မြေလတ်အသံ၊ အောက်တိုဘာ ၂၄၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့၊ ကလေးအကျဥ်းထောင်ရှိ အကျဥ်းသားတွေအနေနဲ့ ထောင်အာဏာပိုင်တွေကို ငွေကျပ်သိန်းဆယ်နဲ့ချီပေးမှ ပြင်ပဆေးရုံမှာဆေးကုသခွင့်ရနေတယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက် – PPNM က အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ သြဂုတ်လကစတင်ပြီး အကျဥ်းထောင်မှာ ဆေးဝါးလုံလောက်မှုမရှိတဲ့အပြင် ပြင်ပဆေးရုံမှာ ကုသမှုခံယူရမယ့်အရေးပေါ်လူနာတွေအနေနဲ့ ထောင်အာဏာပိုင်တွေကို ငွေကျပ် ၅၀၀,၀၀၀ ကနေ သိန်း ၂၀ ကျပ်အထိ ပေးမှကုသခွင့်ရရှိကြတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ကျန်းမာရေးဆိုးဝါးမှုကို အခြေမတည်ပဲနဲ့ ငွေကြေးပေးနိုင်မှုပေါ်မှာအခြေတည်လာတဲ့အခါမျိုးမှာ ပြင်ပဆေးရုံတွေကို ဆေးဝါးမကုသနိုင်တဲ့အခြေအနေထိပါ ဆိုးဝါးလာတယ်။ ပေးရတဲ့အခါမှာတော့ ထုတ်ပေးတဲ့ ထွက်ခွင့်ပြုလိုက်တဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို လက်ဖက်ရည်ဖိုး၊ မုန့်ဖိုး၊ ကန်တော့တယ်ဆိုပြီးမှ ခေါင်းစဥ်အောက်ကနေ ပေးနေရတာဖြစ်တယ်”လို့ PPNM မှ ဦးဆောင်ကော်မတီဝင် ကိုသိုက်ထွန်းဦးက ပြောပါတယ်။

ငွေကြေးမတတ်နိုင်တဲ့ အကျဥ်းသားတွေအနေနဲ့ ပြင်ပဆေးရုံကိုသွားရောက်ပြီး ဆေးဝါးကုသခွင့်မရတာကြောင့် ကျန်းမာရေးဆိုးဝါးသူတွေ ပိုမိုများလာပြီး မသန်စွမ်းဖြစ်‌‌သွားရသူတွေနဲ့ အသက်သေဆုံးသူတွေ အထိရှိခဲ့ကာ အဲ့ဒီထဲမှာ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားတွေလည်းပါရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဆေးဝါးကုသဖို့လိုအပ်နေတဲ့လူတွေကို ပြင်ပဆေးရုံကိုမပို့ပေးတဲ့အခြေအနေကြောင့် နောက်ဆက်တွဲရောဂါဆိုးဝါးခဲ့တာ ကလေးထောင်မှာဘဲ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားတွေ မသေဆုံးသင့်ပဲ သေဆုံးခဲ့ရတယ်။ အရေအတွက်အားဖြင့်တော့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသား သေဆုံးမှုဟာ ဒီလိုဖြစ်စဥ်တွေကြောင့် အနည်းဆုံး ၂ ဦးပေါ့”လို့ ကိုသိုက်ထွန်းဦးက ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ထောင်အတွင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေအပေါ် ဖိနှိပ်တဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေနဲ့ သတင်းတွေထွက်ပေါ်လာခဲ့လျှင် ထောင်အာဏာပိုင်တွေက သရုပ်ပြဓာတ်ပုံရိုက်တာ၊ ကျန်းမာရေးဟောပြောပွဲ သဏ္ဌာန်သရုပ်ပြ လုပ်ဆောင်ဓာတ်ပုံရိုက်တာတွေ လုပ်ဆောင်ပြီး ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန အကျဥ်းဦးစီးဌာနချုပ်ကိုပို့ဆောင်ကာ ဖြေရှင်းလေ့ရှိတယ်လို့လည်း ကိုသိုက်ထွန်းဦးကပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလမှ အောက်တိုဘာလအထိ အကျဉ်းထောင်အသီးသီးမှာ ပြစ်ဒဏ် ကျခံနေရတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားတွေအနေနဲ့ ဆေးဝါးစောင့်ရှောက်မှု လုံလောက်စွာမရရှိမှုနဲ့ အရေးပေါ်ဆေးကုသခွင့် မရရှိမှုတို့ကြောင့် သေဆုံးခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသား ၂၈ ဦးအထိရှိတယ်လို့ PPNM ရဲ့မှတ်တမ်းအရ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကြိုတင်မဲလုပ်မှာကို စိုးရိမ်နေ

