ငွေတောင်း

ပဲခူး၊ ဇွန် ၂၊ ၂၀၂၃။

ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်း၊ သာယာဝတီထောင် အာဏာပိုင်တွေက ခေါင်းစဥ်အမျိုးမျိုးတပ်ကာ အကျဥ်းသားတွေဆီက ငွေတောင်းနေတယ်လို့ သာယာဝတီထောင်က လွတ်မြောက်လာသူတဦးက ပြောပါတယ်။

အကျဥ်းထောင်အတွင်း အုတ်ရေကန်တည်ဆောက်တာ၊ လမ်းခင်းတာ၊ အခန်းဆေးသုတ်တာနဲ့ မီးလုံးတပ်ဆင်တာတွေကစ အကျဉ်းသားတွေကို ငွေတောင်းတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“အကြောင်းအမျိုးမျိုးနဲ့တောင်းနေတာ။ အကျဥ်းသားတွေမသက်သာဘူး။ ကိုယ်နေတဲ့အဆောင်မှာပြင်ရင် အဲ့အဆောင်ထဲက အကျဥ်းသားတွေအားလုံးပေးရတာ။ ကိုယ့်အဆောင်ကိုယ်ပြင်ဆိုတဲ့သဘောမျိုး။ နောက်ဆုံးထောင်ပိုင်လေးရဲ့အိမ်က အိမ်သာနဲ့ရေစင်ပြင်တာလည်း ပေးရတာပဲ။ အဲဒါကျတော့ တထောင်လုံးပေးရတယ်။” လို့ သာယာဝတီထောင်ကလွတ်မြောက်လာသူတဦးက ပြောပါတယ်။

အဆောင်အတွင်းက တခန်းကို လူ ၉၀ လောက်ထားပြီး တခန်းကို ကျပ်လေးသိန်းခွဲအထိ ပေးရတာမျိုးတွေရှိကာ အခန်းသော့ပျက်တာကအစ အကျဥ်းသားတွေကိုဝယ်ယူခိုင်းသလို မပေးနိုင်သူတွေကို အရေးယူတာမျိုးတော့ မရှိဘူးလို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

အဲဒီလိုငွေတောင်းခံမှုကို တောင်မှူးကနေ တန်းစီးချုပ်ကိုတာဝန်ပေးကာ အခန်းလူကြီးတွေကတဆင့် အခန်းထဲက အကျဥ်းသားတွေဆီကို သတ်မှတ်ချက်မထားဘဲတောင်းခံပြီး လိုအပ်ငွေကို ထောင်ထဲမှာ ငွေအပ်ထားသူတွေရဲ့ငွေထဲက ဖြတ်တောက်ယူတာလို့ ဆိုပါတယ်။

ထောင်တွင်းပြင်ဆင်မှုကို အကျဥ်းသားတွေကပြုလုပ်ရတာဖြစ်ပြီး ပြင်ဆင်ပြုလုပ်ချိန်မှာလည်း အလုပ်လုပ်နေတဲ့ အကျဥ်းသားတွေအတွက် ကော်ဖီနဲ့ကွမ်းယာ ကျွေးဖို့ဆိုကာ တန်းစီးတွေက ထပ်တောင်းတာတွေ လုပ်တယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။

အခုလို အကျဉ်းထောင်အတွင်း နေထိုင်စားသောက်စရိတ်၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ ကျန်တဲ့ဖွံ့ဖြိုးရေးတွေကအစ အကျဥ်းဦးစီးဌာနရဲ့ ဘဏ္ဍာငွေကိုပဲ သုံးစွဲရတာဖြစ်ပြီး အကျဉ်းသားတွေဆီက ငွေကောက်ခံတာမျိုးဟာ ဥပဒေပြဌာန်းချက် မရှိနိုင်ဘူးလို့ ရှေ့နေ့ တဦးက ပြောပါတယ်။

