မန္တလေး၊ ဇူလိုင် ၁၁၊ ၂၀၂၄။

မန္တလေးတိုင်း၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ လက်ဝဲမြင်းနီရွာကို စစ်ကောင်စီက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တာကြောင့် ရွာမှာရှိတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အို ၅ ဦး မီးထဲပါ သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇူလိုင် ၉ ရက်ညနေမှာ ကျေးရွာအနီးကို စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ပါစစ်ကြောင်းက ရောက်နေခဲ့ပြီး နောက်တနေ့ ဇူလိုင် ၁၀ ရက် မနက် ၄ နာရီခွဲလောက်မှာ ကျေးရွာတွေထဲကိုဝင်ပြီး အိမ်တွေကိုမီးတင်ရှို့ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“သက်ကြီးရွယ်အို ၅ ယောက်ပါသွားတယ်။ လေဖြတ်နေတာ ၂ ယောက်ပါသွားတယ်။ တခြား ၃ ယောက်ကလည်း မပြေးနိုင်မလွှားနိုင် အသက်ကြီးပိုင်းတွေ။ စစ်ကြောင်းက နောက်တကြောင်း ပြန်ထုတ်နေတာ တွေ့လို့ ကျနော်တို့လည်း ကြောက်လို့ ပြေးလွှားနေရတယ်” လို့ လက်ဝဲမြင်းနီကျေးရွာနဲ့ ၂ မိုင်ခွဲအကွာရှိ လက်သမားကန်ရွာသားတဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းက မီးရှို့လို့ စုစုပေါင်း အိမ်ခြေ ၅၀၀ ကျော် မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး အသက် ၈၀ ကျော်အရွယ် အဖိုးအို ၂ ဦး၊ အဖွားအို ၂ ဦးနဲ့ အသက် ၅၀ ဝန်းကျင် အမျိုးသား ၁ ဦး မီးထဲပါသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အဲ့ဒီနေ့မှာပဲ နောက်ထပ်စစ်ကြောင်းတကြောင်းက မြင်းခြံ၊ တောင်သာ၊ နွားထိုးကြီးမြို့ နယ်စပ်ရွာတွေဖြစ်တဲ့ တံစိုး၊ မလည်၊ ကူရွာ၊ ကွမ်းစိုက်၊ ချေဆေး၊ လက်သမားကန်၊ ချင်းယား စတဲ့ရွာတွေကို ဝင်ကာ ဆိုင်ကယ်၊ ရွှေငွေနဲ့ တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်းအကုန် ဖောက်ထွင်းယူသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“(စစ်သားတွေက) သော့တွေရိုက်ချိုးပြီးတော့ အိမ်တွေထဲက အဖိုးတန်ပစ္စည်းတွေယူတယ်။ စျေးဆိုင်ဖွင့်ထားတဲ့အိမ်ဆို ဖုန်းကဒ်တွေ၊ ကုန်ခြောက်တွေ ယူတယ်။ ကြက်ဥတွေကျ ရိုက်ခွဲခဲ့တယ်။ ဆိုင်ကယ်တွေကတော့ တော်တော်များများ ပါသွားတယ်။”လို့ မြင်းခြံဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်

အခုလက်ရှိ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းတွေက မလည်၊ တံစိုး၊ ကျောက်တန်း၊ ကန်ဆင့်(မြောက်ရွာ)၊ ကွမ်းစိုက် စတဲ့ကျေးရွာ တဝိုက်တွေမှာ လှည့်ပတ်သွားလာနေဆဲဖြစ်တာကြောင့် ဒေသခံပြည်သူတွေ စစ်ရှောင်နေရတယ် လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန် ၂၉ ရက်ကလည်း လက်ဝဲမြင်းနီရွာကို လက်နက်ကြီး လက်နက်ငယ်တွေနဲ့ ပစ်ခတ်ဝင်ရောက်လာတာကြောင့် ပြည်သူတဦး ကျည်ရှပ်ထိမှန် ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး လက်ဝဲရွာက နေအိမ် ၅လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပါသေးတယ်။

