုင်တွေကို ပိတ်လိုက်ကြရသလို ရပ်ကွက်အချို့က ဒေသခံတွေဆိုရင်လည်း ဘေးလွတ်ရာ ကျေးရွာတွေဆီ ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြတယ်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

“မုံရွာမြို့လယ်ခေါင်မှာရှိတဲ့ ဘုရားကြီးရပ်ကွက်က လူအချို့ကတော့ ပြေးကုန်ကြပြီ။ ဥပမာ ၁၀ အိမ်ရှိ ပြေးရင် ၃ အိမ်ကျန် အဲ့လိုမျိုးပေါ့။ ပြေးနေကြတာ၊ မြို့ပေါ်ကိုနေ့လယ် ၃ နာရီနောက်ပိုင်း မာရှယ်လောထုတ်တယ်။ အဲ့လိုမျိုးကြားတယ်လို့လည်း သတင်းတွေပျံ့နေတယ်။ ဒါကိုတော့ အတည်ပြုလို့မရသေးဘူး” လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိမှာ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက လမ်းပိုင်းအချို့မှာ စစ်ဆေးဖမ်းဆီးတာတွေ၊ ကားတွေနဲ့ သွားလာလှုပ်ရှားနေတာတွေကြောင့် မြို့ခံပြည်သူတွေအနေနဲ့ နေအိမ်က နေအပြင်မထွက်ရဲကြဘဲ ကြောက်လန့်စွာ နေနေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဇွန်လ ၁၂ ရက် ဒီနေ့ နေ့လည် ၂ နာရီကျော်မှာ မုံရွာမြို့နဲ့ မိုင်ဝက်ခန့်သာကွာဝေးတဲ့ ညောင်ပင်သာကျေးရွာကို အင်အား ၅၀ ကျော်ပါတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက ဝင်ရောက် မီးရှို့နေတာကြောင့် ဒေသခံတွေ ထွက်ပြေးနေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

စာတည်း – 007

မြေလတ်အသံ၊ ဇန်နဝါရီ ၇၊ ၂၀၂၂။

မကွေးတိုင်းဒေသကြီး စစ်ကောင်စီ က မြို့နယ်အချို့တွင် စစ်သင်တန်းပေးရန် မဲနှိုက်လူစုမှုများပြုလုပ်နေခြင်းကြောင့် လူငယ်အများစု ရှောင်တိမ်းနေရကြောင်း ဒေသခံများကပြောသည်။

မဲနှိုက်လူစုမှုကို ဇန်နဝါရီလဆန်း ၄ ရက်နေ့နှင့် ၅ ရက်နေ့များက မင်းလှမြို့နယ်၊ ရှမ်းတပ်ကြီး၊ ကိုင်းငယ်ကြီး၊ ကိုင်းငယ်လေး၊ ကျေးရွာများနှင့် မင်းတုန်းမြို့နယ်မြောက်ခြမ်းဖြစ်သည့် ဥယျဥ်မှူးရွာ၊ မလိုင်စန်းရွာ တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများကဆိုသည်။

“လောလောဆယ်တော့ နှစ်ရွာကို မဲတွေခွဲတာပေါ့။ စစ်သားတွေလာတာတော့ မဟုတ်ဘူး သူတို့ခန့်ထားတဲ့ ရွာလူကြီးကခွဲတာ။ တချို့ရွာလူကြီးတွေကတော့ သူတို့ခွဲမပေးနိုင်ဘူး ကိုယ်ဘာသာလာခွဲချင်ခွဲလို့ ပြောထားကြတယ်။ မင်းလှနယ်မှာလည်း ရွာအများစုမှာခွဲနေပြီ။” ဟု ဒေသခံတဦး ကပြောသည်။

လူစုမှုကို ဒေသအလိုက် တရွာလျှင် ၂၀၊ တအုပ်စုလျှင် ၄၀ အစရှိသဖြင့် ရွာအကြီးအသေးလိုက် တောင်း‌နေသည့်အတွက် လူငယ်များမှာ အခြားမြို့နယ်များ ဆွေးမျိုးများထံ တိမ်း‌ရှောင်သွားကြပြီဖြစ်ကြောင်း ဒေခံများက ဆိုသည်။

“ရှမ်းတပ်ကြီးမှာကျတော့ စစ်တပ်အထိုင်ရှိတယ်လေ မနေ့ကဆိုခွဲမယ်ဆိုတဲ့ရွာ ကလူတွေ အကုန်ရှောင်နေကြပြီ။ ငယ်ရွယ်တဲ့လူငယ်တွေ အကုန်ပြေးပြီ။ ရွာတွေမှာက သက်ကြီးရွယ်အို၊ ကလေးနဲ့ မိန်းမတွေပဲအများစုကျန်တော့တယ်။ ရွာတွေမှာက ကြောက်တယ်ဆို ဖိခြောက်တော့တာ။ အခုရက်ပိုင်းလောက်မှာကို ရှောင်နေကြရတော့တာ။” ဟု မင်းလှဒေသခံတဦး ကပြောသည်။

အလားတူ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းကလည်း ကံမမြို့နယ် ကျေးရွာများတွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်အများစု ပါဝင်သည့် စစ်သင်တန်းများပေးရန် တရွာလျှင် ပထမအကြိမ် လူ ၂၀ ဦး နှင့် ဒုတိယအကြိမ် လူ ၂၀ ဦး တို့ကို စာရင်းကောက်ယူမှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။