“ငွေတွေကောက်နေတာက သူတို့ ထောင်တွင်း၊ ဌာနတွင်း Hidd en Agenda တွေဖြစ်မယ်။သာမန်ပဲတွေးကြည့်ရင် အကျဥ်းချခံထားရတဲ့သူမှာ ဘယ်လိုလုပ် ဝင်ငွေရှိမှာလဲ။ အဲ့လို မရှိနိုင်တာကို ထင်ရှားနေတဲ့သူကို ငွေကောက်ခံရမယ်လို့ ပြဌာန်းချက်မျိုး၊ တရားဝင်ညွှန်ကြား ချက်မျိုး ထုတ်တာမျိုးက မရှိနိုင်ဘူး။ ဌာနတွင်း စီမံမှု ညွှန်ကြားမှု တခုဖြစ်မယ်။ ဥပဒေမဲ့၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့မညီတဲ့ လုပ်ရပ်မျိုးပဲ ဖြစ်လိမ့်မယ်” လို့ အဲ့ဒီရှေ့နေ့က ပြောပါတယ်။

သာယာဝတီထောင်မှာ တနှစ်ခွဲ အကျဉ်းချခံရပြီး လွတ်မြောက်လာသူကတော့ ထောင်တွင်းမှာ ခေါင်းစဥ်အမျိုးမျိုးတပ်ပြီးတောင်းတဲ့ ငွေကြေးစုစုပေါင်း တသိန်းငါးထောင် ပေးခဲ့ရတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

သာယာဝတီထောင်ထဲမှာ ဘားအံ၊ အင်းစိန်၊ ပုသိမ်နဲ့ပြည်အကျဥ်းထောင်တွေကပြောင်းရွှေ့လာတဲ့အကျဥ်းသားတွေကိုလည်း ချုပ်နှောင်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – ဇို

ပဲခူး၊ မေ ၂၄၊ ၂၀၂၃။

ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်း၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ တောင်ညိုဆည်ဝန်းကျင်က ကျေးရွာတွေမှာ စစ်တပ်နဲ့အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေက ဒေသခံတွေကို ကျေးရွာတွင်းနေထိုင်ကြောင်းထောက်ခံစာ လစဉ်လုပ်ခိုင်းပြီး ငွေကြေးတောင်းခံနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

စုစုပေါင်း ကျေးရွာ ၁၀ ရွာနဲ့အထက်က ဒေသခံတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေက တအိမ်ထောင်ကို ထောက်ခံစာတစောင် လုပ်ခိုင်းနေတာလို့ သိရပါတယ်။

“ရွာမှာနေတဲ့အကြောင်း ထောက်ခံစာလုပ်ရမှာတဲ့၊ ထောက်ခံစာက အလကားလုပ်ရတာမဟုတ်ဘူး။ တခါလုပ်ရင် တထောင်နှစ်ထောင်ပေးရတာ ဆန်ဝယ်စားလို့ရတယ်။ တလတခါဆိုတော့ လွန်တယ်။ အလုပ်အကိုင်က ကောင်းတာမဟုတ်ဘူး။ PDFတွေ လာနေမှာစိုးလို့ဆိုပြီး အကြောင်းပြတယ်။ လာစစ်တဲ့အချိန် စာရွက်ထဲကလူနဲ့ အပြင်ကလူတိုက်စစ်မယ်လို့လည်း ရာအိမ်မှူးကပြောသေးတယ်”လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလလောက်ကတည်းက အခုလို ထောက်ခံစာလုပ်ရပြီး ဟောင်းနွမ်းသွားမှသာ ပြန်လည်အသစ်လဲရတာရှိပေမယ့်၊ အခု ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလ ဒုတိယအပတ်ကစလို့ အဆိုပါနေထိုင်ကြောင်း ထောက်ခံစာတွေကို တလတကြိမ်လဲဖို့ ကျေးရွာတာဝန်ရှိသူတွေက လိုက်ပြောခဲ့တာလို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

နတ်တလင်းမြို့နယ်ထဲက လယ်မအင်း၊ ပျဥ်ပုံ၊ အောင်ရတနာ၊ အောင်ဇေယျာ၊ အောင်မြန်မာကျေးရွာ၊ တောင်ညိုဆည်အတွင်းက လှေကားထောင်၊ လိန်ပင်ကုန်း၊ မြို့ကျ၊ အင်းမကုန်း၊ တောင်ညို၊ သင်္ဘောချည်တိုင်၊ ဆင်သေဖျားကျေးရွာတွေအပြင် တောင်ညိုဆည်အထက်ရှိ ပျဥ်းမခေါင်၊ ကရင်ဆင်ဆွဲစတဲ့ ကျေးရွာတွေမှာထောက်ခံစာလုပ်နေရတာဖြစ်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနဲ့အလှမ်းဝေးတဲ့ ကျေးရွာတွေကတော့ ကျေးရွာခေါင်းဆောင်တွေဆီကို ထောက်ခံစာ သွားလုပ်ရတာလို့ ဆိုပါတယ်။

