ငါးယှန်

ချောင်းဦး၊ မေ ၃၁၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ ငါးယှန်ကျေးရွာအနီးရှိ ဆယ်လေးတောထဲက စစ်ရှောင်တဲ၊ နေအိမ်တွေနဲ့ ကြက်ခြံတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်က မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ငါးယှန်ရွာမှာအထိုင်ချတပ်စွဲထားတဲ့ အင်အား ၁၀၀ ပါစစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းက မေ ၃၀ ရက် မနက် ၈ နာရီလောက်မှာ မီးဝင်ရှို့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“စစ်တပ်က ရွာအနောက်ဖျားက ဆယ်လေးတောမှာရှိတဲ့ နေအိမ် ၄ လုံး၊ စစ်ရှောင်တဲ ၂ လုံးနဲ့ ကြက်ခြံကို မီးရှို့သွားတာ၊ ကြက်ခြံကတော့ သိန်း ၅၀၀ လောက်ဆုံးရှုံးတယ်၊ စစ်ကြောင်းလာတော့ ထွက်ပြေးရတာ၊ သေနတ်တွေနဲ့ပစ်ပြီး လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ထုတာ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာတော့ မရှိဘူး၊” လို့ စစ်ရှောင်အမျိုးသမီးတဦးက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီနေရာဟာ ငါးယှန်ရွာနဲ့ ၁ မိုင်သာသာကွာဝေးပြီး ခုလိုစစ်ကောင်စီတပ်တွေကမီးရှိ့ဖျက်ဆီးခဲ့တာကြောင့် ဒေသခံတွေထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကုန်ကြရတယ်လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

“အခုနေရတဲ့နေရာက ငါးယှန်ရွာနဲ့က ၁ မိုင်သာသာဝေးတယ်၊ ဆယ်လေးတောလို့ ခေါ်တယ်၊ မီးရှို့သွားတော့ အခုနေရာကနေ အကုန်ရွှေ့လိုက်ကြပြီ၊ မနေရဲကြတော့ဘူး၊ တဲပေါင်းကတော့ အတော်များတယ်၊ စစ်ရှောင်တဲကတော့ ၁၀၀ ကျော်လောက်ရှိပါတယ်။”လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

ဒေသခံတွေအနေနဲ့ နေထိုင်စားသောက်ရေးအခက်ကြုံနေရပြီး ရေသုံးစွဲဖို့အတွက်လည်း အခက်အခဲရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အိမ်ခြေ ၁,၂၀၀ ရှိပြီး လူဦးရေ ၁ သောင်းကျော်ရှိတဲ့ ငါးယှန်ရွာမှာ အာဏာသိမ်းစကတည်းက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေတပ်စွဲထားတဲ့အတွက် အဲ့ဒီအချိန်ကတည်းက ဒေသခံတွေဟာ ရွာကနေစစ်ရှောင်နေကြရတာလို့လည်း ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ မီးရှို့သွားတဲ့စစ်ကြောင်းက ငါးယှန်ရွာဘက်ကိုပြန်သွားကြပြီလို့ သိရပါတယ်။

ငါးယှန်ရွာအနီး မုံရွာ-မန္တလေးလမ်းဘေးမှာလည်း စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ပျူစောထီးတွေက ဂိတ်ချပြီး စစ်ဆေးရေးတွေတင်းတင်းကျပ်ကျပ်လုပ်နေတာတွေလည်းရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မေ ၂၉ ရက်ကလည်း ချောင်းဦးမြို့နယ် ငယှန်ကျေးရွာနဲ့ သန်းပင်ကန်ရွာတို့ကို ဘုန်းကြီးဝါသဝလက်အောက်ခံပျူစောထီးတွေက လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်ခတ်လို့ အမျိုးသား ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပါသေးတယ်။

