စျေးတက်

မြေလတ်အသံ၊ ဧပြီ ၈၊ ၂၀၂၂။

စပါးစိုက်ပျိုးရာမှာ အရေးပါတဲ့ ဓါတ်​မြေသြဇာစျေးနူန်း အဆမတန် ကြီးမြင့်လာတဲ့ အတွက်​ နွေစပါးစိုက်ခင်းတွေထဲကို မြေသြဇာ အလုံအလောက် မထည့်သွင်းနိုင်တာကြောင့် စပါးထွက်နူန်း ကျဆင်းနိုင်တယ်လို့ လယ်သမားတွေက ပြောပါတယ်။

စစ်အာဏာမသိမ်းခင်က ဓါ​တ်​ဆား ၅၀Kg တအိတ်ကို ကျပ်၃၀ ,၀၀၀ကျော်ဝန်းကျင်သာ စျေးပေါက်ခဲ့ရာမှ အခုအခါ ကျပ် ၉၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်စျေး​နဲ့ ဝယ်နေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

“ဓါတ်ဆားစျေးက အရမ်းတက်သွားတာ တအိတ် ၉၀,၀၀၀ ဝယ်ရတယ် အရင်က ၃အိတ်စာပေါ့ မဝယ်လို့လည်းမရဘူး သူ့ကိုမှ မသုံးနိုင်ရင် စပါးမထွက်ဘူး လယ်သမားတွေ အခုနှစ်ဓါတ်ဆား သိပ်မကျွေးနိုင်ဘူး စပါးထွက်နှုန်းပါထိခိုက်မယ်”လို့ဝက်ထီးကန်တိုက်နယ်က လယ်သမား အမျိုးသားတဦးက ပြောပါတယ်။

စပါးစိုက်ခင်းထဲကို ဓါတ်မြေသြဇာ အလုံအလောက် မထည့်နိုင်ကြဘူးလို့လည်း ​ဆိုပါတယ်။

“အခုနှစ်က ခေါက်ချိုးနှုန်းပဲ ပက်နိုင်တယ် ထွက်နှုန်းကတော့ မနှစ်ကထက် ၁၀ရာခိုင်နူန်းလောက်တော့ အနည်းဆုံး လျှော့မယ်ထင်တယ်အရင်နှစ်က တစ်ဧကကို ဓါတ်ဆားအနည်းဆုံး တစ်အိတ်ခွဲလောက် လယ်သမားတိုင်း ကျွေးကြတာ ခုနှစ်တော့ တစ်အိတ်တောင် အနိုင်နိုင်ရယ်”လို့ ပေါင်းတည်မြို့က လယ်သမား အမျိုးသားတဦးက ပြောပါတယ်။

ဓါတ်ဆားမှာ နိုက်ထရိုဂျင်ဓါတ် အများဆုံးပါဝင်ပြီး စပါးပင်ငယ်စဥ်မှာ ကြီးထွားဖို့နဲ့ အပင်ပွားများစေဖို့ အတွက် တောင်သူအများစုက အဓိက အသုံးပြုကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အရင်က စပါးစိုက် လယ်မြေတွေထဲကို မွေးမြူထားတဲ့ ခိုင်းနွားတွေရဲ့ နှစ်ပတ်လည်နွားချေး​ကို မြေခံအနေနဲ့ ထည့်သွင်းနိုင်ခဲ့လို့ ဓါတ်ဆားအသုံးပြုရမူ အတန်အသင့် သက်သာခဲ့ပေမယ့် အခုအခါမှာ စက်ယန္တယားတွေ အသုံးပြုလာတာကြောင့် ခိုင်းနွားမွေးသူနည်းပါးကာ နွားချေးလည်းရှားပါး နေတာဖြစ်ပါတယ်။

နွေစပါးကို မြေလတ်ဒေသအတွင်းက ပဲခူးတိုင်းနဲ့ မကွေးတိုင်းအတွင်းမှာလည်း အဓိကစိုက်ပျိုးကြပါတယ်။