တောင်ညိုဆည်ဝန်းကျင်မှာ အိမ်ထောင်စု ၁ သောင်းကျော်နေထိုင်ပြီး တောင်ညိုဆည် တည်ဆောက်ချိန်က ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ရသူတွေလည်း ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ တောင်ညိုဆည်အထက်မှာ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်တွေလည်း ရှိနေသလို စစ်ကောင်စီတပ်ကလည်း တောင်ညိုဆည်အနီးက မကျီးပင်ရွာ စက်လှေဆိပ်အနီးမှာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်ကစလို့ အင်အား ၂၀ လောက်နဲ့ စခန်းချထားတာကြောင့် မကြာဏဆိုသလို ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုတွေ ဖြစ်ပွားနေတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။

နတ်တလင်းမြို့နယ်ဟာ စစ်ကောင်စီခန့် ပဲခူးတိုင်းမျိုးဆွေဝင်းရဲ့ဇာတိမြေဖြစ်ပြီး အခုနှစ်ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့က စစ်အုပ်ချုပ်ရေးထုတ်ပြန်ထားတဲ့မြို့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

စစ်ကိုင်း၊ မေ ၁၂၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝက်လက်မြို့၊ ရွာသာကြီးကျေးရွာ ၄ လမ်းဆုံမှာ ခရီးသွားကားတွေကို ငွေတောင်းနေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေကို ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်တွေက ဒရုန်းနဲ့ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

မေလ ၁၁ ရက်၊ မနေ့ကမနက် ၉ နာရီ ၄၅ မိနစ်လောက်မှာ စစ်သားအင်အား ၁၅ ဦးခန့်နဲ့ ငွေတောင်းဖို့ စုနေချိန် ဒရုန်းအသုံးပြုပြီး ဗုံးသီးကြဲချ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ Zero ပြောက်ကျားတပ်မဟာ တပ်ရင်း ၇ – မြင်းခြံခရိုင် တပ်ရင်းမှူးဆီက သိရပါတယ်။

“ပိုက်ဆံကောက်ဖို့ ၁၅ ယောက်စုနေတဲ့နေရာကို အပြင်းစား ဗုံးသီး ၂ လုံးကျပြီး မျက်မြင်တွေရဲ့ပြောပြချက်အရ ၁၃ ကောင်လဲသွားပြီး၊ ၆ ကောင်သေ ၇ ကောင် ဒဏ်ရာရတယ်” လို့ တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်သက်ကြီးက ပြောပါတယ်။

တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် ထိခိုက်သေဆုံးသူတွေကို သူတို့စုဝေးရာ ၄ လမ်းဆုံအနီးရှိ တိုက်အိမ်တခုထဲကို ဆွဲသွင်းသွားပြီး တံခါးပိတ်သွားတယ်လို့ မြေပြင်တိုက်ခိုက်ရေးနဲ့ နီးစပ်သူတွေရဲ့ ပြန်ပြောချက်အရ သိရပါတယ်။

“နောက်ထပ် အဲ့ဒီအော်သံတွေလည်း ကြားရတယ်၊ ဖြတ်သွားဖြတ်လာ‌တွေမေးတဲ့ အခါမှာလည်း အဲ့ဒီဒရုန်းကျကွဲတဲ့နေရာမှာ သွေးအိုင်ကြီးလည်း တွေ့ရတယ်” လို့ ဗိုလ်သက်ကြီးက ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမယ့် စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေရဲ့ ထိခိုက်သေဆုံးမှု အခြေအနေတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး မြေလတ်အသံက သီးခြားအတည်ပြုနိုင်ခြင်းမရှိသေးပါဘူး။