စာတည်း- လင်း

ချောင်းဦး၊ ဧပြီ ၃၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ ငါးယှန်ကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ဧပြီ ၁ ရက် သန်းခေါင်ကျော်မှာ ဝင်ရောက်မီးရှို့ခဲ့တာကြောင့် လူနေအိမ် ၁၇၀ ကျော် မီးလောင်ပြာကျသွားခဲ့တယ်လို့ Chaung U Revolution ဆီကသိရပါတယ်။

မြင်းမူနဲ့ မုံရွာကားလမ်းပိုင်းကို လုံခြုံရေးယူဖိုထွက်လာတဲ့ မုံရွာအခြေစိုက်အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်က အင်အား ၁၀၀ ခန့်ပါ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းက ငါးယှန်ရွာကို ဝင်ရောက်မီးရှို့ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“မီးရှို့တဲ့အကြိမ်ရေက တော်တော်များနေပြီဗျ။ သူတို့(စကစ)တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့အချိန်တိုင်းမှာ ရှို့တယ်။ လမ်းပိုင်း လုံခြုံရေးယူတဲ့အချိန်တွေမှာလည်း ရှို့တယ်ဗျ။ အခုကရွာအနီးမှာရောက်နေတဲ့ လမ်းပိုင်း တာဝန်ကျတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေရှို့တာ။”လို့ Chaung U Revolution မှ တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါစစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ ဧပြီလ ၃ ရက် ဒီကနေ့အချိန်ထိ ငါးယှန်ကျေးရွာအနီးရှိ ချောင်းဦး-မုံရွာကားလမ်းမပေါ်မှာ ရှိနေသေးတာကြောင့် ကျေးရွာခံပြည်သူတွေအနေနဲ့ ဘေးလွတ်နေရာတွေမှာ တိမ်းရှောင်နေကြဆဲဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“စစ်ကောင်စီက အမြဲတမ်းဝင်လိုက်ထွက်လိုက်ဆိုတော့ သူတို့(စကစ)ဝင်တဲ့အချိန် အမြဲရှောင်ကြရတယ်။ ရွာသားတွေက ဖြစ်သလို ရှိတာစားပြီးနေကြတာ။ စစ်ကောင်စီလာရင် ရှောင်နေရတော့ အခက်အခဲတွေအများအပြားရှိကြတယ်ဗျ။”လို့ အထက်ပါတာဝန်ရှိသူက ဆက်ပြောပါတယ်။

အိမ်ခြေ ၁,၃၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ ငါးယှန်ကျေးရွာဟာ မုံရွာ-မန္တလေးကားလမ်းမဘေး ချောင်းဦးမြို့ရဲ့အရှေ့ဘက်မှာ တည်ရှိပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ မေ ၁၁ ရက်ကလည်း ငါးယှန်ကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်တွေပစ်ခတ်ပြီး ဝင်ရောက်မီးရှို့ခဲ့တာကြောင့် အမျိုးသား ၁ ဦးသေဆုံးပြီး လူနေအိမ် ၂၀၀ ခန့်မီးလောင်ပြာကျခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းချိန်ကနေ ၂၀၂၄ အောက်တိုဘာအထိ ၃ နှစ်ကျော်အတွင်း နိုင်ငံတဝန်းမှာ မီးရှို့ ဖျက်ဆီးခံရတဲ့ လူနေအိမ်ပေါင်း ၁ သိန်းခွဲကျော် (၁၀၆,၉၅၀) ရှိပြီး အဲဒီထဲက ၇ သောင်းကျော် (၇၄,၄၁၄) ဟာ စစ်ကိုင်းတိုင်းကဖြစ်တယ်လို့ Data for Myanmar ရဲ့ အခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်ထုတ် အစီရင်ခံစာမှာဖော်ပြပါတယ်။

ပုံစာ – ၂၀၂၃ မေလ ၁၁ ရက်မှာ ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ ငါးယှန်ရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့စဉ်။ (ပုံဟောင်း)

စာတည်း – လင်း