မြိုင်

မြိုင်၊ နိုဝင်ဘာ၂၉၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ မြိုင်မြို့နယ်နဲ့ ပေါက်မြို့နယ်အတွင်းစစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းက နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် မှာ အမျိုးသား ၂ ဦးကို သတ်ဖြတ်သွားတယ်လို့ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး တပ်ပေါင်းစု-PLC ရဲ့ တာဝန်ခံဆီက သိရပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်မှာ မြိုင်မြို့နယ် စက်မှု ၂ ကနေ ထွက်လာတဲ့စစ်ကြောင်းက သရက်ကန်ရွာကို လာချိန် စက်မှု ၂ နဲ့ သရက်ကန် ကြားကတောတိုက်မှာ အသက် ၃၀ အရွယ် ကိုငသိမ်းကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီးနောက် သရက်ကန်ရွာကို ဝင်ရောက်တပ်စွဲခဲ့ကာ နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်မနက်ပိုင်းမှာ ရွာကပြန်ထွက်ချိန် မြေရင့်နဲ့ နှမ်းဆီကန် ကြားကတောတိုက်တွေထဲမှာ သတ်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“သူနေတဲ့ တောတိုက်က တဲမှာတွေ့လို့ ဖမ်းခေါ်သွားတာ။ သရက်ကန်ပျူရွာကနေ ညောင်ဂျစ်ပင် အပြန်လမ်းမှာ သတ်သွားတာပါ။ မနေ့ညက ညောင်ဂျစ်ပင်မှာညအိပ်ပါတယ်။ အခု ပခုက္ကူမြို့နယ် တဲကုန်းရွာကို ရောက်သွားပါပြီ။”လို့ဆိုပါတယ်။

ကိုငသိမ်းရဲ့အလောင်းကို ဒီကနေ့ မနက် ၈ နာရီ က တွေ့ခဲ့ရပြီး အဲ့ဒီနေရာနဲ့ ၁ မိုင်ဝန်းကျင်အကွာ နှမ်းဆီကန်ရဲ့တောင်ဘက်ကတောထဲမှာလည်း အောင်သာကျေးရွာဘက်က ပျူစောထီးဟု ယူဆရသူရဲ့ အလောင်းကိုလည်း ဒီကနေ့မနက် ၈နာရီ အချိန်မှာတွေ့ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“မှတ်ပုံတင်က ဘဲကြီး၊ အောင်သာလို့ တွေ့တာ ပြည်သူဆိုတာ ကျတော်တို့ဘက်က ဒီနားဝန်းကျင်က ဖမ်းခံထားရတာမျိုး သတင်းကြားထားတာမျိုးမရှိဘူးဆိုတော့ အခြားနေရာက ရှိမလားပေါ့။ စုံစမ်းနေတာ။ အတည်ပြုလို့မရသေးလို့ပါ။ ပြည်သူအလောင်းနဲ့ မီတာ ၁,၇၀၀ ကျော်လောက် အကွာမှာတွေ့တာပါ။” လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

ပျူစောထီးဟုယူဆရသူကို စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေက သတ်တယ်လို့ ယူဆရပြီး ၂ ဦးစလုံးရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကို ဒီကနေ့နေ့လည်မှာပဲ သဂြိုဟ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အထက်ပါစစ်ကြောင်းဟာ စက်တင်ဘာလကုန်ပိုင်းကစတင်ပြီး မြိုင်မြို့နယ်နဲ့ ပေါက်မြိုင်နယ်အစပ်က ကျေးရွာတွေကို စစ်ကြောင်းထိုးမီးရှို့တာတွေ ပြုလုပ်နေခဲ့တဲ့ စစ်ကြောင်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