ဒီတိုက်ခိုက်မှုကို ZERO ပြောက်ကျားတပ်မဟာ တပ်ရင်း – ၇ မြင်းခြံခရိုင်၊ နဂါးနီတပ်ရင်း၊ တပ်ရင်း ၁ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ တပ်ရင်း ၁၅ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ဆားတောင်မိုးကြိုးအဖွဲ့နဲ့ နယ်မြေခံအဖွဲ့တွေက ပူးပေါင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ပဲခူး၊ မေ ၁၀၊ ၂၀၂၃။

ပဲခူးတိုင်း(အနောက်ခြမ်း)၊ မိုးညိုမြို့နယ်၊ ထိန်တောမြို့မှာ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံရဲတပ်ဖွဲ့က ခရီးသွားဆိုင်ကယ်တွေကိုဖမ်းဆီးကာ ငွေသိန်းဂဏန်းအထိတောင်းခံနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

မေလ ၇ ရက် မနက်ပိုင်း ၁၀ နာရီဝန်းကျင်က မိုးညိုမြို့မရဲစခန်းမှ နယ်ထိန်းရဲဦးဆောင်တဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့တွေဟာ ထွန်းမြတ်တံတားထိပ်မှာ ဆိုင်ကယ်တွေဖမ်းဆီးပြီး ငွေတောင်းခံတဲ့အပြင် ဆိုင်ကယ်နဲ့အတူပါလာတဲ့ ပစ္စည်းတွေကိုလည်း အဓမ္မယူဆောင်သွားတယ်လို့ ထိန်တောမြို့ခံတဦးက ပြောပါတယ်။

” တွေ့သမျှအကုန်ဖမ်းတာ ဆိုင်ကယ်တွေကို။ အိမ်တွေဆောက်ဖို့ ဝါးလာဆွဲတဲ့ ဆိုင်ကယ်တွေ ဖမ်းပြီးယူသွားတာ။ ရဲစခန်းကိုပြန်လိုက်ရွေးရတယ်။ ဆိုင်ကယ်သမားတွေက ပြန်ရောင်းဖို့ ပုံးနဲ့ထည့်လာတဲ့ ဓာတ်ဆီပုံးတွေလည်း အကုန်သိမ်းတာ။ ဆိုင်ကယ်တော့ ပြန်ရတယ်။ ငွေတောင်းတာ ၃ သိန်းလောက်ပေးရတယ်။ တချို့ဆိုင်ကယ်တွေလည်း ဖမ်းပြီးသိမ်းသွားတာ ပြန်မရဘူး” လို့ ပြောပါတယ်။

ရဲတွေဟာ ဖမ်းဆီးယူဆောင်သွားတဲ့ ဓာတ်ဆီပုံးထဲက ဓာတ်ဆီတွေကို ပိုင်ရှင်တွေဆီပြန်လည်မပေးအပ်ဘဲ မြို့တွင်းက တခြားဓာတ်ဆီဆိုင်တွေမှာ ရောင်းချပြီး ကိုယ်ကျိုးအတွက်အသုံးပြုတယ်လို့လည်း အဲ့ဒီမြို့ခံက ဆက်ပြောပါတယ်။

စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံရဲတွေဟာ ထိန်တောမြို့ ထွန်းမြတ်တံတားထိပ်၊ ကျွဲတကုန်းထိပ်တွေ နဲ့ထိန်တောဆေးရုံရှေ့တွေမှာ ဖမ်းဆီးမှုတွေလုပ်ဆောင်လေ့ရှိပြီး ငွေညှစ်တောင်းခံတာတွေအပြင် ဆိုင်ကယ် ဖမ်းဆီးခံရပြီး လူကိုပါ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံရမှုတွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း-ရင်ငြိမ်း

ပေါင်းတည်၊ မေ ၂၊ ၂၀၂၃။

ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်း၊ ပေါင်းတည်မြို့မှာ စစ်တပ်နဲ့ ရဲက ယာဉ်အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးနဲ့ လုံခြုံရေး အကြောင်းပြကာ နေ့စဉ်ဆိုသလို ဆိုင်ကယ်တွေကိုဖမ်းဆီးပြီး ငွေတောင်းနေတယ်လို့ မြို့ခံတွေက ဆိုပါတယ်။

