အောင်လံ၊ မေ ၅၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ အောင်လံမြို့နယ်၊ ကန်သာယာကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်က ၂ ရက်ဆက် ဗုံးကြဲခံရတာကြောင့် ဒေသခံ ၄ ဦးထိခိုက်ပြီး နေအိမ် ၁၀ လုံးကျော်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ရွာနဲ့ နီးစပ်သူတွေဆီက သိရပါတယ်။

မေ ၃ ရက်နေ့လယ် ၁ နာရီခန့်မှာ ဂျက်ဖိုက်တာ ၁ စီးက ကန်သာယာကျေးရွာထဲကို ပေါင် ၂၀၀ ဗုံး ၂ လုံးကြဲချခဲ့ရာ ကျေးရွာအရှေ့ဘက်ကိုကျပြီး နေအိမ် ၃ လုံးပျက်စီးခဲ့ပါတယ်။

မေ ၄ ရက်ည ၇ နာရီ ၄၅ မိနစ်ခန့်မှာလည်း Y 12 လေယာဥ်နဲ့ ၆၀ မမ ဗုံးသီး အလုံး ၂၀ ခန့်ကြဲချခဲ့ရာ ကျေးရွာထဲ ၆ လုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး ကျန်ဗုံးသီးတွေက ကျေးရွာအပြင်ဘက်ကို ကျရောက်ပေါက်ကွဲတာတွေရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ကန်သာယာမှာက ဗုံးသီးအလုံး ၂၀ လောက်ချသွားတာဆိုတော့ အိမ်တွေထိခိုက်တာ၊ ပျက်တာ လန်တာပျံတာတွေရှိတယ်။ လူထိခိုက်တာလည်းရှိတယ်။ အိမ်တွေဆို ထရံပေါက်တာတွေပါဆို ၁၀ လုံးလောက်ရှိမယ်”လို့ ရွာနဲ့နီးစပ်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

ဗုံးကျပေါက်ကွဲလို့ အသက် ၁၆ နှစ် နဲ့ ၂၀ နှစ်အရွယ် အမျိုးသား ၂ ဦး၊ ၄၀ ကျော်အရွယ် အမျိုးသား ၂ ဦး စုစုပေါင်း ၄ ဦး မစိုးရိမ်ရဒဏ်ရာရသွားပြီး နွား ၄ ကောင်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အိမ်ခြေ ၁၂၀ ခန့်ရှိတဲ့ကန်သာယာရွာဟာ ခုလိုလေကြောင်းကဗုံးကြဲခံရတာ ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိမှာ ဒေသခံ ၄၀၀ ခန့်လည်း ဘေးလွတ်ရာကျေးရွာတွေဘက်ကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

မကွေး၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူခရိုင် ၊ ပေါက်မြို့နယ်အရှေ့‌မြောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ မကျီးစင်ရွာက လူနေအိမ် ၃၀ နီးပါးကို စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သလို အမျိုးသား ၁ ဦးကိုလည်း မီးရှို့သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ပေါက်မြို့နယ်မှ နဂါးကြီး ဗိုလ်နီတိုး က ပြောပါတယ်။

ရေပြာရဲစခန်းကနေ အင်အား ၂၀၀ ဝန်းကျင်နဲ့ ထွက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေဟာ အဲဒီရဲစခန်းကနေ ၁ မိုင်ခန့်အကွာမှာရှိတဲ့ မကျီးစင်ရွာကို လက်နက်တွေပစ်ဖောက်ပြီးဝင်ရောက်လာကာ ရွာထဲက နေအိမ် ၂၇ လုံးကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးသွားသလို အသက် ၄၀ ဝန်းကျင်အရွယ် ကိုဝင်းစိုး ကိုလည်း မီးရှို့သတ်ဖြတ်သွားတယ်လို့ ဆိုပါ တယ်။

“ကိုဝင်းစိုးဆိုတာ ဘယ်လိုအတည်ပြုလဲဆိုတော့ သူ့ရဲ့ဘေးအိမ်ကပဲပေါ့။ ပြောလာတယ် ကိုဝင်းစိုး ဆိုတာကို အတည်ပြုပါတယ်။ သူပဲ ပျောက်တာပေါ့။” လို့ ပေါက်မြို့နယ်မှ နဂါးကြီး ဗိုလ်နီတိုး က ပြောပါတယ်။

စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းထိုးလာချိန် မကျီးစင်ရွာက ဒေသခံတွေ အကုန်လုံးထွက်ပြေးရတဲ့အတွက် ကိုဝင်းစိုးကို ဘယ်လိုဖမ်းဆီးပြီး မီးရှို့သတ်သွားတယ်ဆိုတာကို အတိအကျမသိရှိရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