မကွေး၊ နိုဝင်ဘာ ၂၅၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ ပေါက်မြို့နယ်နဲ့ မြိုင်မြို့နယ်ထဲက ကျေးရွာ ၅ ရွာကို စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းတွေက နိုဝင်ဘာ ၁၈ ကနေ ၂၄ ရက်အတွင်းမီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ကပစ ၂၄ ကထွက်လာတဲ့ အင်အား ၂၀၀ ကျော်ပါစစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းက နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက်မှာ ပေါက်မြို့နယ်၊ တယ်ပင်ရွာနဲ့ နိုဝင်ဘာ ၂၃ ရက်မှာ ကျောက်မဲတောင်ရွာတို့ကို မီးရှို့ ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ကပစ ၂၄ အနီးတဝိုက်မှာပဲ ရှိနေသေးတယ်။ ကျောက်မဲတောင်ကို မီးရှို့ပြီးမှ ပြန်ဆုတ်သွားတာပါ။”လို့ ဒေသခံတဦးက ဆိုပါတယ်။

အခုလိုမီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တာကြောင့် အိမ်ခြေ ၁၀၀ ဝန်းကျင်ရှိ ကျောက်မဲတောင်ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံး၊ အိမ်ခြေ ၈၀ ရှိ တယ်ပင်ရွာက နေအိမ် ၇ လုံးမီးလောင်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ စစ်ကြောင်းက ကပစ ၂၄ အနီးရှိ မျှားပိုင်းကျေးရွာအနီးမှာရှိနေပြီး စစ်ကြောင်းကြောင့် သီးခြောက်၊ သရဖီ၊ လယ်လန်း၊ မြေခြား၊ သရက်လေးပင်၊ သပွတ်စု၊ တောင်ချို၊ ဒေါင်းသာ၊ ကျောက်ကား၊ ကျားသိုက်၊ ခင်တန်းရှည်၊ ဆင်ဇာ၊ ပလောင်း၊ ကျောက်မဲတောင်၊ ကျောက်တံခါး၊ ခင်အေး၊ မျှားပိုင်း၊ အုန်းမှင်၊ တယ်ပင်၊ မကျီးကုန်း၊ ယောကုန်း၊ ထန်းပင်ချောင်းစတဲ့ ကျေးရွာက ဒေသခံတွေလည်း တိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အဆိုပါစစ်ကြောင်းဟာ အောက်တိုဘာလနောက်ဆုံးပတ်ကစလို့ ပေါက်မြို့နယ်တောင်ပိုင်း လယ်လန်းက နေအိမ် ၃ လုံး၊ သရဖီကျေးရွာက နေအိမ် ၃၇ လုံး၊ သီးခြောက်ကျေးရွာက နေအိမ် ၁၀ လုံး၊ ဆင်ဇာရွာက နေအိမ် ၆ လုံး၊ ကျောက်ကာစစ်ရှောင်စခန်းက နေအိမ် ၃၀ ကိုမီးရှို့ပြီး ပြည်သူ ၅ ဦးကိုသတ်ကာ ၅ ဦးကိုဖမ်းဆီးခဲ့သေးတယ်လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

အလားတူ နိုဝင်ဘာ ၂၄ ရက် မနေ့ကညနေဘက်မှာ မြိုင်မြို့နယ်၊ တဲကြီးကျေးရွာကို ရောက်နေတဲ့ စစ်ကြောင်းက ရွာထဲကနေအိမ်တွေကိုမီးရှို့ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တဲကြီးကျေးရွာကို ရောက်ရှိနေတဲ့စစ်ကြောင်းဟာ နိုဝင်ဘာ ၂၃ ရက်မှာ တဲကြီးကျေးရွာနဲ့ ၂ မိုင်ခန့်အကွာရှိ ပေါက်မြို့နယ် နယ်သတ်ရွာက နေအိမ် ၂ လုံးကို မီးရှို့ ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး မနေ့ကညနေပိုင်းမှာ ဒေသတော်လှန်ရေးတပ်တွေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီးနောက် တဲကြီးရွာကိုမီးရှို့ခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။

“ထပ်ရှို့တယ် သိရတာ။ စစ်ကြောင်းက အဲ့ရွာထဲမှာရှိနေတာဆိုတော့ ဘယ်လောက်လောင်တယ် ဘယ်လောက်ကုန်သွားတယ်ဆိုတာကို ကျနော်တို့ကသေသေချာချာ သိလို့မရဘူး။ မနေ့ကလည်း ရှို့တယ် “လို့ ဒေသခံတဦးက ဆိုပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်ဒီမနက်ပိုင်းမှာတော့ တဲကြီးရွာကိုရောက်နေတဲ့စစ်ကြောင်းက ရွာရဲ့ တောင်ဘက်ပိုင်း ဆီကို အထွက်ပြနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