မြေလတ်အသံ၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၊ ၂၀၂၁။

စိုက်ပျိုးရေးသုံး ဆေးမျိုးစုံစျေးဟာ အရင်နှစ်တွေကထက် ခေါက်ချိုးစျေးတက်နေတာကိုမတ်ပဲစိုက်တောင်သူတွေ ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ဆေးပုလင်းတသောင်းတန်က အခုနှစ်တသောင်းရှစ်ထောင်ဖြစ်ပြီး၊ အများစုက ၅၀ ရာခိုင်နူန်းလောက် တက်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

“အရင်နှစ်ကထက် ၅၀ ရာခိုင်နူန်းလောက် ခေါက်ချိုးတက်တယ်ပေါ့။ အရင်က တသောင်းတန်က တသောင်းရှစ်ထောင် ဖြစ်သွားတာမျိုးရှိသလို တချို့ကြတော့လည်း ကိုးထောင်တန်က တသောင်းသုံးထောင်လောက် ဖြစ်သွားတာမျိုးလည်းရှိတယ်။ အများစုကတော့ ခေါက်ချိုးတက်တာပေါ့” လို့ စိုက်ပျိုးရေးဆေးဆိုင်ပိုင်ရှင်တဦးက ပြောပါတယ်။

မတ်ပဲပင်တွေကို ဖျက်ပိုးမျိုးစုံနဲ့ ရောဂါမျိုးစုံ ကျရောက်တတ်တာကြောင့် အပင်သက်တမ်းတလျောက် ဆေးမျိုးစုံသုံးစွဲရကြောင်း သိရပါတယ်။

“မတ်ပဲပင်တွေကို အပင်သက် ၁၅ ရက်သားအရွယ်လောက်ကတည်းက ပိုးသတ်ဆေး၊ အပင်အားကောင်းဆေးတွေစပြီး သုံးစွဲရတယ်။ မှိုကျရောက်တို့ ရောဂါဝင်ရောက်တာတွေကလည်းရှိသေးတယ်။ သီးတောင့်မြင်ရပြီဆိုရင် သီးနှံဖျက်ပိုး ဝင်ရောက်တာတွေလည်းရှိတော့ ဆေးမျိုးစုံကို အပင်သက်တမ်းတလျောက် မသုံးလို့ကိုမရဘူး” လို့ အငြိမ်းစားစိုက်ပျိုးရေးဝန်ထမ်းတဦးက ပြောပါတယ်။

စျေးနူန်းမြင့်တက်မူကြောင့် ဆေးလျော့သုံးမယ့်လူတွေလည်းရှိနေပြီး ထွက်နှုန်းထိခိုက်မှာကိုလည်း စိုးရမ်နေကြပါတယ်။

“စျေးတက်တော့ ဆေးလျော့သုံးရမယ့် အနေအထား မျိုးဖြစ်နေတယ်။ ဒါပေမယ့် ထွက်နူန်းထိခိုက်မှာလည်း စိုးရိမ်တယ်။ ပဲစျေးမကောင်းရင်တောင် ထွက်နူန်းကောင်းရင် ​ခံသာတယ်” လို့မတ်ပဲစိုက်တောင်သူတွေက ပြောကြပါတယ်။

တဧကကို မတ်ပဲတင်း ၂၀ ဝန်းကျင်ထွက်ရှိတဲ့ စိုက်ခင်းတွေမှာ တဧကအတွက် အရင်နှစ်ကဆေးဖိုးကုန်ကျမူဟာ ပျမ်းမျှကျပ် ၂ သိန်းကျော်ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

မတ်ပဲစိုက်ပျိုးရေးဆေး စျေးနူန်းမြင့်တက်နေချိန်မှာပဲ မြန်မာနိုင်ငံကနေ အန္ဒိယနိုင်ငံကို ၂၀၂၁-၂၀၂၂ဘဏ္ဍာနှစ်ကနေ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်အထိ ၅ နှစ်ဆက်တိုက် မတ်ပဲတန်ချိန် ၂. ၅ သိန်းကို ပုဂ္ဂလိကကုန်သွယ်မှုကတဆင့် တင်ပို့သွားမယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံပဲမျိုးစုံနှင့် နှမ်းကုန်သည်များအသင်းက သိရပါတယ်။