စာတည်း – လင်း

မြေလတ်အသံ၊ မတ် ၁၇၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်၊ ခါးတောက်ရင်းရွာမှာ စစ်ရှောင်နေရလို့ ရွာသားတွေ နေထိုင်ခြင်းမရှိတော့တဲ့ အိမ်တွေကိုဖျက်ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်တွေက အထိုင်စခန်းချဖို့ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့မတ်လ ၁၃ ရက်က ယင်းသာရွာနဲ့ ခါးတောက်ရင်းရွာမှာ ပျူစောထီးသင်တန်းဆင်းပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် အခုလိုရွာမှာ အထိုင်ချဖို့ လုပ်ဆောင်နေတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ရွာက လူမနေတဲ့အိမ်တွေကိုဖျက်ပြီး အဲ့ရွာမှာ စခန်းချမလို့တဲ့။ သူတို့စခန်းဆောက်ဖို့ ရွာထဲက တအိမ် ၅ သောင်းကောက်တယ်။ မပေးတဲ့အိမ်ဆို ခေါ်ရိုက်တာ။ တပတ်အတွင်းမပေးရင် မိသားစုလိုက်သတ်မယ် ပြောတယ်။ အိမ်ဖျက်တာတောင် သူတို့မဖျက်ဘူး။ ရွာသားတွေကို ခိုင်းတာ။ လစဥ်ငွေကောက်တာ ခံရတော့မယ်ထင်တယ်” လို့ ရွာနီးစပ်ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

အခုလက်ရှိအချိန်ထိ စစ်သားနဲ့ပျူစောထီးအဖွဲ့တွေဟာ မှော်တော်ရွာနဲ့ ကိုင်းရိုးရွာဘက်မှာ နေထိုင်နေပြီး ခါးထောက်ရင်းရွာကို ထပ်မံတပ်စွဲဖို့ လုပ်နေကြတာဖြစ်သလို မှော်တော်ရွာအနီးက ကျေးရွာတွေကိုလည်း ချိန်းခြောက်ပြီး မီးကြေးကောက်ခံတာတွေ လုပ်လေ့ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကန့်ဘလူနဲ့ ကျွန်းလှနယ်တွေမှာရှိတဲ့ ကျေးရွာတွေကို ပျူစောထီးခေါင်းဆောင်ဖြစ်တဲ့ ဘုန်းကြီးဝါသဝက ဦးဆောင်ကာ ပျူစောထီးသင်တန်းတက်ခိုင်းတာတွေ၊ ရွာတွေမှာ အထိုင်ချတပ်စွဲတာတွေလည်း လုပ်လေ့ရှိပြီး ကန့်ဘလူနယ်ထဲက ကျေးရွာ ၄၀ ကျော်မှာလည်း ပျူစခန်းတွေ ဖွင့်လှစ်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပုံစာ – ယင်းသာရွာနဲ့ ခါးတောက်ရင်းရွာမှာ မတ်လ ၁၃ ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ပျူသင်တန်းဆင်းပွဲ။

စာတည်း – လင်း

စစ်ကိုင်း၊ ဇွန် ၁၇၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာမြို့နယ်ထဲက ကျေးရွာတနေရာမှာ ဒီနေ့ မနက်က အသက် ၈၀ ဝန်းကျင် အမေတွေဦးဆောင်ပြီး “ဗေဒါပျံ အံကိုခဲ ပန်းပန်လျက်ပဲ” ဘန်နာကိုင်စွဲကာ ပန်းသပိတ်ပြုလုပ်ခဲ့ကြတယ်လို့ သပိတ်အဖွဲ့ဝင်တွေဆီက သိရပါတယ်။

“ထူးခြားတာက ဒီသပိတ်က အမေတွေချည်းပဲ ပြုလုပ်တဲ့ သပိတ်ဖြစ်တယ်။ အမျိုးသမီးကြီးတွေ အသက် ၆၀၊ ၇၀၊ ၈၀ ဒီအရွယ် အမေတွေချည်းပဲ ပါဝင်ပြီး ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်တယ်။”လို့ မုံရွာလူထုသပိတ်တိုက်ပွဲ ဦးဆောင်ကော်မတီ အဖွဲ့ဝင် မချောစုစံက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီ ပန်းသပိတ်ကို မုံရွာလူထုသပိတ်တိုက်ပွဲ ဦးဆောင်ကော်မတီ၊ မုံရွာတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ၊ အမျိုးသမီးမဟာမိတ်အင်အားစုတို့လည်း ပူးပေါင်း ဝန်းရံခဲ့ကြပါတယ်။