တမခ ၁၀၁၊ ခလရ ၄၁၈ နဲ့ ခလရ ၄၁၉ ကစစ်ကော်မရှင်တပ်သားတွေပါဝင်ပြီး မြိုင်နဲ့ ပေါက်မြို့နယ်အစပ်ရှိ တဲကြီး၊ နသတ်၊ ကံသတ်၊ ကမ္ဘားဖြူ၊ ကျောက်ခွက် စတဲ့ကျေးရွာတွေကို နို၀င်ဘာ ၁၉ ရက်ကစလို့ စစ်ကြောင်းထိုးကာ ကျေးရွာတွေကိုမီးရှို့နေပြီး ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်တွေနဲ့လည်း မကြာခဏထိတွေ့ ပစ်ခတ်မှုတွေဖြစ်နေတာပါ။

စစ်အာဏာသိမ်းချိန်ကနေ ၂၀၂၅၊ မေလကုန်ပိုင်းအထိ မကွေးတိုင်းအတွင်းက အရပ်သားနေအိမ်ပေါင်း ၁၆,၄၇၀ လုံး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံထားရတယ်လို့ သုသေသနအဖွဲ့တခုဖြစ်တဲ့ Data for Myanmar ရဲ့ နိုဝင်ဘာ ၂၂ ရက်ထုတ်အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

မြေလတ်အသံ၊ နိုဝင်ဘာ ၁၅၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်းနဲ့ မကွေးတိုင်း၊ မြိုင်မြို့နယ်တို့ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်နဲ့ ၁၄ ရက်မှာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်တွေနဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်တို့တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေတဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ကမ်းပါးနီစစ်စခန်းအနီးတဝိုက်ကို နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့လယ် ၂ နာရီဝန်းကျင်မှာ ဂျက်ဖိုက်တာ ၂ စီးနဲ့ ဗုံး ၂ လုံး Y12 နဲ့ ဗုံးအလုံးရေ ၃၀ ကျော်ကြဲချခဲ့ပြီး ထိခိုက်မှုကိုတော့ အတည်မပြုနိုင်သေးဘူးလို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်းကကျေးရွာတွေကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က အင်အားထောင်ကျော်နဲ့ စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်ကစတင်ဝင်ရောက်ကာ တပ်ဖြန့်စစ်ကြောင်းထိုးနေခဲ့ပြီး စစ်ကြောင်း ဝင်ရောက်ချိန်ကစလို့ နေ့စဉ်နီးပါတိုက်ပွဲသံတွေလဲကြားနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်နဲ့ ၂ ရက်မှာလည်း အဆိုပါစစ်ကော်မရှင်တပ်က နတ်ချောင်းရွာက အသက် ၅၀ ကျော်အရွယ် အမျိုးသာ ၁ ဦးနဲ့အမျိုးသမီး ၂ ဦးအပါ ၄ ဦးကိုသတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်မှာလည်း ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်တွေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်လို့ နတ်မြောင်းရွာကနေအိမ် ၂ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပါသေးတယ်။

