အခက်ကြုံ

ယင်းမာပင်၊ ဧပြီ ၁၉၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်နဲ့ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ထဲမှာ အပူရှိန်ပြင်းလာလို့ ​ဒေသကာကွယ်​ရေးအဖွဲ့တွေအနေနဲ့ သောက်သုံးရေရဖို့နဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတွေ သိုလှောင်ထုတ်လုပ်ဖို့ အခက်ကြုံလာနေရတယ်လို့ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဆီက သိရပါတယ်။

ဆားလင်းကြီးမြိုနယ်ထဲမှာ ဧပြီလလယ် အပူရှိန်က ၄၃ ဒီဂရီထိရှိလာပြီး အပူရှိန်မြင့်လာလို့ အခြားနေရာတွေကနေ ရေသယ်နေရသလို ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးထုတ်လုပ်ထားတဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတွေ အပူရှိန်ကြောင့် အန္တရာယ်မဖြစ်ဖို့ သတိထားနေရတယ်လို့ Salingyi Border Task Force တာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

“ရေရဖို့အတွက် ရဲဘော်တွေကို သီးသန့်တာဝန်ပေးပြီး ခိုင်းနေရသလို စခန်းနားမှာ ရေမရှိတော့ ရေရမယ့် တော်တော်လှမ်းတဲ့နေရာထိ သွားယူနေရတော့ ပင်မအလုပ်တွေပျက်တာရှိတယ်။ နောက်တခုက လက်နက်ခဲယမ်းတွေထုတ်ဖို့ စက်တွေမောင်းပြီးလုပ်ရတဲ့အခါ အပူရှိန်​ကြောင့် အချိန်ပြည့်မလုပ်နိုင်ဘူး နားနားပြီး လုပ်နေရတယ်။ ထုတ်လုပ်ပြီးသားတွေဆိုလည်း ရာသီဥတုကြောင့် တခုခုမ​ဖြစ်သွားအောင်ဂရုစိုက်နေရတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

အပူရှိန်ထပ်မံမြင့်တက်လာပါက သောက်သုံးရေအခက်အခဲပိုဖြစ်လာနိုင်ပြီး လက်နက်ခဲယမ်းတွေ ထုတ်လုပ်ဖို့အချိန်ယူလုပ်ကိုင်ရမယ့် အခြေနေဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“သောက်ရေအတွက်က စခန်းနဲ့တမိုင်လောက်သွားပြီး ခပ်နေရတယ်။ သုံးရေကတော့ နီးစပ်ရာကနေ အဆင်ပြေသလိုယူနေရတယ်။ လက်နက်တွေ ထားသိုတာကတော့ ရဲဘော်တွေနဲ့ ခပ်လှမ်းလှမ်းနေရာမှာ မြေကျွင်းတူးပြီး ဘန်ကာစနစ်တကျဆောက်ပြီး ထားထားရတာ။ မြေပေါ်မှာထားလို့က ခုလိုအပူရှိန်နဲ့ဆို ဘယ်လွယ်မလဲ။ ပေါက်ကွဲကုန်မှာပေါ့” လို့ ယင်းမာပင်ခရိုင် အမှတ် ၁၀ တပ်ရင်း တာဝန်ရှိသူတဦးကပြောပါတယ်။

အပူရှိန်ကြောင့် ဒေသခံတွေမှာလည်း သောက်သုံးရေပြသနာကို ရင်ဆိုင်နေရပြီး လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ ရက်လောက်က ကျေးရွာတရွာက အသက် ၈၀ ကျော်အဖွဲ့အိုတဦးဟာ အပူရှိန်ကြောင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စစ်ကောင်စီ ထိုးစစ်ကြောင့် တောတောင်ထဲ ထွက်ပြေးနေရတဲ့ ဆားလင်းကြီးနယ်က စစ်ဘေးရှောင် ၆၀၀၀ ခန့်မှာလည်း သောက်သုံးရေပြသနာနဲ့ အပူဒဏ်ခံရတဲ့ဒဏ်တွေကို ခံစားနေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ မိုးလေဝသနဲ့ ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနကတော့ စစ်ကိုင်းတိုင်းနဲ့ မကွေးတိုင်းထဲမှာ အမြင့်ဆုံးနေ့အပူချိန် ၄၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် နဲ့ ၄၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် တို့ ရှိနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