ဒါ့အပြင် သပိတ်အင်အားစုတွေကလည်း ဇွန်လ ၁၉ရက်နေ့မှာ ကျရောက်မယ့် နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ၇၈နှစ်ပြည့်မွေးနေ့မှာ ပန်းသပိတ်ပြုလုပ်ဖို့ တနိုင်ငံလုံးက ပြည်သူတွေကိုလည်း နှိုးဆော်ထားပါသေးတယ်။

စစ်ကိုင်း၊ ဇွန် ၁၇၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်၊ သာစည်ရွာကို စစ်ကောင်စီက လက်နက်ကြီးနဲ့ ပစ်ခတ်ခဲ့လို့ ရွာဘုန်းကြီးကျောင်းအတွင်း ကျရောက်ပေါက်ကွဲပြီး စာသင်နေတဲ့ ကလေးငယ်တွေထိမှန်ကာ တဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ဇွန် ၁၆ရက် မနေ့ မနက် ၁၀နာရီခွဲဝန်းကျင်က အဖွဲ့စက်ရွာ စစ်ကောင်စီဂိတ်ကနေ လက်နက်ကြီး ၄လုံးနဲ့ ပစ်ခတ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ကလေးတဦးက ဗိုက်ပွင့်ဒဏ်ရာနဲ့ သေဆုံးခဲ့ကာ ကလေး ၂ ဦးကတော့ ဒဏ်ရာပြင်းထန်ရခဲ့လို့ ဆေးကုသနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“အဲ့မှာက ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်း ဖွင့်တယ်၊ ကျောင်းက ကလေး ၃ ယောက်ထိတာ၊ ကလေးတွေက ထိတာ တော်တော်များတယ်၊ အူတွေပါထွက်တယ်”လို့ ကလေးဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

လက်နက်ကြီးကျလို့ လူနေအိမ်တလုံး မီးလောင်သွားပါတယ်။ အဲဒီနောက် စစ်ကောင်စီတပ်တွေ ရွာထဲဝင်လာပြီး လူနေအိမ် ၂ လုံးကို ထပ်မံမီးရှို့ခဲ့သလို ကျန်တဲ့အိမ်တွေကိုလည်း အကုန်ဝင်မွှေသွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆိုပါတယ်။

ဇွန်လ ၁၅ရက်က သာစည်ရွာနားမှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဆောက်လုပ်ရေး ပစ္စည်းတွေတင်လာတဲ့ ကား၂စီးကို ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေက ဖမ်းဆီးခဲ့လို့ အခုလို ကျေးရွာကိုမဲပြီး လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်ခတ်ကာ ရွာကို မီးဝင်ရှို့သွားတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကောင်စီတပ်တွေဟာ သာစည်ရွာကို ပစ်ခတ်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ပြန်ထွက်ခွာချိန်မှာလည်း နင်းမိုင်းတွေ ထောင်ထားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကလေးမြို့ပေါ် အမြောက်တပ်ကနေလည်း ကလေးတောင်ပိုင်းကို လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ပစ်ခတ်နေပြီး နေ့လယ် ၁၁နာရီကနေ ည ၉နာရီအတွင်း လက်နက်ကြီး ၁၃ လုံး ပစ်ခတ်ခဲ့ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၉ရက်တုန်းကလည်း ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ဒကစ)ထဲကနေ ပစ်ခတ်တဲ့ လက်နက်ကြီး ၂ လုံးဟာ ရေလဲဦးရွာက စစ်ရှောင်တဲနားကို ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး အသက် ၅၀ ဝန်းကျင် အမျိုးသမီးတဦး ဝမ်းဗိုက်ထိမှန် သေဆုံးခဲ့ပါသေးတယ်။

ပုံစာ – သာစည်ရွာ မီးရှို့ခံရတဲ့ပုံနဲ့ ၁၆ရက်က သာစည်ရွာအဝင်မှာ တူးရခဲ့တဲ့ နင်းမိုင်း။

စာတည်း – လင်းဇေ