“တချို့က ဝက်စာကျွေး၊ ပစ္စည်းယူသွားကြတာ။ တလရ တပ်ဖွဲ့တွေကတားတယ်။ မရဘူး။ အခု တောင်ပိုင်းလည်း လက်လှမ်းမှီသလောက် လေးလောင်းတွေ့ထားပါတယ်။ သက်ကြီးပိုင်း ၅၀၊ ၆၀ ကြား နှစ်ယောက်ကို နတ်ချောင်းမှာသတ်ပီး ရေမြောင်းထဲ ပစ်ချထားတာ။”လို့ စစ်ရေးအခြေအနေကို သိရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကြောင်းဝင်ရောက်လာစဉ်ကနေ နေ့စဥ်နီးပါးတိုက်ပွဲဖြစ်နေပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် အများအပြားသေဆုံးကာ ကလေးမြို့နယ်ဆေးရုံမှာလည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေနဲ့ ပြည့်နေပြီး အရှင်ဖမ်းမိထားသူတွေလည်းရှိကာ ဒေသတွင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဘက်ကလည်း သေဆုံးနဲ့ထိခိုက်တွေရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကလေးမြို့နယ်မြောက်ပိုင်းကို ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာလ ပထမအပတ်ကတည်းက ဝင်ရောက်နေတဲ့ စစ်ကြောင်းတွေဟာ စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်ကစတင်ကာ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်းကို ဝင်ရောက်ခဲ့လို့ ကလေးမြို့နယ်မှာ စုစုပေါင်း ပြည်သူတသိန်းနီးပါး စစ်ရှောင်တိမ်းနေကြရတာတယ်လို့ စစ်ရှောင်ကူညီနေသူတွေဆီက သိရပါတယ်။

အလားတူ နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်ည ၈ နာရီဝန်းကျင်မှာ မြိုင်စက်မှု ၂ အနီးရှိ ကုန်းရွာထဲကို ပါရာမော်တာ ၂ စီးနဲ့ ဗုံး ၂ လုံး၊ နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက် နေ့လယ် ၁၂ နာရီခန့်မှာ ကုန်းရွာအနီးတဝိုက်ကို ဗုံး ၄ လုံးကြဲချခဲ့တဲ့အပြင် နေ့လယ် ၃ နာရီဝန်းကျင်မှာလည်း မြိုင်မြို့နယ်အနောက်တောင်ဘက်၊ ဝယ်တောင်(မြောက်)ရွာ အနီးတဝိုက်ကို ဂျက်ဖိုက်တာပေါ်ကနေ စက်သေနတ်တွေပစ်ခတ်ခဲ့တာပါ။

“မြိုင်စက်မှု ပတ်ဝန်းကျင်တွေကိုကြဲသွားတာပါ။ ပါရာမော်တာနှစ်စီးနဲ့ လေးကြိမ်ကြဲသွားတာပါ။” လို့ အညာမြေတပ်ပေါင်းစုရဲ့ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ကိုဘိုဘိုသန့်ဇင်က ပြောပါတယ်။

ဒီဗုံးကြဲပစ်ခတ်ခဲ့တဲ့နေရာတွေဟာ ရွာအပြင်ဘက်နေရာတွေဖြစ်တာကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတွေ မရှိခဲ့ဘဲ စစ်ကြောင်းရောက်ရှိနေတဲ့အတွက်ကြောင့် ခုလိုဗုံးဆက်တိုက်ကြဲတာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

မြိုင်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကမကြာခဏရှိနေပြီး နိုဝင်ဘာလထဲမှာတော့ စစ်ကြောင်းကြောင့် နေ့ရောညပါ ဗုံးကြဲချလာနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

“ကျနော်တို့နယ်တွေမှာ လေကြောင်းက တလျှောက်လုံးကြဲနေတာပါ အခုနောက်ပိုင်းဂျက်ဖိုက်တာတွေနဲ့ မကြဲတော့ပဲ ပါရာမော်တာတွေ ဂျိုင်ရိုကော်ပတာတွေ နဲ့အဓိက ကြဲနေတာပါ “လို့ ကိုဘိုဘိုသန့်ဇင်က ပြောပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်ဒီနေ့လယ် ၁၂ နာရီခွဲဝန်းကျင်းမှာလည်း မြိုင်စက်မှု ၂ ထဲက စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေအတွက် Y8 နဲ့ ရိက္ခာတွေလာချနေတယ်လို့ ကိုဘိုဘိုသန့်ဇင်က ပြောပါတယ်။

အောက်တိုဘာတတိယပတ်လောက်ကစလို့ မြိုင်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကြောင်းထိုးမီးရှို့ပြီး ဒေသခံတွေကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ အင်အား ၂၀၀ ခန့်ပါစစ်ကြောင်းဟာ နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက် ဒီကနေ့အထိ မြိုင် စက်မှု ၂ ထဲမှာတပ်စွဲနေထိုင်နေတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

စာတည်း – လင်း