မြတ်

မန္တလေး၊ ဇူလိုင် ၉၊ ၂၀၂၅။

မန္တလေးမြို့၊ အိုးဘိုအကျဉ်းထောင်မှာ အကျဉ်းသားတွေရဲ့ မှတ်ပုံတင်နံပါတ်တွေကိုအတည်ပြုကောက်ခံပြီး လက်မှတ်ထိုးခိုင်းခဲ့တယ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေရဲ့ မိသားစုဝင်တွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇွန်လနောက်ဆုံးပတ်အတွင်းကစပြီး အကျဥ်းသားတွေအားလုံးကို ဘာကိစ္စဆိုတာမပြောဘဲ လက်မှတ်ထိုးခိုင်းခဲ့တာဖြစ်ပြီး ခုလိုလုပ်တာဟာ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကြိုတင်မဲလုပ်လိုက်မှာကို စိုးရိမ်မှုတွေလည်း ရှိနေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဘာလုပ်ဖို့ကောက်ခိုင်းတာလဲဆိုတာ မပြောဘူးတဲ့။ အကုန်လက်မှတ်ထိုးခိုင်းတယ်။ အကုန်လုံးက စစ်ကောင်စီကလုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကြိုတင်မဲတွေလုပ်ပစ်မှာကို စိုးရိမ်နေကြတယ်”လို့ နိုင်ငံ ရေးအကျဉ်းသူရဲ့မိသားစုဝင်တဦးက ပြောပါတယ်။

အိုးဘိုထောင်တွင်းရှိ အမျိုးသားအကျဉ်းထောင်ဘက်မှာတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်းမှာ မှတ်ပုံတင်နံပါတ်၊ ဖခင်အမည်၊ အသက်၊ အရပ်နဲ့ ရောဂါရှိမရှိကိုပါစစ်ဆေးထားခဲ့တာရှိခဲ့ပြီး အခုနှစ် ဇွန်လမှာ ထပ်မံ မှတ်ပုံတင်နံပါတ်တွေအတည်ပြုပြီး လက်မှတ်ထိုးခိုင်းခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။

“အရင်ကစစ်မှုထမ်းအတွက် အရပ်တွေပါတိုင်းတယ်ထင်တာပဲ။ ညှိပြီးလွတ်သွားတဲ့သူတွေရှိတယ်လဲသတင်းကြားတယ်။ အခုကဘာမှမေးမရဘဲ လက်မှတ်ထိုးခိုင်းတာလို့ ပြောတယ်”လို့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားဟောင်းတဦးကပြောပါတယ်။

စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကို လာမယ့် ၂၀၂၅၊ ဒီဇင်ဘာလနဲ့ ဇန်နဝါရီလ တို့မှာ မဖြစ်မနေပြုလုပ်သွားမယ်လို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လထဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