မကျီးစင်ရွာက နေအိမ်တွေကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးပြီး နေ့လယ် ၁၂ နာရီခွဲလောက်မှာတော့ အဲဒီစစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းဟာ မြိုင်နယ်ဘက်ကို ဆက်လက်စစ်ကြောင်းထိုးသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အိမ်ခြေ ၁၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ မကျီးစင်ရွာဟာ အခုလို မီးရှို့ခံရတာ ပထမအကြိမ်ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီ တပ်သားတွေ မြိုင်နယ်ထဲကို ဝင်ရောက်သွားပေမယ့်လည်း မကျီးစင်ရွာက ဒေသခံတွေကတော့ ရွာထဲ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေထိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

အဆိုပါ စစ်ကြောင်းဟာ ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက်က မြိုင် စက်မှု ၂ ကနေထွက်လာတဲ့ စစ်ကြောင်းဖြစ်ပြီး ဝက်ပုတ်ရွာက ဒေသခံ ၁ ဦးကိုသတ်ဖြတ်ခဲ့သလို ဝါးရင်းချိုင်ရွာက အမျိုးသား ၃ ဦးကိုလည်း ရေပြာရဲစခန်းထဲကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားကာ ဒီနေ့အထိ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

စာတည်း -လင်းဇေ

ပဲခူး၊ ဇူလိုင် ၁၁၊ ၂၀၂၄။

မိုးခေါင်နေတာကြောင့် မကွေးတိုင်း၊ နတ်မောက်မြို့နယ်ထဲက ကျေးရွာတွေမှာ မိုးနှမ်းစိုက်ခင်းတွေ ပျက်စီးမှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေထံက သိရပါတယ်။

နတ်မောက်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ညောင်ကျပ်ပင်၊ တမလန်းပင်၊ ပိတောက်ငုတ်၊ ကြာကန်၊ ကြူချောင်း စတဲ့ကျေးရွာတွေမှာ မိုးခေါင်နေတာကြောင့် မိုးနှမ်းစိုက်ခင်းတွေ ပျက်စီးနေတယ်လို့ နှမ်းစိုက်တောင်သူတွေက ပြောပါတယ်။

“မကွေးအရှေ့ဘက်ခြမ်းက အကုန်နီးပါးပဲ။ ခန့်မှန်ဧက သောင်းကျော်မယ်။ ပထမပိုင်းတော့ မိုးကရွာတယ်လေ။ နှမ်းတွေ အပွင့်ကပ်၊ အပင်လုပ်မဲ့အချိန်ရောက်မှ မိုးက ပြတ်တာ၊ လေမိုးခေါင်တာပေါ့။ အခုတော့ နှမ်းစိုက်တောင်သူတွေ အကုန်အခက်အခဲတွေ့ကုန်ပြီပေါ့။” လို့ နတ်မောက်ဒေသခံ နှမ်းစိုက်တောင်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

မိုးရေမရတာကြောင့် နှမ်းပင်တွေဟာ ရေငတ်ပြီး တဖြည်းဖြည်းသေကုန်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ငွေကြေးတတ်နိုင်သူတွေကတော့ လုပ်သားငှားပြီး ဆေးဖြန်းပုံးတွေနဲ့ ရေဖြန်းတာတွေ လုပ်ဆောင်ကြတယ်ဆိုပါတယ်။

နှမ်းတဧကစိုက်ပျိုးစရိတ်ဟာ မြေဩဇာ၊ လုပ်သားခအပါအဝင် ကျပ် ၆ သိန်းမှ ၇ သိန်းအထက်မှာရှိတယ်လို့ နှမ်းစိုက်တောင်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

နတ်မောက်မြို့နယ်ထဲက တောင်သူအများစုဟာ နှမ်း၊ မြေပဲကို အဓိက စိုက်ပျိုးပြီ သီးညှပ်အဖြစ် ပဲစဉ်းငုံကိုလည်း စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်လေ့ရှိကြပါတယ်။

နှမ်းတွေကို အခုလိုမိုးရာသီနဲ့ ဆောင်းကာလတွေမှာ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ ပဲခူးနဲ့ ဧရာတီမြောက်ပိုင်းဒေသတွေမှာ အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြပြီး ဆီအဖြစ်ထုတ်လုပ်တာ၊ နှမ်းကြော်အဖြစ် ထုတ်လုပ်တာအပြင် သွားရည်စာမျိုးစုံအတွက်လည်း ထုတ်လုပ်ကြပါတယ်။

နှမ်းစေ့ကို ပြည်တွင်းစျေးကွက်တွေအပြင် နိုင်ငံခြားကိုလည်းတင်ပို့ရောင်းချကြပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း နှမ်းအမျိုးအစားပေါ်မူတည်ပြီး နှမ်းတတင်းကို ၉၀,၀၀၀ ကျပ်နဲ့ ၁၅၀,၀၀၀ ကျပ်ကြား အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်းဇေ