ဒီလိုဖမ်းဆီးငွေတောင်းနေတာမှာ ပေါင်းတည်မြို့က လမ်းသွယ်တွေပါမကျန် ဆိုင်ကယ်တွေကို လိုက်လံဖမ်ဆီးနေလို့ ဆိုင်ကယ်အသုံးပြုသူတွေ အခက်ကြုံနေရပါတယ်။

စစ်တပ်နဲ့ ရဲဟာ ဆိုင်ကယ်တွေကို တားဆီးပြီး ဆိုင်ကယ်တူးဘောက်တွေကိုစစ်တာ၊ လိုင်စင်စစ်တာ၊ ဆိုင်ကယ်ဦးထုပ် စစ်တာမျိုးတွေလုပ်သလို PDF တွေနဲ့ အဆက်အသွယ်ရှိလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေမေးပြီး အကြောင်းပြချက် မျိုးစုံနဲ့ ဖမ်းဆီးနေတာဖြစ်တယ်လို့ ပေါင်းတည်မြို့ခံတွေက ဆိုပါတယ်။

“အဖမ်းခံရတဲ့သူတွေကို ရဲစခန်း၊ ဒါမှမဟုတ် အုပ်ချူပ်ရေးမှူးအိမ်ကို ခေါ်တယ်။ ပြီးရင် တသိန်းတောင်းတယ်။ အဲဒါ တောင်းတောင်းပန်ပန်နဲ့ ၅၀၀၀၀ ပေးလိုက်ရတယ်။ တကယ်တမ်းက သေနတ်ကိုင်ပြီး ငွေတောင်းနေတာပဲ” လို့ ဆိုင်ကယ်ဦးထုပ်မရှိလို့ အဖမ်းခံခဲ့ရသူတဦးက ဆိုပါတယ်။

ဒီလိုဖမ်းဆီးနေရာမှာ တနေရာကို ၅ မိနစ်လောက်သာဖမ်းပြီး တမြို့လုံးလှည့်ပတ်နေတာဖြစ်တယ်လို့ မြို့ခံတွေက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

အလုပ်အသွားအပြန်အချိန်တွေမှာ ဖမ်းဆီးနေတဲ့အတွက် အလုပ်သမားတွေအနေနဲ့ စစ်သားနဲ့ ရဲတွေမရှိနိုင်တဲ့ လမ်းတွေကနေ ရှောင်တိမ်းသွားလာနေရတာကြောင့် အချိန်ကုန်၊ ဆီဖိုးကုန်ပြီး ဘယ်နေ့ဖမ်းခံရမလဲဆိုကာ ထိတ်လန့်စွာနဲ့ သွားလာနေရတယ်လို့ ပေါင်းတည်မြို့ခံတွေက ဆိုပါတယ်။

မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တခုက ရာအိမ်မှူးတဦးက “အရင်ကတော့ ယာဉ်စည်းကမ်းလမ်းစည်းကမ်းအတွက် လုပ်တယ်ထင်ပြီး ကူညီလိုက်တာ၊ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ လုပ်စားနေမှန်းသိတာနဲ့ မကူညီတော့ဘူး။ အဆိုးဆုံးက အလုပ်သွားပြန်နေကြတဲ့ ပန်းရံသမားတွေ၊ လက်သမားတွေ၊ ဈေးသည်တွေပါ ဖမ်းပြီး ငွေညစ်ခံနေရတဲ့အထဲပါလာလို့ မကြိုက်လို့ နောက်ဆုတ်နေလိုက်တာ“လို့ ပြောပါတယ်။

ပေါင်းတည်မြို့က စစ်အုပ်စုဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ဒီဇင်ဘာလအတွင်းကလည်း ဆိုင်ကယ်လိုင်စင်ဖမ်းဆီးတာအပြင် စက်ဘီးမှာ အချက်ပေးဘဲလ်မပါတာနဲ့ ရောင်ပြန် မီးမပါတာတွေကိုပါဖမ်းဆီးပြီး စက်ဘီး ၁ စီးကို ငွေကျပ် ၃ ထောင် တောင်းယူတာတွေလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ပါသေးတယ်။

စာတည်း-လင်းဇေ