စာတည်း-007

ပဲခူး၊ မတ် ၁၅၊ ၂၀၂၃။

ပဲခူးတိုင်း၊ ပဲခူးခရိုင်၊ ဝေါမြို့နယ် စစ်တောင်းမြစ်အတွင်း တရားမဝင် စည်းကမ်းမဲ့ငါးဖမ်းမှုတွေ များပြားလာလို့ ဒေသတွင်း ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူတွေ ငါးအရ နည်းပြီး အခက်တွေ့နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဝေါနဲ့ ကဝနယ်ထဲက စစ်တောင်းမြစ်အတွင်းမှာ စည်းကမ်းမဲ့ ငါးဖမ်းသူတွေဟာ ငါးအသေးတွေကိုပါ ဖမ်းဆီးနေလို့ ငါးကြီးထွားမှု နည်းလာသလို၊ ငါးမျိုးစိတ်အချို့ မရှိသလောက် နည်းပါးလာတယ်လို့ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသူ အမျိုးသမီးတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

“ငါးက ရှားသွားပြီ။ မျှောပိုက်တွေ၊ ဝိုင်းပိုက်သမားတွေက ငါးမရတော့ဘူး။ လှေသမားတောင် ငါးကောင်း မစားရဘူး ဖြစ်နေတယ်။ သတ်မှတ်ထားတဲ့အတိုင်း တလက်မနဲ့အထက် ပိုက်တွေနဲ့မဖမ်းဘဲ အသေးတွေပါ အကုန်သိမ်းကြုံးဖမ်းနေတော့ ငါးအကြီးတွေလည်း သိပ်မရတော့သလို ငါးမျိုးစိတ်တချို့လည်း မရှိသလောက် ဖြစ်လာတယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ဝေါနဲ့ ကဝမြို့နယ်အတွင်းမှာ တရားမဝင် စည်းကမ်းမဲ့ ငါးဖမ်းနေတဲ့ လှေအရေအတွက်ဟာ ၃၀ ကျော်အထိ ရှိနေပြီး တလက်မအောက် ပိုက်စိပ်တွေနဲ့ငါးအသေးတွေကို ဖမ်းယူနေလို့ ဒေသတွင်း ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူတွေ ငါးရရှိမှု နည်းပါးလားကာ လုပ်ငန်းတွေ အရှုံးပေါ်လာရတယ်လို့ သူကဆိုပါတယ်။

“သံဇကာပိုက်သမားတွေက စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့နဲ့ ငါးအသေးကအစ ဖမ်းသွားတော့ ကျမတို့ အခွန်ဆောင်မှတ်ပုံတင်ပြီး ငါးကြီးဖမ်းသူတွေက ငါးမရတော့ဘူး။ ကျမတို့က နှစ်ကျပ်ကွက် ပိုက်နဲ့ဖမ်းတာကိုး။ သူတို့ကငါးပိအတွက် ပိုက်စိတ်နဲ့ငါးအသေးတွေကိုပါ ဖမ်းတော့ ငါးအကြီးက မရှိတော့ဘူး။ ဘယ်လိုမှ တွက်ခြေမကိုက်တော့ဘူး” လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

တရားမဝင် စည်းကမ်းမဲ့ ဖမ်းဆီးနေတဲ့ငါးဖမ်းလှေတွေဟာ ငါးပိထုတ်လုပ်နိုင်ဖို့ ငါးအသေးတွေကို အဓိကထား ဖမ်းဆီးနေကာ လစဥ်ငါးပိ ပိသာချိန် ၆၀၀၀၀ ကျော်လောက်အထိ ထုတ်ယူဖမ်းဆီးနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စည်းကမ်းမဲ့ငါးဖမ်းဆီးမှုတွေ များပြားလာတာကြောင့် ငါးအရနည်းလာလို့ ဒေသတွင်းငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူတွေဟာ စီပွားရေးအဆင်မပြေဖြစ်လာကာ လုပ်ငန်းရပ်နားသူတွေ ရှိလာသလို ပြည်ပနိုင်ငံတွေကို ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားအနေနဲ့ လုပ်ကိုင်သူတွေ များလာတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စည်းကမ်းမဲ့ ငါးဖမ်းမှုတွေကြောင့် ယခင်က စစ်တောင်းမြစ်အတွင်း ပေါပေါများများ ရရှိခဲ့တဲ့ ငါးသလောက်၊ ငါးပုတ်သင်၊ ကက်ကူရံ၊ ငါးမွှေး စတဲ့ငါးမျိုးစိတ်တွေဟာ ဖမ်းဆီးရမိတာ မရှိသလောက် နည်းလာတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်တောင်းမြစ်အတွင်း အဲ့ဒီလို တရားမဝင်စည်းကမ်းမဲ့ ငါးဖမ်းနေသူတွေကို ကဝမြို့နယ် စစ်ကောင်စီက ငွေကြေးရယူခွင့်ပြုထားပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ တစုံတရာ အရေးယူ ဆောင်ရွက်တာမျိုး မရှိဘူးလို့ ဝေါမြို့ နယ်အတွင်း ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူတွေက ပြောဆိုပါတယ်။

စာတည်း – ရင်ငြိမ်း