မြေလတ်အသံ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈၊ ၂၀၂၅။

မြေလတ်ဒေသက အကျဥ်းထောင်တချို့မှာ ထောင်ဝန်ထမ်းတွေက အကျဥ်းသားတွေရဲ့ မိသားစုတွေဆီ ဖုန်းဆက်ကာ ကျန်းမာရေးကိစ္စအကြောင်းပြပြီး ငွေသိန်းချီလိမ်လည်တာတွေ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ ထောင်နဲ့နီးစပ်သူတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီ ဒုတိယပတ်ကစပြီး အကျည်းသားတချို့ရဲ့ မိသားစုဝင်တွေဆီကို ဖုန်းဆက်ကာ အရေးပေါ်ဆေးကုသနေရတာကြောင့် ဆေးဖိုးဝါးခ လွှဲပေးဖို့ ငွေကြေးလိမ်လည် တောင်းခံနေတာဖြစ်ပြီး မိသားစုဝင်တွေက ၁၀ သိန်းကနေ သိန်း ၃၀ ကြား ပေးနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ ၁ ယောက်ထဲ မဟုတ်ဘူး ၃၊ ၄ ယောက် ဝိုင်းလိမ်တာ၊ ဒီမှာခွဲစိတ်မှုလုပ်နေတယ် အပြင်ထုတ်ပြီးတော့၊ အဲ့ဒါ ခုခွဲစိတ်နေတာ ပိုက်ဆံလှမ်းပို့ရမယ်၊ မပို့ဘူးဆိုရင် ခုခွဲစိတ်မှုရပ်ထားမယ်၊ အဲ့လိုမျိုးပြောပြီး အိမ်တွေကို ပို့ခိုင်းတာ၊ အိမ်တွေက ပိုက်ဆံအရင်ပို့လိုက်တယ်၊ ပြီးတော့ လူလိုက်လာတယ်၊ ဆေးရုံကြီးကိုလိုက်တော့ ဆေးရုံကြီးမှာ မတွေ့ဘူး။”လို့ အကျဥ်းထောင်နဲ့ နီးစပ်သူတဦးက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါ ငွေကြေးလိမ်လည်တောင်းခံမှုတွေက တခြားပြစ်မှုတွေနဲ့ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူတွေ၊ မိသားစုက ၁ လ ၁ ခါသာ လာတွေ့နိုင်တဲ့ နယ်ဝေး အကျဥ်းသားတွေကို ပစ်မှတ်ထား လုပ်ဆောင်နေတာဖြစ်ပြီး ထောင်ဝင်စာ လာတွေ့ချိန်မှသာ ငွေလိမ်ခံရမှန်း သိကြတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ထောင်ဝင်စာ လာတွေ့တဲ့အချိန်မှာ အဲ့လို ပိုက်ဆံတောင်းတယ်ဟုတ်လား မေးတော့၊ မဟုတ်ဘူး ဘာလို့ပေးလိုက်တာလဲ ဘာညာဆိုတော့ လက်လွန်သွားပြီလေ၊ တလ တခါပဲ တွေ့ရတဲ့သူမျိုးကို လုပ်တာ၊ နိုင်ကျဥ်းတွေတော့ မပါသေးဘူး။”လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

ပဲခူးတိုင်းထဲက အကျဥ်းထောင်တခုမှာလည်း အခုလို ငွေကြေးလိမ်လည်ခံရသူ ၄ ဦးခန့်ရှိနေပြီး အဆိုပါ လိမ်လည်မှုတွေကို စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ အကျဥ်းဝန်ထမ်းတွေ၊ ဝန်ထမ်းနဲ့ နီးစပ်သူတွေပေါင်းကာ လုပ်ဆောင်နေတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မန္တလေးအိုးဘိုအကျဥ်းထောင်၊ ဒိုက်ဦးအကျဥ်းထောင်၊ မြိတ်အကျဥ်းထောင်၊ ညောင်ဦးအကျဥ်းထောင်နဲ့ ပခုက္ကူအကျဥ်းထောင်တွေမှာလည်း ထောင်ဝန်ထမ်းတွေက ဖုန်းဆက်လိမ်လည်တဲ့ဖြစ်စဥ်တွေ ရှိနေတယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားများကွန်ရက်-PPNMက ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အခါကြီးရက်ကြီး လွတ်ငြိမ်းပေးမယ့် ကာလနီးလာရင်လည်း နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားတွေရဲ့ မိသားစုဝင်တွေဆီကို ဖုန်းဆက်ကာ လွတ်ငြိမ်းနဲ့ ပါချင်ရင် ငွေပေးရမှာဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုပြီး ၅ သောင်းကနေ ၂ သိန်းကြား တောင်းခံတာတွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။